Panamakanaal wacht megamodernisering

Zondag bepalen de Panamezen of de regering miljarden in de vergroting van de capaciteit van het Panamakanaal mag steken. De voorstanders vinden de operatie onvermijdelijk....

Ruim 2 miljoen Panamezen mogen zich zondag per referendum uitspreken over de vraag of hun grootste schat, het Panamakanaal, al dan niet moet worden gemoderniseerd. President Torrijos houdt zijn landgenoten voor dat de uitbreiding een historische noodzaak is voor Panama, waarvan de toekomst van het land afhangt.

Het plan van de Autoriteit van het Panamakanaal, het staatsbedrijf dat het kanaal exploiteert, voorziet in de uitvoering van een van de grootste openbare werken ooit in de Midden-Amerikaanse regio. Kernpunt is de aanleg van twee stel nieuwe sluizen aan beide einden van het kanaal dat de Atlantische Oceaan en de Stille Oceaan met elkaar verbindt. Dankzij die sluizen moet de capaciteit van het kanaal met 40 procent worden verhoogd.

Door het Panamakanaal varen jaarlijks bijna 13 duizend schepen, samen goed voor 5 procent van de totale wereldhandel. De autoriteiten van het land willen ook de nieuwste generatie schepen kunnen bedienen, die veel groter zijn dan de zogenoemde Panamax-schepen, de containerschepen die bijna tot op de centimeter de afmetingen van de sluizen van het kanaal hebben. Volgens de sociaal-democraat Martín Torrijos is de uitbreiding nodig om te voorkomen dat in de toekomst zulke superschepen of andere schepen gedwongen zijn een alternatieve route zoeken. Zo zijn vaartuigen die van Hongkong naar de Amerikaanse westkust varen via het Suezkanaal slechts 3 dagen langer onderweg dan als ze het Panamakanaal kiezen, waarschuwt de Kanaalautoriteit dezer dagen.

Voor het project is een investering van tenminste 4,1 miljard euro nodig, bijna net zoveel als de jaarlijkse begroting van Panama bedraagt (5,1 miljard euro). Torrijos stelt dat de uitbreiding volledig zal worden gefinancierd uit een verhoging van de tolgelden: de klanten zullen de uitbreiding betalen. Tegenstanders, die volgens de peilingen ver in de minderheid zijn (70 procent zou vóór zijn) waarschuwen dat het megaproject uiteindelijk veel duurder zal uitvallen en dat vooral corrupte politici ervan zullen profiteren.

Het bestaan van Panama is onlosmakelijk verbonden met het kanaal. Het land was een provincie van Colombia tot het zich kort voor de aanleg van het kanaal onafhankelijk verklaarde, waarbij het de steun kreeg van de Verenigde Staten. De Amerikanen groeven het 80 kilometer lange kanaal tussen 1904 en 1914.

Bijna een eeuw lang was de Kanaalzone Amerikaans grondgebied waartoe de Panamezen slechts beperkt toegang hadden. In de zone bevond zich onder meer de beruchte School of the Americas, waar vrijwel alle Latijns-Amerikaanse militaire coupplegers zijn opgeleid. Generaal Omar Torrijos, de vader van de huidige president, sloot in de jaren ‘70 een overeenkomst met de Amerikaanse president Carter. Op grond daarvan werd het kanaal en de Canal Zone op 1 januari 2000 eigendom van Panama.

Was het Panamakanaal voor de Amerikanen vooral van strategisch-militair belang, de Panamezen hebben er een succesvol commercieel bedrijf van gemaakt dat in 2005 goed was voor een winst van bijna 400 miljoen euro. Het is veruit de voornaamste bron van inkomsten van het land.

Het uitbreidingsplan is na jarenlange studies wel aangepast. Zo is de aanleg van enkele nieuwe stuwmeren afgeblazen, dat duizenden boeren gedwongen zou hebben te verhuizen. Een groot deel van het kanaal wordt gevormd door een enorm stuwmeer midden in het tropische regenwoud.

Mochten de Panamezen het plan per referendum afwijzen, dan staat Nicaragua klaar om een alternatief te verzorgen. President Bolaños presenteerde eerder deze maand een project voor de aanleg van een inter-oceanisch kanaal in zijn land dat grotere schepen zou kunnen verwerken dan het kanaal in Panama. Het lijkt echter onwaarschijnlijk dat het straatarme Nicaragua de daarvoor benodigde 16 miljard euro kan vinden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden