Column

Panama, een land in de As van het Financiële Kwaad

President Bush gebruikte in 2002 met een verwijzing naar de asmogendheden uit de Tweede Wereldoorlog voor het eerst de term 'As van het Kwaad'. Dat waren de schurkenstaten zoals Irak, Iran, Syrië, Libië en Noord-Korea, die bezig waren de wereldvrede te ondermijnen. Er zijn sinds die tijd vele variaties op gekomen: As van Terreur en As van Haat. Femke Halsema kwam ooit met de term 'As van het Religieuze Kwaad' en wijlen president Chavez van Venezuela bedacht als provocatie 'As van het Goede'.

Panama City.Beeld epa

De As van het Financiële Kwaad is nog niet gebezigd. Daar zouden bijvoorbeeld Luxemburg, Zwitserland, Monaco, Jersey, Bahrein, Hongkong en Amerikaanse staten als Delaware en Nevada toe kunnen worden gerekend. Ook Nederland maakt een goede kans. Maar de meeste en ergste liggen wel in het Caribische gebied - het Midden-Oosten van de financiële schurken. De Nederlandse Antillen, de Kaaimaneilanden en de Maagdeneilanden houden de traditie van voormalige pleisterplaatsen voor piraten hoog, zij het in een andere gedaante.

Panama is al bijna een eeuw lang een van de meest beruchte. Het is een creatie van het Amerikaanse grootkapitaal, later gesteund door de Amerikaanse politiek. Het eerste open scheepsregister van Panama werd precies een eeuw geleden geopend: in 1916. De Amerikaanse multinational Standard Oil liet daar hun schepen registreren om Amerikaanse regelgeving te ontwijken.

Passagiersschepen gingen ook al snel onder Panamese vlag varen toen door de drooglegging op Amerikaanse bodem geen alcohol kon worden geschonken. President Roosevelt hielp een handje door een deel van de Amerikaanse koopvaardijvloot in de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog onder Panamese vlag te laten varen, zodat de neutraliteitsafspraken konden worden geschonden. Na de oorlog lukte het de Griekse en Liberiaanse overheden een deel van de onder Panamese vlag staande vloot om te laten vlaggen. Maar nog altijd is 22 procent van de wereldvloot in Panama geregistreerd.

In de jaren zestig en zeventig gaf Panama ook ruim baan aan bedrijven en individuen die hun identiteit en daarmee hun geldstromen wilden verhullen. In Panama kunnen bedrijven eigendommen in geheime registers laten registreren en geldt een strikt bankgeheim. De journalist Ken Silverstein onthulde in 2014 dat naast Colombiaanse drugsbazen ook voormalige dictators als Ferdinand Marcos van de Filipijnen, Baby Doc Duvalier van Haïti en Augusto Pinochet van Chili hier geld naartoe sluisden. Panama geldt daarom volgens de OESO als een van de kwalijkste plekken in de wereld voor slechteriken. Kortom, een land in de As van het Financiële Kwaad.

Alleen worden op de schurkenlanden van het financiële kwaad geen bommen gegooid. Reden is dat de meeste landen daarbij boter op hun hoofd hebben.

Voordat iemand het weet, vliegen er ook F 16's boven de Amsterdamse Zuidas.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden