Pamuk: ‘Ik ga niet anders schrijven’

De Turkse schrijver Orhan Pamuk heeft de Nobelprijs Literatuur 2006 toegekend gekregen. Dat heeft een woordvoerder van het Nobelprijs Comité donderdag bekendgemaakt....

Winnaar Pamuk (54) krijgt de hoogste literaire onderscheiding in de wereld voor de wijze waarop hij nieuwe beelden heeft gevonden voor de botsing en vervlechting van culturen, aldus het jury-rapport.

Pamuk is de auteur van een compact en onderling sterk samenhangend oeuvre van vooral romans, waarin hij probeert de culturele dilemma’s van Turkije in de vorm van uitgesponnen vertellingen onder ogen te zien.

De auteur is afkomstig uit de gegoede burgerij van Istanbul en besloot zich, na vergeefse pogingen te gaan schilderen, al vroeg geheel aan de literatuur te wijden. Veel van zijn romans zijn gesitueerd in Istanbul, en schetsen de dubbele aantrekkingskracht van Europa en de Oriënt, die van moderniteit en traditie.

Sinds een paar dagen verblijft de schrijver in New York, waar hij gaat doceren aan de Columbia-universiteit. Hij reageerde enthousist op de toekenning: ‘Ik accepteer de prijs niet alleen als een persoonlijke eer, maar vooral ook als eerbetoon aan de Turkse literatuur en cultuur, die ik vertegenwoordig. Mijn manier van schrijven zal door de prijs niet veranderen.’

In Turkije is Pamuk omstreden vanwege zijn wereldwijde succes en zijn populariteit in het Westen, maar vooral vanwege zijn duidelijke uitspraken inzake de Turkse moord op de Armeniërs in 1915/16 en in de recente geschiedenis op de Koerden.

Pamuk erkent die gruwelen en veroordeelt de houding van de Turkse overheid, die de ontkenning ervan tot officiële historische visie verklaard heeft. Begin dit jaar moest de schrijver zich voor de rechtbank in Istanbul verantwoorden voor zijn opvattingen; de rechtszaak werd te elfder ure vanwege een procesmatige onvolkomenheid afgeblazen.

De Turkse minister van Cultuur en collega-schrijvers reageerden opgetogen op de uitverkiezing, maar bij veel Turken overheerst de gedachte dat Pamuk de Nobelprijs heeft gekregen voor zijn omstreden gedachten over Armenië.

De prominente en zeer nationalistische advocaat Kemal Kerincsiz vindt dat de prijs niet is toegekend vanwege literaire kwaliteit maar voor ‘het kleineren van onze nationale waarden, voor zijn erkenning van de genocide.’

Europees commissaris Olli Rhen, verantwoordelijk voor uitbreiding van de EU, prees Pamuk. ‘Kunstenaars hebben de vrijheid om zich uit te drukken nodig. Orhan weet beter dan wie ook hoe dierbaar en fragiel die vrijheid is’.

Harry Mulisch, niet bekend met het oeuvre van de winnaar maar zelf al jaren genoemd als kanshebber, zei voor de NCRV-radio dat de toekenning van de Nobelprijs aan Pamuk meer politiek dan literair van betekenis is.

\N Beeld EPA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden