de kwestie column

Palmt China de wereld in, inclusief Nederland?

Rond de eeuwwisseling waren populisten en nationalisten nare herinneringen uit een duister verleden. Het ideaal van de Europese eenheid leefde volop. In 2000 lanceerde de EU de Lissabon-agenda die tot doel had van het Avondland in 2010 de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie in de wereld te maken. Europa zonder IJzeren Gordijn zou Amerikanen en Aziaten een poepie laten ruiken.

Tien jaar later was de Lissabon-agenda een fiasco geworden. De EU was verstrikt geraakt in een eurocrisis. Mondialisering en immigratie waren zo bedreigend geworden dat grenzen weer dichtgespijkerd moesten worden. Sindsdien dalen ijzeren gordijntjes neer: van Hongarije tot Sicilië. De Britten (tenslotte vond Churchill het woord uit) moeten er zelfs één creëren over de 500 kilometer kronkelige grens tussen de Ierse republiek en Noord-Ierland. Intussen is China opgestoomd tot de één na grootste economische macht in de wereld. Drie jaar geleden lanceerde de Chinese premier Li Keqiang zijn Made in China die van dit land in 2025 de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie ter wereld moet maken op het gebied van ict- en milieutechniek.

En de Chinezen zijn aardig op weg. Zij hebben geen last van ruziënde soevereine staatjes die sollen met hun begroting en telkens met exits (Grexit, Italexit, Brexit) dreigen als ze door een aantal bureaucraten in Brussel op de vingers wordt getikt. Bijna 1,4 miljard mensen kunnen werken waar ze willen.

In de eerste zes maanden van dit jaar kochten de Chinezen voor 20 miljard dollar bedrijven in Europa. De opmars is spectaculair en gaat meestal geruisloos.

Bij wijze van uitzondering winkelde premier Li Kenqiang deze week publiekelijk in Nederland. Een innovatieve batterijenfabrikant werd overgehaald een gigafabriek in China te bouwen, waarbij het risico op diefstal van intellectueel eigendom op de koop toe wordt genomen. Daar kan in honderd dagen worden gedaan wat in Nederland acht jaar kost.

In de top-tien van grootste ondernemingen in de wereld staan vier Chinese multinationals. Maar nog geen 1 procent van de Europeanen kent of herkent ze. De Chinezen kennen niet alleen de westerse multinationals, maar ook de meestbelovende start-ups.

China heeft 800 miljard euro klaarliggen voor infrastructuur zoals de Nieuwe Zijderoute. Er worden wegen, bruggen en luchthavens gebouwd in zestig andere landen. Er is achterdocht, maar China koopt het af met leningen tegen gunstige voorwaarden en stelt geen lastige vragen over mensenrechten.

Het land eist de wereldhegemonie terug die het tot de renaissance had. Af en toe probeert het Westen er iets tegen te doen zoals met Trumps handelsoorlog.

Maar het lijkt een achterhoedegevecht. Als een Chinese premier hier komt, is de rode loper al uitgerold.

De meest dynamische kenniseconomie is te vinden waar de minste ijzeren gordijnen zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.