Palestijnse staat strandt vermoedelijk op veto VS

De Palestijnen proberen via de VN-Veiligheidsraad een onafhankelijke staat af te dwingen. De kans is groot dat de poging strandt op een Amerikaans veto.

Redactie
Leden van het Europees parlement stemmen over de resolutie om Palestina te erkennen als staat in Straatsburg. Beeld ap
Leden van het Europees parlement stemmen over de resolutie om Palestina te erkennen als staat in Straatsburg.Beeld ap

De belangrijkste eis van de Palestijnen is dat er binnen twee jaar een einde komt aan de Israëlische kolonisatie van de Westelijke Jordaanoever, de 'verjoodsing' van Oost-Jeruzalem en de belegering van de Gazastrook. 'De huidige situatie is onhoudbaar. We vragen een duidelijk tijdschema voor de beëindiging van de bezetting', zei een adviseur van de Palestijnse president Mahmoud Abbas woensdag tegen de Arabische tv-zender Al Jazeera. Jordanië zou de boodschap vervatten in een ontwerpresolutie. Over de tekst voerde het land woensdag nog intensief overleg met zowel Arabische als westerse landen.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft een diplomatiek tegenoffensief ontketend om te ontkomen aan, wat hij noemde, 'dictaten van buitenaf'. Een zelfstandige Palestijnse staat kan slechts de uitkomst zijn van onderhandelingen tussen Israël en de Palestijnen, meent Netanyahu. Hij vloog afgelopen weekeinde naar Parijs om te spreken met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry en de Franse president Francois Hollande, wier landen permanente leden van de Veiigheidsraad zijn. Frankrijk heeft aanzienlijk meer sympathie voor het Palestijnse initiatief dan de VS. Minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius wil een snelle hervatting van de dit jaar mislukte Palestijns-Israëlische onderhandelingen (die onder auspiciën van Kerry werden gevoerd), met 'een duidelijke politieke horizon' voor beide partijen.

De minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry met de Israëlische president, Benjamin Netanyahu. Beeld afp
De minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry met de Israëlische president, Benjamin Netanyahu.Beeld afp

Tegenslagen voor Israël

Israël had woensdag al enkele tegenslagen aan het diplomatieke front te verduren. Het Europees Parlement sprak zich 'in principe' uit voor het erkennen van een Palestijnse staat. In een resolutie die met grote meerderheid werd aangenomen, wordt - bij wijze van compromis - ook gepleit voor spoedige onderhandelingen. Hoewel de uitspraak geen enkele verplichting voor de 28 EU-lidstaten met zich mee brengt, is het volgens europarlementariërs een belangrijk politiek signaal. Het debat is in Brussel en Straatsburg aangezwengeld nadat EU-lidstaat Zweden dit najaar besloot een onafhankelijk Palestina te erkennen, en enkele nationale parlementen hun regeringen aanspoorden het Zweedse voorbeeld te volgen.

Een tweede tegenslag voor Israël was de uitspraak van het Europese Hof van Justitie dat de extremistische Palestijnse Hamasbeweging geschrapt moet worden van de EU-lijst waarop terroristische groeperingen bestaan. Het Gerecht in Eerste Aanleg van het Hof in Luxemburg voerde gisteren juridischtechnische argumenten aan. Een woedende premier Netanyahu nam daar geen genoegen mee. Hij eiste dat de EU-lidstaten Hamas ('een moorddadige terreurorganisatie die streeft naar de vernietiging van Israël') op de zwarte lijst handhaven.

Op een derde front werd Israël als bezetter de les gelezen. In Geneve spraken 126 landen uit dat Israël niet het recht heeft de Palestijnse burgerbevolking 'in gijzeling te houden.' De Zwitserse regering had een bijeenkomst belegd over het respecteren van mensenrechten overeenkomstig de Vierde Geneefse Conventie. Israël en de VS boycotten de conferentie. De regering-Netanyahu sprak over een 'politieke manoeuvre met als enige doel Israël aan te vallen.'

Resoluties

De eerste VN-resolutie over de toekomst van Palestina dateert van 1947. Niet de Veiligheidsraad, maar de Algemene Vergadering nam het zogeheten ‘verdelingsplan’ aan. De Arabische wereld wees resolutie 181 af als inbreuk op de rechten van de oorspronkelijke bewoners, ten gunste van de Joden. In 1948 volgde de Arabisch-Israëlische oorlog, door Israël Onafhankelijkheidoorlog genoemd. Na de Zesdaagse Oorlog van 1967 werd Israël in resolutie 242 opgeroepen zich terug te trekken uit de veroverde gebieden. In resolutie 446 bepaalde de Veiligheidsraad in 1979 dat de bouw van Joodse nederzettingen in bezet gebied illegaal is en duurzame vrede in het Midden-Oosten in de weg staat. In 2002 sprak de Veiligheidsraad zich voor het eerst uit voor een onafhankelijk Palestina, als buurland van Israël. Deze resolutie 1397 werd ingediend door de VS, een land dat herhaaldelijk scherpe internationale veroordelingen van Israël met zijn vetorecht heeft tegengehouden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden