Palestijnse kiezer doet gewoon zijn plicht

Veel Palestijnen vinden dat ze moeten stemmen, ook al lijkt de uitslag al vast te staan: Mahmoud Abbas gaat winnen....

Het is een bizarre vertoning. Omdat de Israëli's Jeruzalem beschouwen als 'eeuwige, ongedeelde hoofdstad' van de joodse staat, zijn er geen stembureaus ingericht voor de meer dan honderdduizend Palestijnse ingezetenen. De registratie van kiezers ontaardde in chaos, doordat Israël de Palestijnse kiescommissie dwarsboomde. Daardoor maakt een onbekend aantal Palestijnen tevergeefs de gang naar de stembus.

Nou ja, stembus. Enkele duizenden deponeren op een postkantoor een stembiljet in een doos waarvan de gleuf zich aan de zijkant bevindt. Alsof ze een brief posten.

Dat doen ze in feite ook; de Israëli's sturen de biljetten naar de kiescommissie in Ramallah, het bestuurlijk centrum van de Palestijnen. Zo houdt Israël de fictie in stand dat er in Jeruzalem geen Palestijnse kiezers zijn.

De gang van zaken bevalt Amal Nastashibi evenmin als Carter. Als ze het postkantoor verlaat, foetert ze: 'Ik moest mijn stem per post uitbrengen, alsof ik in het buitenland ben. Terwijl mijn familie al negenhonderd jaar in Jeruzalem woont!' Van vrije en eerlijke verkiezingen is geen sprake, zegt ze. 'Eerst moet ik mijn identiteitsbewijs laten zien aan een Israëlische ambtenaar, dan aan een Palestijnse waarnemer, en vervolgens kan iedereen over mijn schouder kijken om te zien welke kandidaat ik steun. Er zijn niet eens stemhokjes.'

Een andere inwoonster van Jeruzalem, Dima Hamdar, heeft er een urenlang autorit langs Israëlische controleposten voor over om buiten de stad haar stem uit te brengen. Dat doet ze in Aram, een dorp ten noorden van Jeruzalem, in een stemlokaal waar geen Israëli te zien is. 'Dat stelt me gerust. Ik wil niet dat de Israëli's mij registreren, ik vertrouw ze niet. Wie garandeert mij dat de stembiljetten op de postkantoren niet vernietigd worden?'

De vrouw heeft haar stem uitgebracht op een communistische kandidaat die geen schijn van kans maakt om Yasser Arafat op te volgen als president. Maar dat deert haar niet. 'Ik heb mijn plicht gedaan', zegt ze voldaan.

Plichtsbesef is een belangrijke drijfveer voor veel kiezers. Want menigeen heeft de indruk dat de uitslag al vaststaat. De afgelopen weken gaven opiniepeilingen aan dat Mahmoud Abbas, ooit premier onder Arafat, de verkiezingen moeiteloos zal winnen.

Twijfelende kiezers worden door de Fatah-beweging, de machtige organisatie achter Abbas, nadrukkelijk gewezen op hún kandidaat. Zo zijn rondom stemlokaal 6555, een school in de stad Hebron, aanhangers van Abbas massaal en luidruchtig aanwezig. Ze zetten de verkiezingscampagne voort, terwijl die volgens de regels eind vorige week beëindigd had moeten. Als journalisten en internationale waarnemers opduiken, vraagt de leiding van het stembureau de vooral jonge Fatah-aanhangers zich discreet op de achtergrond te houden.

Ook het Israëlische leger, dat in Hebron massaal aanwezig is om enkele honderden joodse kolonisten te beveiligen te midden van tienduizenden Palestijnen, wordt geacht zich zondag afzijdig te houden. Tot ongenoegen van David Wilder, woordvoerder van de kolonisten. 'We hebben het leger gevraagd te blijven, maar ze hebben zich uit sommige delen van de stad teruggetrokken. Voor één dag maar, mag ik hopen.'

Voor Palestijnen is het niet minder dan een historische dag, vinden medewerkers van de Bir Zeit-universiteit die in Hebron en op tal van andere plaatsen onderzoek doen naar het stemgedrag. Wat verwachten kiezers bovenal van hun kandidaat? Integriteit? De capaciteit om de enorme werkloosheid te bestrijden? De wil om vrede te sluiten met Israël?

Hassan Rashid, een ingenieur die op een postkantoor in Jeruzalem zijn stem uitbrengt, meent dat er één man is die al deze kwaliteiten in zich verenigt: de als favoriet bestempelde Mahmoud Abbas, koosnaam Abu Mazen. 'Hij is altijd een medestander geweest van Arafat, hij geniet aanzien bij de Palestijnen en in het buitenland, en hij zal standvastig zijn in vredesoverleg met Israël.' Er komt een dag, voorspelt Rashid, dat Palestijnen in 'onze hoofdstad Jeruzalem' eigen stemlokalen hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden