'Palenpest' onder huizen teistert meer steden

De 'palenpest', het in Haarlem geconstateerde probleem met grenenhouten funderingspalen onder woningen, komt op veel meer plaatsen voor. In Gouda blijken nu ook op aanzienlijke schaal funderingen te zijn aangetast door diverse bacteriën, waaronder die van de pseudomonas-stam....

Van onze verslaggever Weert Schenk

Omdat dit bevindingen zijn van slechts één gespecialiseerd onderzoeksbureau, zullen vrijwel zeker in meer plaatsen aangetaste palen worden ontdekt. Vorig jaar werd al bekend dat woningen in Zaandam, Koog aan de Zaan en Zaandijk verzakt zijn als gevolg van de 'palenpest'. De herstelkosten bedragen ongeveer zestigduizend gulden per woning, waarvoor in de meeste gevallen de huiseigenaren zelf moeten opdraaien.

Adviesbureaus op het gebied van funderingen maken in opdracht van het ministerie van Volkshuisvesting een inventarisatie van plaatsen waar woningen zijn gebouwd op grenen. Directeur P. den Nijs van Wareco in Diemen, een van de adviesbureaus, schat dat honderdduizend woningen zijn gefundeerd met grenenhout.

Hij baseert die schatting op zijn ervaringen in Haarlem en Gouda. Het onderzoek wordt in het najaar afgerond.

Bacteriën van de pseudomonas-stam gedijen uitsluitend op grenenhout. Ze doen er veertig tot zeventig jaar over om grenenhouten palen onder de huizen weg te vreten. Het proces is niet te stoppen. Pseudomonas doet het ook goed onder water. Zonder dat er sprake is van een verlaagde grondwaterstand, die hout ook doet rotten, kunnen de bacteriën de palen in de volle lengte aantasten. Sinds de jaren zestig wordt grenenhout om technische redenen niet meer gebruikt voor fundering.

Geen enkele instantie heeft nog een idee van de landelijke omvang van het probleem. Bij funderingsproblemen werd nooit gekeken naar de houtsoort. Dat gebeurt pas sinds twee jaar geleden, na een grootschalig funderingsonderzoek in Haarlem. Hierbij bleken zevenhonderd van de duizend onderzochte woningen aangevreten door de bacterie. Latere steekproeven en tellingen wezen uit dat in Haarlem mogelijk 8800 woningen staan die door de bacterie kunnen worden aangetast.

De oudere wijken in Gouda hebben al langere tijd te kampen met verzakkingproblemen. Op basis van twaalfhonderd onderzochte woningen werd tot nu toe verondersteld dat verlaging van de grondwaterstand hiervan de oorzaak was. Na de ontdekkingen in Haarlem en Zaanstad wilde het gemeentebestuur weten of in Gouda grenenhout ook een rol speelde.

Van de 223 woningen die bij eerder onderzoek geen gebreken hadden vertoond als gevolg van de grondwaterstand, bleken er 58 op grenen palen te staan. Analyses van Wareco geven aan dat ze grotendeels zijn weggevreten door de pseudomonas-bacterie. Het betreft ook huizen waar ogenschijnlijk nog niets aan mankeert.

De vierhonderd eigenaren van woningen die door droogstand zijn verzakt, konden nog rekenen op een subsidie van dertigduizend gulden. Gouda heeft geen geld meer voor eigenaren die nu te maken krijgen met de aantasting van het grenen fundament.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden