'Pakkans stijgt door samen te werken'

Er wordt op de Arbeidsinspectie fors bezuinigd. Maar door fusie en samenwerking wordt de inspectie toch effectiever.

DEN HAAG - De Arbeidsinspectie bezoekt minder vaak bedrijven. Bij die inspecties worden vaker misstanden genoteerd, zoals werkende illegalen en overtredingen van de Arbowet.


Op het eerste gezicht gaat het dus bergafwaarts. Maar volgens Marga Zuurbier, directeur van de Arbeidsinspectie, is het tegendeel het geval.


'We werken nu samen met andere inspecties. Door gerichte inspecties worden vaker overtredingen geconstateerd. De pakkans stijgt door die gerichte inspecties en controles.'


De Arbeidsinspectie lijkt een club in ontbinding: u voert minder inspecties uit en u hebt minder mensen in dienst. Alleen de uitgaven stijgen, met liefst 10 miljoen euro tot 70 miljoen. Wat is er aan de hand?

'We doen aan selectiever toezicht. We maken risico-analyses over bedrijfstakken en daarbinnen bedrijven waar de risico's op niet-naleving van voorschriften hoger is.


'Dat we met minder mensen werken, is niet alleen een politieke keuze maar ook een gevolg van de nieuwe Arbowet die in 2007 van kracht is geworden. Die verplicht vakbeweging en werkgevers om samen risico's in beeld te brengen in bedrijfstakken. Dat zijn zogenoemde arbocatalogi. Daarvan zijn er nu 150. Daarin staan risico's over bijvoorbeeld arbeidsomstandigheden. Die gelden voor de helft van de werknemers. Die catalogi moeten nu landen in bedrijven. Het is een langzaam proces, maar het werkt.


'Het afgelopen jaar hebben we in samenspraak met werkgevers en vakbeweging een aantal campagnes gevoerd over agressie op de werkvloer, de risico's illegalen in dienst te hebben en over arbeidsomstandigheden.


'Die campagnes waren duur maar erg effectief. Dat verklaart grotendeels de eenmalige kostenstijging in 2010.'


Er wordt bezuinigd op de Arbeidsinspectie. Hoeveel moet u inleveren?

'Deze kabinetsperiode, tot 2015, raken we 15 procent van het budget kwijt. De Arbeidsinspectie gaat fuseren met de Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD) en met de Inspectie Werk en Inkomen. Zo worden we nog effectiever.


'Neem de asbestsaneringsbedrijven. Die moeten een certificaat hebben. Van de SIOD kregen we een lijst van bedrijven die zeiden dat ze gecertificeerd waren, maar dat niet waren. Dan kunnen we meteen ingrijpen. Maar we besteden ook werk uit uit andere inspecties. Zo deed de Inspectie van Verkeer en Waterstaat de Arbeidstijdenwet voor truckers, zeg maar de tachograafcontrole. Zij gaan nu ook de eigen vervoerders controleren, zoals de truckers die het brood van een fabriek naar de winkels brengen.'


Minister Kamp van Sociale Zaken heeft forse verhoging van de boetes bij overtredingen aangekondigd. Dat klinkt dreigend, maar is de pakkans niet gering?

'Natuurlijk hoopt de minister dat er een preventieve werking vanuit gaat. De pakkans wordt als het aan ons ligt niet kleiner, maar juist groter. Door de samenwerking met de andere inspecties werken we gerichter en wordt, hopen we, de pakkans groter. De minister vindt dat de sociale partners hun verantwoordelijkheid die ze vroegen en in 2007 in de Arbowet kregen, moeten nemen. Wij controleren dat met stevige sancties.'


Er zijn een half miljoen bedrijfsvestigingen in Nederland. Kansrekenaars hebben becijferd dat de kans dat u langs komt eens in de 40 jaar is.

'Bij dat half miljoen zijn heel veel bedrijven zonder fysieke vestiging. Bedrijven met nul of één werknemer. Die controleren we niet. We maken risico-inventarisaties en richten ons op de risicovolle bedrijven.


'Bij kantoren komen we bijvoorbeeld nauwelijks langs. Intern moeten daar procedures zijn om zaken bespreekbaar te maken. Als het rookverbod bijvoorbeeld overtreden wordt, moeten werknemers eerst elkaar aanspreken, vervolgens de baas of de ondernemingsraad. Er kan een preventiemedewerker zijn. Pas als die procedures zijn doorlopen en mensen klagen bij ons, dan komen we langs. Als vakbonden ons op misstanden attenderen, reageren we ook altijd. Dat zijn we niet alleen wettelijk verplicht, maar als de vakbond iets meldt, gaat het vrijwel altijd om een echte misstand.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden