Pakjesavond

De kracht van het sinterklaasfeest is dat het zichzelf blijft én meegaat met z’n tijd. De boodschap: de Pieten van nu zijn zelfredzame types, hun baas heeft hen én ons allemaal even lief. Daar mag je, zonder tromgeroffel, best trots op zijn.

Trots zijn op Nederland geldt tegenwoordig als blijk van groezelig nationalisme, maar ik herinner me tijden waarin zo’n gevoel nog vrolijk geuit werd. Het was mijn eerste winter in Nederland, nieuwe vrienden bereidden me voor op het Sinterklaasfeest. Dezelfde mensen die de gutturale ‘g’ bij me erin hadden geramd, me hadden geleerd de haring bij de staart te pakken en de strippenkaart te vouwen voor het stempelen, waren ineens hun nuchtere zelf kwijt. Spraken ze over Sints naderende verjaardag, dan glommen ze van kinderlijke trots. Lootjes trekken, lijstjes opstellen, surprises maken, banketletters en borstplaat aanschaffen: het bleken rituelen die jong én oud in verrukking brachten.

Bij Sinterklaas hoort goedgelovigheid. Op 4 december liep ik ’s avonds met vrienden door de stad, het was stil. ‘Luister’, fluisterde een van hen plechtig, alsof hij het krassen van pennen op papier kon horen. ‘Dit is de nacht dat iedereen gedichten schrijft.’

Dat wilde ik graag geloven. Alles is speelser in Sinterklaastijd. Wat dit feest écht bijzonder maakt, is tenslotte niet de wortel in de schoen, de buurman met wattenbaard of de berg cadeaus die de Kerstman buiten spel moet zetten. Wél de prikkelende wetenschap dat je naaste wekenlang met geheime gedachten over je rondloopt, die pas verklapt worden met verzen en knutselwerk. Nu is het tijd elkaar een tikje gemeen de maat te nemen. Maar wel met de knipoog van manke rijmen die minder hard aankomen omdat ze zo onbeholpen zijn.

Volksfestijn

Zo’n volksfestijn is nauwelijks kapot te krijgen. Zeker niet door etters die klaarstaan om op de Goedheiligman in te beuken zodra hij de Vogelaarwijk betreedt. De Sint verdrijven lukt zelfs de Kerstman niet met zijn schranspartijen en dikke portemonnee.

Ook zo’n provocerend kunstenaarsduo als Bauer & Kraus dat vanuit het Van Abbemuseum een protestmars tegen Zwarte Piet wilde organiseren, moest inpakken. Het regende bedreigingen. De politiek correcten, die het strooigoed willen vervangen door couscous, vangen evengoed bot: alsof je moslims blij maakt met plasjes durumtarwe op de plavuizen.

Ronduit hilarisch was de reactie van de PVV op de protestmars: minister Plasterk zou de subsidie aan het Van Abbemuseum moeten opschorten en publiekelijk afstand nemen van de stelling dat Zwarte Piet racistisch zou zijn. Alweer niks begrepen van de vanzelfsprekende autoriteit van de Sint en de luchtigheid van zijn festijn. Deze heilige vertoeft liever tussen uitzinnig joelende kinderen en goedgelovige burgemeesters, dan bij een Plasterk die met lange tanden het officiële standpunt inzake pakjesavond verkondigt.

Sint heeft zelfs Rita ‘Ze willen ons Sinterklaasfeest afpakken’ Verdonk haar pathetische woede vergeven. In zijn nieuwste film mag zij iemand spelen die ze in werkelijkheid nooit zal worden: premier van Nederland. Maar van ‘zij’ versus ‘wij’ is de Sint niet gediend. Kijk maar wat een multicultureel spektakel zijn intocht is. Naast de burgervader verwelkomen hem tegenwoordig hele ‘zwarte’ klassen op het bordes. Een lijmpoging die kennelijk werkt. Op maghreb.nl vertellen moslimouders dat ze geen reden zien om níet mee te doen met dit kinderfeest. Slecht nieuws voor hun geestelijke leiders die waarschuwen voor de toorn van Allah bij zo veel ketterse losbandigheid. Op vijf december vrezen we enkel de roe.

Bruine huid

Echter, wie een bruine huid heeft en rond deze tijd als Zwarte Piet gepest wordt, mag klagen. Maar verplicht witte Pieten maken latent racisme niet ongedaan. Straks worden Surinamers nog gesmeekt om ‘echte’ Piet te spelen. Of mogen ze pas meedoen als zij zich wit laten poederen.

Wie Sinterklaas per se voor slavendrijver wil uitmaken, adviseer ik stil te staan bij het beeld dat kinderen vandaag van de Pieten krijgen. Die zijn al lang geen koprollende malloten meer. Uit alle Sintfilms en -journaals blijkt hoe ze uitblinken in managementwonderen. Geboren multitaskers zijn het. Ze runnen de hofhouding annex burelen van de Sint in verschillende landen, verzorgen zijn reizen en zijn pr, sturen vraag en aanbod op de cadeautjesmarkt, regelen inkoop, distributie en administratie en treden ook nog op als dichter, entertainer en cateraar. Ze bestieren een multinational. Geen wonder dat brave burgers trots de krullenpruik opzetten, kinderen zich graag zwart laten schminken en een diploma pietvaardigheden ambiëren. Als dat racisme is, ben ik Sinterklaas.

De kracht van dit feest is dat het zichzelf blijft én meegaat met z’n tijd. De boodschap: de Pieten van nu zijn zelfredzame types, hun baas heeft hen én ons allemaal even lief. Mag je, zonder tromgeroffel, best trots op zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden