'Pakistani betogen dagelijks, heel netjes'

Betsy Udink (51) is journaliste en schrijfster. Zij woont in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad...

Martin Sommer

- Hoe ziet die oorlog er vanuit Pakistan uit?

'Twee verschillende perspectieven, vanuit het regime en de bevolking. De militairen zijn afhankelijk van de VS. Ze schipperen tussen Amerika, dat ze nodig hebben om in het zadel te blijven, en de bevolking, voorop de islamisten. Met de laatste resolutie van de Veiligheidsraad zat Pakistan lelijk in zijn maag. Ze waren er trots op dat ze in de Veiligheidsraad zaten, net als Nederland de laatste keer. Maar president Musharraf verzuchtte al: waren we maar nooit in die V-raad gekozen. Het volk eiste dat Pakistan tegen die oorlog zou stemmen. Van dat probleem zijn ze nu verlost.

'Iedere dag worden er tien poppen verbrand, en de Amerikaanse vlag uiteraard. Maar het is heel netjes, zowel het volk als het regime wil niet dat het uit de hand loopt. Pakistan heeft andere zorgen, namelijk India. De militairen willen de VS niet kwijtraken, omdat ze denken dat alleen Amerika India in de hand kan houden. De islamitische oppositie is ook al geen aanhanger van Saddam. Hij is niet bepaald een goede moslim, hij heeft geen baard, alleen maar zo'n Ba'ath-snor.'

- Heerst er angst dat Pakistan na Irak aan de beurt komt vanwege de 'islamitische bom'?

'Je moet realiteit en fantasie uit elkaar houden. De Noord-Koreanen gaven onlangs toe dat ze aan de bom werken. Het materiaal daarvoor was afkomstig van Pakistan. Dat is geen geheim. Maar de VS hebben het niet hoog gespeeld. Ze hadden sancties kunnen treffen, zoals in 1998, toen Pakistan een atoomproef had uitgevoerd. Dat hebben ze niet gedaan, en de Amerikaanse hulpinstantie USAID is weer de grootste hulpgever. Toch is de angst niet weg te krijgen dat Pakistan de volgende op de lijst zal zijn.'

- Hoe komt het dat er in de hele islamitische wereld betrekkelijk weinig gedemonstreerd wordt?

'Er is een gevoel van machteloosheid. Vorig jaar was ik in Egypte. De positie van de Palestijnen is altijd belangrijk, altijd een element van identificatie. Ik spreek nu vanuit Arabisch perspectief. Ik heb lang in Egypte gewoond. Indertijd had je demonstraties van linkse intellectuelen, met veel vuisten in de lucht en geschreeuw. Toen ik laatst in Egypte was: helemaal niks, een paar honderd mensen omsingeld door politie. Ze voelen zich hulpeloos. Daar komt bij dat je als Arabische intellectueel niet met Saddam Hussein kunt aankomen.'

- Hoe kijkt u tegen die oorlog aan?

'Ik was eerst tegen. Maar nu hij aan de gang is, heeft het niet zoveel zin meer je over resoluties te blijven opwinden. Legaal of niet, dat is nu aan de historici. Laten we ons nu met de wederopbouw bemoeien, dat ze hun heil niet gaan zoeken bij de islamisten. Zo hoeft het niet te lopen. Na de eerste Golfoorlog is er in Qatar en Bahrein wel wat geleerd. Je kunt zeggen, dat zijn kleine landjes. Maar men is zich wel bewust geworden van de noodzaak een democratie in te voeren, een constitutionele monarchie. Ook in Pakistan is sprake van een voorzichtige democratisering.'

- Hoe komt het dat democratisering en islamisering hand in hand lijken te gaan?

'Je kunt niet iedereen laten meedoen aan de democratie en de islamisten niet. Als het een beetje loopt, hoeft de balans niet alleen maar negatief te zijn. In Nederland ziet men overal doemscenario's, maar na verloop van tijd kan er heus een positieve ontwikkeling zijn. Die landen gaan onherroepelijk open, en vergeet niet dat uit Irak toch de best opgeleide mensen kwamen. Artsen, wetenschappers, technici. Een uitzondering in de Arabische wereld. Hopelijk zit dat nog ergens in het bewustzijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden