Pakistaanse verkiezingen komen net te vroeg voor de rokkenjager van de Britse jetset Imran Khan: kandidaat-premier voor over een paar jaar

Van flierefluiter tot devoot moslim. Van cricketheld tot weldoener. Van lekker stuk tot politicus. De volgende metamorfose die Imran Khan hoopt te ondergaan is die tot minister-president van Pakistan....

ROB VREEKEN

Van onze verslaggever

Rob Vreeken

LAHORE

Het zal hem maandag ongetwijfeld niet lukken. De parlementsverkiezingen komen net te vroeg voor zijn prille Beweging voor Gerechtigheid. Maar de Pakistaanse politiek heeft er een nieuw gezicht bij: dat van Khan. Hij is gevierd als een popster en niet bezoedeld door corruptie.

De enige smet op zijn campagne was de liefdesbaby die hij zou hebben verwekt bij de Amerikaanse Sita White, een van de zeer velen uit de reeks vriendinnen die ooit aan zijn arm bungelden toen hij nog als teddybeer van de Londense society feesten en nachtclubs frequenteerde. Het verhaal is al even oud als het dochterje (vier jaar), maar daarom niet per se gelogen. Gretig kwamen zijn politieke rivalen er weer mee op de proppen.

Het slotoptreden van de charismatische Khan deze week in zijn thuishonk Lahore had alles wat een kiezersfestijn in Pakistan pleegt te hebben: veel volk op de been, handenvol rozenblaadjes voor de kandidaat, spreekkoren en retoriek met zinnen zonder komma. Die van Imran Khan ging vooral over de corruptie die het land vergiftigt - het voornaamste thema van zijn Tehriq-i-Insaaf.

Opmerkelijk jeugdig was het publiek in Sant Nagar. Het bevestigde de indruk dat de 44-jarige Khan vooral stemmen zal trekken onder jongeren en de stedelijke middenklasse. Op het platteland heeft de Tehriq nog niet het begin van een partijapparaat kunnen opbouwen. In lang niet alle districten zijn kandidaten gesteld. Volgens een peiling krijgt de beweging maandag 10 procent.

'Ik zal tijdens deze ramadan premier worden', besloot Khan desondanks zijn toespraakje. 'Zoals ik in 1992 tijdens de ramadan de World Cup won.' Een verwijzing naar het hoogtepunt van zijn twintigjarige cricketcarrière, toen het nationale team met Shere Khan, de Leeuw van Pakistan, als captain de Wereldbeker veroverde.

Maar de superstatus had hij toen al lang en breed bereikt. Een extra dimensie kreeg het fenomeen Imran Khan nadat hij in 1985 de ernstige kanten van het leven had ontdekt. Zijn moeder stierf aan maagkanker die in de verwaarloosde medische wereld van Pakistan veel te laat was vastgesteld. Ook zag hij welke zorg er bestond voor paupers met een gezwel: geen.

De cricketer zwoer zijn moeder en de Profeet zijn leven te wijden aan de bouw van een kankerziekenhuis waar de armen gratis terecht kunnen. Dit Shaukat Khanum Memorial Hospital (naar moeder genoemd) staat sinds twee jaar aan de rand van Lahore te pralen.

Wie eerder gore Pakistaanse ziekenhuizen van binnen zag en dan hier door manager Abid Hussain wordt rondgeleid, gelooft zijn ogen niet. Overal is het schoon en rustig. Achter elke openzwaaiende deur staat een mirakel van techniek voor behandeling of diagnose. Per kamer twee bedden plus tv.

Het moet vele miljoenen hebben gekost. Toch hoefden er van de 63 duizend patiënten die tot nu werden behandeld, slechts achtduizend iets te betalen. De kas werd gevuld met de gulle donaties waartoe de weldoener zijn landgenoten als nimmer wist te bewegen - wat Khan kan, kan Khan alleen.

Die respons bracht Imran Khan er drie jaar geleden toe zijn vleugels uit te slaan. Hij had inmiddels de islam herontdekt en was uiterst kritisch geworden over westerse decadentie - en zeker de slaafse manier waarop de Pakistani's achter het Westen aansjokken.

Vooral de brown sahibs troffen zijn toorn: de rijke corrupte elite die zich gedraagt als koloniale meesters. Hij bekende óók zo geweest te zijn. Trots kleedde de Leeuw zich voortaan in de pyjama-achtige shalwar kamiz.

De door hem gestichte Beweging had aanvankelijk een sociale en spirituele omwenteling tot doel, maar kwam steeds meer in politiek vaarwater. De rechtse ex-legerchef Hamid Gul week niet van Khans zijde en de jongerentak van de partij Jamaat-i-Islami ging voor hem de straat op.

Het verwijt van hypocrisie was natuurlijk snel geuit. Imran Khan had zich lange tijd kostelijk vermaakt temidden van de Britse jet set. Hij bracht telkens zes maanden per jaar in Londen door om redenen van cricket.

De Londense discotheek Tramps gold als zijn 'huiskamer', maar toegegeven: gerookt en gedronken heeft hij nog nooit. Op andere zonden had hij een abonnement. Continu werd Khan aangetroffen met jonge vrouwen, onder wie Goldie Hawn, Jerry Hall en Hanna Rothschild.

Heel serieus en langdurig werd zijn relatie met de Duitse MTV-presentatrice Kristiane Backer, die zich voor hem al tot de islam had gewend. Onderwijl verkondigde hij in de Pakistaanse pers op zoek te zijn naar een geschikt moslimmeisje.

In mei 1995 verraste Khan de wereld (en Backer!) met de mededeling zojuist te zijn gehuwd met de toen 21-jarige Jemima Goldsmith, dochter van de steenrijke joodse zakenman Sir James Goldsmith. Ook Sir James doet aan politiek. Hij leidt de Referendumpartij, die Groot-Brittannië uit de Europese Unie wil halen.

Jemima had zich (onder de naam Haiqa) uiteraard al tot de islam bekeerd, tot genoegen van de Jamaat-jongeren: weer een jood minder. De jonge bruid zei veel zin te hebben haar leven in te richten in Lahore.

Daar hield Jemima, sinds twee maanden moeder, afgelopen week haar eerste politieke toespraak, in Urdu. De Tehriq-i-Insaaf maakte in april vorig jaar immers de omslag naar een politieke beweging. Imran had ingezien dat sociale rechtvaardigheid alleen valt te verwezenlijken via de regeringsmacht.

Dat doel indachtig is het verstandig en handig dat Shere Khan inmiddels de fumdamentalisten van zich heeft losgeschud. Die kunnen in Pakistan veel schreeuwers mobiliseren, maar geen kiezers. Als de Theriq daar wel in slaagt, heeft Pakistan er een potentiële premier voor over een paar jaar bij.

Voor Imran Khan zal het om nog een reden een historische dag zijn: doordat hij altijd elders vertoefde, heeft hij nooit eerder gestemd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden