Pahlavi's

De afgelopen dagen was ik een beetje verdrietig. De tweede zoon van Farah Diba, de oude Perzische koningin, heeft in Boston met een pistool een einde aan zijn leven gemaakt.


Hoewel ik hem niet kende, schrok ik ervan, het voelde alsof een kameraad dit zichzelf had aangedaan.


In 1979 kwam aan het Perzische koninkrijk na 2.500 jaar een einde.


Reza Khan, de vader van de sjah, kwam in 1921 met behulp van Engeland door een coup aan de macht. Toen hij voor een zelfstandige koers koos en niet langer naar de Britten wilde luisteren, werd hij naar een vergeten Afrikaans eiland verbannen. Hij stopte een handjevol aarde van het vaderland in zijn jaszak, ging en stierf eenzaam in ballingschap.


Zijn zoon volgde hem op. Na de Tweede Wereldoorlog verloor Engeland haar macht in Iran en Amerika nam de lege plek over en gebruikte de jonge zwakke sjah als marionet.


De sjah was twee keer getrouwd, maar zijn vrouwen konden hem geen zoon geven. Tijdens een bezoek aan Parijs kwam hij Farah tegen, een beeldschone Perzische studente. Farah werd de nieuwe vrouw van de sjah en baarde een zoon, daarna een dochter, een zoon (Ali Reza) en nog een dochtertje (Leila).


Farah was een geliefde koningin. De jonge Iraanse vrouwen zagen haar als rolmodel. Ze ging geregeld naar Parijs en keerde elke keer terug in een nieuw outfit. De vrouwen namen haar nieuwe 'look' vervolgens over.


Toen de revolutie uitbrak, namen de ayatollahs de macht over en de familie Pahlavi werd verbannen. Zij die tot voor kort overal in de wereld met een zee van bloemen werden verwelkomd, werden nu nergens meer binnengelaten.


De sjah en Farah vlogen naar Marokko, Amerika, Brazilië, Panama en Egypte, maar ze mochten nergens blijven. De sjah stierf in eenzaamheid in een ziekenhuis in Cairo.


Het zal echter nog een paar generaties duren voordat de Iraniërs de Pahlavi's zijn vergeten.


Op de een of andere manier zijn alle Iraniërs nog altijd aan die verloren dynastie verbonden, net als de verbondenheid met de zee van je land, met de bergen en de rivieren. Ze zitten in het pakket van je identiteit.


In 2001 pleegde Leila, de jongste dochter van Farah, zelfmoord in een hotelletje in London. Ze kon de revolutie, de vlucht, de dood van haar sjah-vader en het spel van de geschiedenis niet begrijpen en niet dragen.


Farah Diba woont in Parijs, sinds die tijd is ze gebroken.


Vorige week pleegde haar tweede zoon Ali Reza zelfmoord, wat miljoenen Iraniërs raakte.


Ik heb de sjah, Farah Diba en hun kinderen vaak als personages in mijn romans gebruikt. In mijn jeugd heb ik die kinderen altijd en overal gezien. Toen ze leerden lopen, lezen, zwemmen en toen ze samen gelukkig met vakantie gingen.


De geschiedenis mag haar eigen oordeel over die familie hebben, maar als romanschrijver mag ik mijn personages en doet hun pijn me zeer.


De kinderen van de sjah verdienen dit zware verdriet niet. Ik condoleer Farah Diba en de andere twee kinderen van de sjah met het gemis van hun dierbare Ali Reza.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden