Pabo's lopen leeg, tekort basisschoolleraren dreigt

Na de invoering van toelatingstoetsen hebben zich veel minder studenten aangemeld bij opleidingen tot basisschoolleraar. Met het oog op de verwachte lerarentekorten is dat zorgelijk, zeggen betrokkenen.

Beeld anp

Vorig jaar augustus hadden zich 5.730 studenten aangemeld bij de pabo's in Nederland, dit jaar hebben de instellingen volgens het Onderwijsblad van de Algemene Onderwijsbond (AOb) gemiddeld 30 procent minder aanmeldingen. Bij sommige opleidingen, zoals die aan de Hanzehogeschool in Groningen, is het aantal aanmeldingen gehalveerd.

Volgens Liesbeth Verheggen van de AOb is dat een slechte ontwikkeling. 'Er komt een lerarentekort aan. Momenteel stromen er meer pensioengerechtigden uit dan er studenten aan de pabo beginnen. Dan gaat er dus iets mis.'

Belangrijkste reden voor de daling van het aantal aanmeldingen is de invoering van toelatingstoetsen. Die hebben een 'afschrikwekkende effect', zegt Barbara de Kort, voorzitter van het landelijk overleg lerarenopleidingen basisonderwijs (lobo). 'Ze vinden onder andere plaats tijdens de eindexamens. Dan hebben scholieren wel iets anders aan hun hoofd.'

Minder uitval

Wie wil beginnen aan een pabo moet sinds dit jaar de vakken aardrijkskunde, geschiedenis en biologie dan wel natuurkunde minimaal op het niveau van havo-3 beheersen. Mensen met een havo-diploma moeten daardoor vrijwel allemaal een toelatingstoets doen. Geen enkel profiel op de havo bevat namelijk al deze vakken. Ook mbo'ers die willen doorstromen naar de pabo moeten slagen voor de toetsen.

Volgens een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs moeten de toelatingstoetsen ertoe leiden dat minder studenten uitvallen. 'Uit cijfers over 2013 bleek dat 41 procent van de eerstejaars-pabostudenten een jaar later niet meer bij de opleiding ingeschreven stond. Als je zorgt dat de instroom op niveau is, zal er ook minder uitval zijn.'

Verheggen van de AOb zou liever zien dat de studenten tijdens hun studie de kans krijgen hun kennis op niveau te brengen, net als bij rekenen en Nederlands gebeurt. Voor die vakken moeten pabostudenten in hun eerste jaar een toets halen. Slagen ze niet, dan mogen ze niet door met hun studie. 'Door de toelatingstoetsen aan de voordeur laat je een hele groep potentiële leraren vallen.'

Tijdstip

Emile van Velsen heeft geen moeite met de toelatingstoetsen. De directeur van de Christelijke Hogeschool Ede, die dit jaar ongeveer een kwart minder aanmeldingen voor de pabo heeft, vindt dat studenten vakinhoudelijk op peil moeten zijn als ze beginnen. 'Anders moeten wij ze veel onderwijs geven om ze op het startniveau te brengen.'

Wel heeft Van Velsen moeite met het tijdstip. Het ministerie heeft in 2014 besloten dat deze zomer voor het eerst toelatingstoetsen werden afgenomen. 'Deze generatie havisten heeft daardoor niet de kans gehad een gunstig profiel te kiezen.'

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden