Paarse vrienden kunnen oppositie missen

In een prachtig politiek, maar inhoudelijk mager steekspel hebben de Tweede-Kamerfracties, en vooral de fractievoorzitters Melkert (PvdA), De Graaf (D66) en Dijkstal (VVD), dinsdag de toon gezet in de nieuwe politieke verhoudingen....

JAN 'T HART

Van onze verslaggever

Jan 't Hart

DEN HAAG

De nieuwe PvdA-fractievoorzitter deelde gevaarlijk veel sneren uit naar zowel de oppositie als zijn eigen coalitiepartners. CDA-leider De Hoop Scheffer vroeg zich halverwege het debat af 'of deze politieke vrienden nog politieke opponenten nodig hadden'.

Inzet van het eerste Kamerdebat na het zomerreces was de regeringsverklaring van het tweede paarse kabinet van PvdA, VVD en D66. Daarin geeft het kabinet aan welke voornemens het heeft voor de komende regeerperiode van vier jaar.

Maar er werd vooral reikhalzend uitgekeken naar de eerste optredens van Melkert, Dijkstal en De Graaf. Wie trekt de leiding naar zich toe, hoe is de sfeer na de slopende onderhandelingen in de zomer en hoe kritisch zouden de partijen het kabinet bejegenen; dat waren de grote vragen.

Eerste sarcastische opmerking van Melkert, dinsdag: 'Misschien kan de heer De Graaf de teksten uit het regeerakkoord als illustratiemateriaal leveren bij wat ik te zeggen heb.' Melkert ergerde zich aan De Graaf, die continu wapperend met het regeerakkoord hem tot de orde riep. 'Maar zegt u nu iets anders dan wat ik gezegd heb?' In een dispuut tussen GroenLinks-leider Rosenmöller en De Graaf liep Melkert met opzichtige desinteresse te ijsberen.

Dijkstal kreeg ook een flinke mep. De VVD'er verslikte zich in de stelling dat niet gehaalde bezuinigingen automatisch betekenen dat voorgenomen investeringen dan niet kunnen doorgaan. Rosenmöller: 'U zegt eerst meer geld toe, maar dat kan later worden ingetrokken. Dat is niet betrouwbaar.' Melkert kwalificeerde Dijkstals inzet vervolgens als 'een niet op alle punten te volgen betoog'. Aardig was het allemaal niet.

SP-leider Marijnissen, de linkse luis in de pels van het eerste paarse kabinet, vroeg Melkert hoe het zit met de tekorten in de zorg en het onderwijs en de aanslagen op de sociale zekerheid. 'Een interruptie van ons zonnetje in huis', pareerde Melkert en weg was Marijnissen. Voor lange tijd.

Minister Zalm van Financiën was het volgende slachtoffer van Melkerts spel 'mensen op hun nummer zetten'. In het vorige kabinet kon toen nog minister Melkert van Sociale Zaken zijn collega Zalm tot blinde woede drijven. Toen Zalm dinsdag even niet oplette, greep Melkert zijn kans. 'Niet Financiën. . . Niet Financiën, hallo, hallo, Financiën, Financiën. . .' Om zonder een spier te vertrekken zijn betoog te vervolgen. Zalm was weer bij de les van Melkert. Zo denderde Melkert de hele dinsdag door.

Melkert positioneerde zich gisteren als de man die het kabinet voortdurend op de vingers zal kijken. Zijn boodschap was duidelijk: snel werken en alle afspraken, voornemens, wetsvoorstellen onmiddellijk naar de Kamer sturen.

Maar waar Melkert aangaf het kabinet op de voet te zullen volgen bij de uitvoering van het regeerakkoord, begon Dijkstal al aan dat akkoord te knagen door openlijk te twijfelen aan de bezuinigingen op Defensie. Dat pikten Melkert en De Graaf niet. 'Die bezuinigingen worden gehaald, hóe zien we wel', zei De Graaf kribbig. Het vorige paarse kabinet is dikwijls getypeerd als liberaal. Maar na de eerste vergaderdag lijken PvdA en D66 dat met alle geweld te willen voorkomen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden