Paars weet geen raad met kwestie van fiscale kostwinner

HET CDA zal in lachen zijn uitgebarsten toen het in de Volkskrant (24 april) las dat het fiscaal voordeel voor de kostwinner intact blijft....

MOHAMED RABBAE

Met de overheveling bevoordeelt het fiscaal systeem het kostwinnersmodel, waarbij de man werkt en de vrouw achter het aanrecht staat. Het ontmoedigt partners, vooral vrouwen, om zich aan te bieden op de arbeids markt.

In vorige kabinetten was het steeds het CDA dat voorstellen tot modernisering van het Nederlandse kostwinnersbestel tegenhield. De drie paarse coalitiegenoten daarentegen hadden gelijkgezinde ideeën over de afschaffing van de voetoverheveling naar kostwinners.

Het initiatief-wetsvoorstel van de VVD, dat nog uit de vorige kabinetsperiode dateerde, vond een positief onthaal bij zowel PvdA als D66. Premier Kok kondigde bij het aantreden van het kabinet aan dat hij de afschaffing van kostwinnerselementen in de belastingwetgeving en de sociale zekerheid aan de orde zou stellen.

En nu blijkt dat de drie paarse partijen niet tot overeenstemming kunnen komen vanwege de technische vormgeving. Als het niet zo treurig was zouden wij met het CDA meelachen.

De paarse fracties zijn het wel eens over de afschaffing van het kostwinnersvoordeel, maar kunnen het niet eens worden over de techniek. Natuurlijk moet er aandacht worden besteed aan de gevolgen van zo'n ingreep in het fiscale regime. Maar om een fundamentele wijziging te laten stranden op meningsverschillen over hoe deze gevolgen moeten worden opgevangen, getuigt van erg weinig creativiteit.

Het is klip en klaar dat gezinnen met lagere inkomens gecompenseerd moeten worden voor het verlies van hun belastingvoordeel. Daar is iedereen het over eens. VVD en D66 willen daarom een nieuw fiscaal voordeel introduceren voor gezinnen met kinderen. Die regeling moet dan wel gelden voor alle gezinnen met kinderen, dus ook voor die met hoge inkomens.

De PvdA maakt zich vooral zorgen over de mensen met lagere inkomens. Zij wil daarom alle gezinnen met een uitkering tegemoet komen, dus ook de gezinnen zonder kinderen. Ziedaar het probleem van de coalitiepartijen.

Er is inmiddels een reeks voorstellen gedaan om het principe van economische zelfstandigheid te verwerken in het fiscale regime, zowel door politieke partijen als door andere maatschappelijke organisaties.

Eén voorstel is de omzetting van de belastingvrije voet in een negatieve inkomstenbelasting voor iedereen van 18 jaar en ouder. Alle werkenden mogen dan een vast bedrag van de te betalen belasting aftrekken.

Wie geen inkomen heeft krijgt dit bedrag rechtstreeks uitbetaald. Overheveling is in dit geïndividualiseerde stelsel niet mogelijk.

Een politiek 'nadeel' van dit stelsel is dat de hogere inkomens er licht op achteruitgaan, omdat de overheveling in het oude systeem betekende dat een groter gedeelte van het inkomen van de kostwinner tegen een hoger tarief van de belastingen kon worden afgetrokken.

Dit effect past echter in de geest van de afschaffing van de voetoverheveling. Bovendien zou de fiscale winst van dit effect gebruikt kunnen worden voor kinderopvang, die mede ten goede komt aan de hogere inkomens.

Nu de coalitiepartners er niet uitkomen, is het aan het kabinet om knopen door te hakken, anders bestaat het gevaar dat we nog tot in de eeuwigheid blijven zitten met dit relikwie uit de jaren vijftig.

Mohamed Rabbae

De auteur is lid van de Tweede Kamer voor Groenlinks.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden