Nieuwsbreak

P.F. Thomése: 'Bij Mark Rutte gaapt een intellectuele leegte'

Waar velen al jaren op hoopten, maar waarmee niemand nog rekening hield, gebeurde gisteravond: na zeventien jaar vertrekt Blatter als voorzitter van de wereldvoetbalbond. Schrijver en lid van de vaste kern van voetbaltijdschrift Hard Gras, P.F. Thomése zegt vandaag in de Nieuwsbreak: 'Het is te simpel om de corruptie alleen op Blatter af te wimpelen.'

Beeld Annaleen Louwes.

Sepp Blatter treedt onverwacht terug als FIFA-voorzitter. Wat zit er achter, denkt u?
'Het zal ongetwijfeld te maken hebben met de rechterhand van Blatter die in verband is gebracht met miljoenentransacties op een Caribisch eiland. Blatter zal niet kunnen ontkennen dat hij er zelf ook van heeft geweten. Er zullen meer ratten in het paleis zitten dan wij weten, die hem nu kwijt willen.'

Eindelijk?
'Die fixatie op één figuur staat mij tegen. Of het nou Poetin of Blatter is, ze worden neergezet als duivels. Dat is een infantiele benadering van de gang van zaken. Hitler deed het ook niet alleen, heel wat mannetjes werkten mee. Blatter is misschien het gezicht van de FIFA-infanterie, maar om de corruptie alleen op hem af te wenden, is te simpel.'

Sepp Blatter.Beeld reuters

Maakt Michael van Praag nu weer een kans?
'Ik vond die Van Praag een bleke indruk maken. Een soort Don Quichot die in zijn eigen fantasieën verstrikt raakt. De voetbalwereld is een duistere, corrupte wereld. FIFA-president worden, is een maatje te groot voor hem. Ik vind die Nederlandse houding een beetje hypocriet. Wij zijn Nederlanders, wij zijn eerlijk, wij zijn zuiver op de graat, wij lossen het op. Alsof het bij ons zo eerlijk gaat allemaal. De voetbalwereld is corrupt, ook bij ons.'

Doelt u nu op de onthullingen van matchfixing in de Nederlandse competitie?
'Ja, maar ook op de manier waarop bepaalde transfersommen bij elkaar worden gerommeld. Bijvoorbeeld bij FC Twente waar spelers in handen van particuliere investeerders komen. Het lijkt soms alsof bepaalde transfers op parkeerterreinen langs de snelweg beklonken worden. Corruptie in deze wereld aanpakken, is meer iets van Justitie dan een zaak van interne hygiëne.'

Maar ja, wie moet Blatter nu opvolgen?
'Iemand deed de suggestie Frans Timmermans, dat vond ik een grappige vondst. Hij is groot fan van Roda JC, hoewel dat de club niet ver heeft gebracht. Als voorzitter van de FIFA moet je verstand van voetbal hebben en van macht. Dat heeft hij.'

Michael van Praag.Beeld anp

En prins Ali?
'Ik heb me erover verbaasd hoe met groot gemak zo'n rare figuur werd gesteund. Waar komt hij vandaan? Van welke club is hij? Kan ie voetballen? Waar slaat het op om z'n allen zo'n vage figuur te bejubelen?'

U schrijft voor Hard Gras maar houdt u eigenlijk wel van voetbal?
'Ja, maar dat WK in Qatar is voor veel voetballiefhebbers de limit geweest. Zuid-Afrika klopte al niet, dat land is in schulden achtergebleven met stadions die niet gevuld raken. Je laat ruïnes achter. Wereldkampioenschappen moet je in de bekende voetballanden houden. Niet in ontwikkelingslanden. En zeker niet in de woestijn.'

U schreef in een opinieartikel in De Morgen: 'Je suis Sepp Blatter. En ook gij, Brutus, zijt Sepp Blatter. Al heet je prins Ali of hoe dan ook.'
'Wat ik daarmee wilde zeggen is dat we zelf hypocriet zijn. Ik ook. Het geld dat wordt uitgegeven komt van ons. Ik kijk zelf ook braaf de Champions League-wedstrijden, en onderga de reclames van Nike en Adidas. Mijn zoontjes willen vervolgens die officiële clubtenues hebben, die in Cambodja door kinderhandjes zijn gefabriceerd. Ik doe dus mee aan de uitbuiting en treurigheid. En sta ook te juichen voor Barcelona.'

Prins Ali.Beeld afp

Arnon Grunberg biedt Mark Rutte schrijfhulp aan. Zou het helpen?
'In het algemeen kun je zeggen dat politiek in toenemende mate reclame of propaganda is. Bij Grunberg is de self-advertisement goed in orde, hij kan zich goed verkopen, dus hij kan Rutte ongetwijfeld wat trucjes leren.'

Heeft Grunberg een punt? Is er inderdaad 'een grens aan de hoeveelheid inhoudelijke en stilistische onbenulligheid die een premier kan tentoonspreiden.'
'Het zit niet zozeer in zijn taalgebruik maar eerder in zijn intellectuele armoede. Je hebt het idee - omdat hij mooi piano speelt - dat hij ook veel boeken leest, maar er gaapt een intellectuele leegte als je hem hoort. Bij Balkenende en Kok was dat niet anders. Rutte is wel de beste premier in tijden als je kijkt naar zijn onderhandelingstechniek en soepele wijze van communiceren.'

Heeft u een verklaring voor die intellectuele armoede?
'De vraag is of hij dat persoonlijk is of dat zijn partij daar debet aan is. De VVD is verknocht aan marktdenken en boekhouden. Alles wordt teruggebracht tot een kwestie van winst of verlies. Maar dat is niet wat de overheid is. Het is een omkering. Je moet eerst zorgen dat je goed onderwijs en een goede gezondheidszorg hebt, daarna kijk je hoe je het betaalt. De VVD kijkt eerst naar de boekhouding van een ziekenhuis en dan naar de zorg. Dat heeft een fatale uitwerking op onze maatschappij.'

Sheila Sitalsings artikel over Surinaams opvoeden maakte veel los onder lezers. Welke opvoedstijl heeft uw voorkeur?
'Ik word gek van opvoedingsadviezen. Je kunt geen blad openslaan of iedereen heeft er verstand van. Ik geloof niet in streng-zijn, dat ben ik ook niet voor mijn twee zoontjes. Zelf ben ik zo ook niet opgevoed, en ik kijk daar met plezier op terug. Je mag wel grenzen stellen wat kan of niet kan, wat mag of niet mag. In de harde hand geloof ik niet. Hardheid leidt bij de ander tot een stressreactie. Uit angst voert iemand misschien uit wat je wilt maar angst kan nooit een goede opvoeder zijn.'

Premier Mark Rutte.Beeld epa

Angst is ook een van de centrale thema's in uw roman 'De onderwaterzwemmer'.
'Ja, de angst voor verlies en het schuldbesef. Angst is iets wat je van te voren al hebt bedacht, maar het gebeurt altijd op een andere manier. Je bent altijd bang voor de verkeerde dingen. In 'De onderwaterzwemmer' zie je dat angst een slechte raadgever is, het belet je om dingen goed te zien. Na het schrijven van dit boek stond ik er overigens pas bij stil dat onze maatschappij een door angst geregeerde boel is.'

Hoe bedoelt u?
'Veiligheid is een van de belangrijkste thema's. Wij zijn bang voor de beulen van IS, voor Poetin. Even later zijn we weer totaal panisch voor de natuur of een vliegtuigramp. We zoeken steeds een nieuw schrikbeeld.'

Bent u zelf ook bang?
'Ik lig niet te trillen in mijn bed maar als ik een vliegtuig binnenstap en ik zie vier niet-westerse ongeschoren mannen dan vraag ik me toch af: zouden het terroristen zijn? Tegenwoordig kun je ook nog een depressieve piloot treffen. Waarschijnlijk komt het omdat wij onze voorspoed niet vertrouwen, we zijn gelukkiger, gezonder dan ooit. Het zorgt voor een schuldgevoel: verdienen we dit wel?'

'De onderwaterzwemmer' is een ernstig, beklemmend boek maar ook komisch. Schoot u bij het schrijven zelf weleens in de lach?
'Ik heb wel een sterk gevoel voor de absurditeit van situaties dus soms moest ik zelf ook lachen. Ik heb nooit eerder een echtpaar zo uitgebreid beschreven. Ik ben erachter gekomen dat een echtpaar an sich komisch is. Je bent niet helemaal van jezelf, je wordt complementair en je neemt de ruimte die de ander je geeft en die is altijd minder dan je zou willen. Er zit iets gewrongens in. Twee echtparen bij elkaar, zoals in mijn roman, verdubbelt de lulligheid.'

Dit is aflevering 527 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden