Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Özdil ontsnapt dan toch uit Klavers kruiwagen

Zihni Özdil geeft een speech tijdens een bijeenkomst van GroenLinks. Beeld ANP - Piroschka van de Wouw

Goedemiddag,
GroenLinks viert Hemelvaart met een Kamerlid minder, het kabinet moet het waarschijnlijk doen met een wetsvoorstel minder. 

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

GESPREK VAN DE DAG
Özdil uit de kruiwagen

Insiders zagen het al een tijdje aankomen. Het verblijf van columnist, publicist en universitair docent Zihni Özdil aan het Binnenhof, dat in 2016 nog zo enthousiast werd aangekondigd, denderde af op een bruusk einde. Al langer had hij moeite met de fractiediscipline die ook GroenLinks onder partijleider Klaver stevig in de greep heeft gekregen. Nog niet zo lang geleden was de ‘getuigenispartij’ GroenLinks zo'n beetje het laatste bastion waar nog tamelijk open van fractiestandpunten kon worden afgeweken, maar nu de partij bestuurlijke ambities heeft is alles erop gericht om eenheid en vastberadenheid uit te stralen. 

Vandaar dat Özdils beslissing om zijn bezwaren tegen het studieleenstelsel niet langer voor zich te houden, onlangs leidde tot een ‘corrigerend gesprek’ met Klaver. Waarop de zaak danig uit de hand liep, de partijen elkaar via de sociale media uitzwaaiden en Özdil daarna op de radio kon horen hoe zijn collega's over hem denken

Door die gang van zaken oogst Klaver vandaag bergen aan uiterst kritische reacties. Toch is het niet eerlijk om de schuld helemaal bij hem te leggen, betoogt politicoloog en voormalig PvdA-voorzitter Ruud Koole: ‘Voor GroenLinks is het leenstelsel een belangrijk dossier. Als je dan moet lezen dat een woordvoerder van jouw partij, zonder eerst vooraf de zaken besproken te hebben, uitspraken doet over dat dossier die niet de lijn van de partij volgen, dan kun je spreken van het schenden van een procesregel. Het is fatsoen zoiets eerst intern te bespreken, sterker: het is een ongeschreven procesregel. Daar is iets misgegaan.’

Dagkoersenvoorspelling: de toch al sterke neiging van vrijwel alle fracties om hun kandidaten vooral te selecteren op volgzaamheid en onvoorwaardelijke trouw aan de partij, zal na vandaag niet afnemen. Voor vrijdenkers die af en toe even uit de kruiwagen willen springen en hun gedachten de vrije loop willen laten, is het Binnenhof steeds onbegaanbaarder terrein aan het worden.

Politiek verslaggever Ariejan Korteweg sprak uitgebreid met Özdil na de breuk met de partij. ‘Ik hoopte dat het geen moddergevecht zou worden. GroenLinks heeft kennelijk behoefte schuimbekkend afscheid te nemen en kiest er voor nu karaktermoord op me te plegen.’

ONTKENNING VAN DE DAG
‘Er is niets toegedekt’

Premier Rutte eerder vandaag op bezoek in Den Bosch. Beeld Arie Kievit

Op 14 september vorig jaar vroeg politiek commentator Martin Sommer zich af waar toch de beloofde doorrekening bleef van de plannen van de klimaattafels. ‘Wat er is gebeurd, hoorde ik van drie kanten', schreef hij. ‘Algemene Zaken, lees Mark Rutte, wil dat het rapport over Prinsjesdag heen wordt getild. Anders zou het populistische krachten in de kaart spelen.’

Klopt, weten we sinds gisteravond. Althans de notie dat Rutte er achter zat. Dat blijkt uit een e-mailwisseling die minister Wiebes van Economische Zaken openbaar heeft gemaakt vanwege een Wob-verzoek van Nieuwsuur.

Wat niet klopt, althans volgens Rutte zelf, is de veronderstelling dat hij dwars lag om de oppositie de wind uit de zeilen te nemen. Als door een wesp gestoken reageerde hij vanmiddag in zijn wekelijkse persconferentie op die beschuldiging: ‘Er is niet toegedekt. Dat is van A tot Z onzin.’

In Ruttes versie hadden de planbureaus in september weliswaar eerder dan verwacht hun doorrekening klaar, maar had het kabinet nog wel even tijd nodig om daarop te reageren. ‘Dat is gewoon de afspraak. Daar hebben we drie weken de tijd voor. Stel dat we die stukken naar de Kamer hadden gestuurd zónder reactie van het kabinet. Dan had je de irritatie bij de oppositiefracties eens moeten zien. De Kamer heeft toch ook het recht om te weten wat het kabinet er van vindt?’

‘Echt', zei Rutte, ‘een kabinetsreactie was van belang voor het proces. Hier is niets toegedekt, hier zijn geen cijfers achtergehouden, dit is het normale werk.’

Dat de oppositie nu alsnog getergd is en op hoge toon tekst en uitleg eist, brengt hem vooralsnog niet van zijn stuk: ‘Ik zal het precies zo volgende week in het Kamerdebat uitleggen.’

EN DAN DIT NOG

‘Echt geld'
Onverwachte openlijke bijval voor minister Bijleveld van Defensie, in haar pogingen om binnen het kabinet meer geld vrij te krijgen voor de krijgsmacht: de belangrijkste bondgenoot is het zeer met haar eens. En Washington is ook niet van plan om nog langer voor zoete koek te slikken dat het kabinet heus werkt aan verbetering van het Navo-saldo tot 2 procent van het bruto binnenlands product. ‘Het is echt geld. Maar je kunt niet claimen dat dit een belangrijke stap is richting 2 procent. De echte vraag blijft: waarom is Nederland niet bereid om zijn eerlijke aandeel bij te dragen aan de Navo?’, aldus ambassadeur Pete Hoekstra

Premier Rutte wenste er vandaag niet al te veel woorden aan vuil te maken. Het doel blijft 2 procent in 2024. ‘Daar gaan we de komende tijd opnieuw naar kijken. De formatie van 2021 speelt daar ook een rol in.’

Pete Hoekstra eerder dit voorjaar tijdens de opening van de Goudse kaasmarkt. Beeld ANP - Robin Utrecht

Renteverhoging wankelt
De door het kabinet voorgenomen verhoging van de rente op studieleningen staat op losse schroeven. Minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs) wil ‘alle mogelijke opties verkennen’, nu haar controversiële voorstel niet op een meerderheid in de Eerste Kamer lijkt te kunnen rekenen.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden