Nieuws

Oxford-studie: vaccins AstraZeneca en Pfizer beschermen tegen Braziliaanse coronavariant

De bestaande vaccins van AstraZeneca en Pfizer-Biontech bieden bescherming tegen de agressieve Braziliaanse coronavariant P.1, zo blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Oxford. De studie is nog niet door andere wetenschappers beoordeeld en nog niet gepubliceerd in een vakblad, maar is al wel online in te zien. Het resultaat is veelbelovend: de onderzoekers ontdekten dat beide vaccins de P1-variant vrijwel geheel neutraliseren.

De vaccins van Pfizer-Biontech en AstraZeneca beschermen tegen de agressieve Braziliaanse coronavariant, blijkt uit een onderzoek van de Universiteit van Oxford. Beeld REUTERS
De vaccins van Pfizer-Biontech en AstraZeneca beschermen tegen de agressieve Braziliaanse coronavariant, blijkt uit een onderzoek van de Universiteit van Oxford.Beeld REUTERS

De Braziliaanse mutatie, offcieel P1, maar ook wel de Manaus-variant genoemd, dook in december op in de afgelegen Amazonestad Manaus, diep in de Braziliaanse jungle. De stad die vorig voorjaar al compleet werd overrompeld door corona - naar schatting raakte driekwart van de bewoners besmet - onderging in januari een nieuwe ernstige besmettingsgolf. Ditmaal hield P1 huis onder de twee miljoen inwoners.

P1 is naar schatting 2,5 keer zo besmettelijk als eerdere coronavarianten en heeft zich inmiddels verspreid over Brazilië. Het grootste land van Latijns-Amerika beleeft momenteel dagelijks nieuwe coronarecords, met tegen de drieduizend nieuwe geregistreerde doden per dag. Maar P1 heeft ook al zijn weg naar andere landen gevonden in de regio en is de oceaan overgestoken naar Europa. Al lijkt in Europese landen de Braziliaanse variant het vooralsnog af te leggen tegen de Britse variant.

De studie uit Oxford biedt een glimp van hoop. P1 is te bestrijden met het bestaande vaccin van Pfizer-Biontech en het mede door diezelfde Universiteit van Oxford ontwikkelde AstraZeneca-vaccin. De onderzoekers bestudeerden bloedmonsters van in totaal vijftig P1-patiënten die twee keer waren ingeënt met het ene of het andere vaccin. Het resultaat: P.1 reageerde vergelijkbaar op de vaccins als de Britse variant B.1.1.7. Oftewel, de Braziliaanse variant werd aangepakt door beide vaccins. ‘Slechts een klein deel van de monsters bereikte geen 100 procent neutralisatie.’

Brazilië door diep dal

Het onderzoek komt zeer gelegen voor Brazilië, dat door een steeds dieper coronadal gaat en de bodem nog niet eens in zicht heeft. De Braziliaanse president Jair Bolsonaro sloeg eerder een aanbod van Pfizer af, maar ging wel in zee met AstraZeneca. Terwijl de federale overheid het Britse vaccin kocht, werd in de deelstaat São Paulo het Chinese vaccin Coronavac geproduceerd. Ook dat vaccin, zo bleek vorige week, lijkt effectief tegen de Braziliaanse variant.

Hoewel de vaccinatiecampagne een trage en rommelige start had, mede door de corona-bagatelliserende president Bolsonaro, zijn inmiddels ruim 11 miljoen Brazilianen minstens één keer ingeënt. Zij kunnen opgelucht ademhalen, zo lijkt het, want of ze nu de Chinese of Britse prik hebben gekregen, beide lijken effectief tegen P.1. Tegelijkertijd wint het virus het vooralsnog van het vaccin en eist het dagelijks meer slachtoffers. Voor 287 duizend Brazilianen kwam het medicijn te laat.

Het onderzoek zal ook met een zucht van verlichting zijn ontvangen in Oxford zelf, waar het eigen AstraZeneca-vaccin van tegenslag naar tegenslag hobbelt. Deze week schortten ruim twintig Europese landen tijdelijk de inentingen met AstraZeneca op uit angst voor vermeende bijwerkingen. In de VS liggen tientallen miljoenen doses van het vaccin nog op de plank, omdat goedkeuring nog moet plaatsvinden.

Vorige maand stopte Zuid-Afrika al met het toedienen van het Britse vaccin nadat bleek dat het niet effectief was tegen de Zuid-Afrikaanse variant. Ook in deze studie komen de onderzoekers tot de conclusie dat de mutatie B.1.351, het Zuid-Afrikaanse virus, ‘de grootste zorgen baart’. De bestaande vaccins hebben nauwelijks tot helemaal geen effect op de variant. ‘Wij menen dat het ontwikkelen van een vaccin tegen B.1.351 de hoogste prioriteit heeft.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden