Overzee

Het script van de Nederlandse serie Overspel is aangekocht in de VS, waar nu een pilot wordt gedraaid. Scenarist-regisseur Frank Ketelaar bezocht de set en zocht voor V de verschillen.

Een nerveuze opwinding is neergedaald over de Amerikaanse televisie-industrie - deze maanden worden er in de Verenigde Staten bijna honderd zogenoemde pilots gemaakt, proefafleveringen voor nieuwe drama- en comedyseries. Acteurs en actrices zijn bijna niet meer te vinden. Er gaan enorme bedragen over tafel om die pilot uiteindelijk tot een opdracht voor (liefst) 22 afleveringen te doen leiden. Vermoedelijk halen maar tien à vijftien series de eindstreep.


Omdat de serie Overspel, die ik schreef en deels regisseerde, aangekocht is door ABC, werd ik met medebedenker en hoofd drama van de VARA Robert Kievit ingevlogen om een paar dagen de set te bezoeken.


Overspel heet in de VS Betrayal. Door uitgekiend onderhandelen van de VARA bleek ik ineens een van de executive producers van de pilot. Die titel kan alles en niks betekenen, maar hij staat aardig op je cv. Bovendien heeft hij tot gevolg dat we in een freezing cold Chicago, waar de serie zich afspeelt, van hotel naar set worden gebracht en verder naar waar we maar willen.


ABC investeert ruim 6 miljoen dollar in de pilot van Betrayal. In dat bedrag passen bijna twee complete Nederlandse series Overspel. Een paar grote namen zijn ingehuurd: James Cromwell, die de rol speelt die in Nederland door Kees Prins wordt vervuld, en Henry Thomas, het jongetje uit ET, als zijn zoon Björn. Ook de showrunner - de baas van de serie, in Amerika meestal een schrijver - is een grote jongen: David Zabel, die onder meer een aantal jaren hoofdschrijver van ER was. Patty Jenkins regisseert; zij maakte de film Monster.


Patty blijkt, net als veel van haar landgenoten, als kind in een ketel te zijn gevallen met een mengsel van zelfbewustzijn, positivisme en hartelijkheid. Met luide stem vertelt ze ons hoezeer ze heeft genoten van onze serie, really awesome. Ook haar acteurs krijgen na elke take een flink bosje complimenten: 'That was so nice. So nice! So good. That was awesome! That was so good, so good, so good, so good!'


Als we binnenkomen, zijn ze net een bedscène aan het uitlichten en de stand-ins zitten op elkaar, klaar voor copulatie (nou ja, nog wel met kleding aan) - het is net of we die ene verhaallijn van Love Actually zijn binnengewandeld. Uiteindelijk mag het second team van de set en zijn de acteurs aan de beurt. Zij gaan met gemak uit de (boven)kleren om een keer of veertig dezelfde scène te spelen. 'We are trying to push the envelope,' vertelt David.


Overspel gaat over een buitenechtelijke verhouding en bevat regelmatig een vrijscène. Dat gaat ver voor ABC, want dat is een network (in handen van Disney). Vloeken is uit den boze, seks mag alleen decent worden getoond. Dat is het grote verschil met een cable als HBO, waarop wel alles gezegd en getoond mag worden, omdat de kijkers voor een cable betalen en niet de adverteerders.


David wil na uitputtend overleg met de studiobazen toch proberen bij Betrayal iets verder te gaan. Het moet een networkserie worden met een cablegevoel.


Ook in de studio, een enorm oud pakhuis in een buitenwijk, is het stervenskoud. De televisiebusiness huist in LA; vrijwel de gehele crew en cast woont in Californië en blijft zich verbazen over de temperatuur. In Nederland deden we het met een crew van tussen de dertig en veertig mensen. Hier lopen bijna honderdvijftig man op en rond de set. Zo staan er alleen al twaalf grips (belast met alles waar een camera op staat, aan hangt of op rijdt) op de lijst. Wij hebben er één.


David Zabel heeft het script bewerkt tot vrijwel allemaal andere scènes, maar het verhaal is voor 90 procent hetzelfde. Sommige dingen zijn veramerikaniseerd; iemand viel bij ons in de plomp en komt hier boven met een kogel in zijn hoofd. Naar mijn smaak gebruikt Zabel wat veel dialoog, maar ook dat blijkt later vooral de wens van de studiobazen. Ik merk dat ik het moeilijk vind een mening te hebben over wat er wordt gemaakt. Het is nu eenmaal niet meer van mij, ik kan er lastig nog een vinger achter krijgen.


De volgende dag zijn we in het huis van Karsten (onze Couwenberg), een gigantisch vroeg-20ste-eeuws nepkasteel, de Schweppe Mansion, met uitzicht op Lake Michigan. Het kan de Betrayal-sprinkhanenplaag makkelijk hebben. In de vroege auto op weg ernaartoe verwonderen wij ons over de pittige werktijden: twaalf uur per dag, met regelmatig uitloop. 'That's just the way it is', haalt men de schouders op.


Vervolgens wordt er smakelijk over Clint Eastwood geroddeld, die meestal maar acht uur per dag draait en vaak de eerste take al mooi genoeg vindt. Soms draait hij gewoon de repetitie mee en hoeft er helemaal geen take meer te worden gedaan. Dit flikt hij iedereen, tot en met Meryl Streep aan toe. In haar grote scène in Bridges of Madison County werd zij na de eerste repetitie vriendelijk door Clint bedankt. Het stond erop. Mrs. Streep was not amused at all.


We krijgen meteen een dikke hug van Patty, die we net één dag kennen. En we ontmoeten James Cromwell en Henry Thomas, die, u dacht het al, heel prettige en vriendelijke mensen zijn, dol op Amsterdam en daar graag met de Dutch guys over willen kletsen. Cromwell, die er tegenwoordig uitziet als de voetballer Jaap Stam op leeftijd, is een stukje levende Hollywoodgeschiedenis. Zijn vader John was een grote regisseur en zijn moeder een ster in de Cecil B. De Millefilms. Zelf speelde hij boer in Babe, Prince Philip in The Queen en boze filmproducent in The Artist. He's been around en schudt de anekdotes uit zijn mouw. Over James Dean bijvoorbeeld, die voor een belangrijk moment in East of Eden niet minder dan achtenzestig takes nodig had. Duidelijk geen film van Clint.


Er worden een paar scènes opgenomen, onder andere met cops, die grote glimmende pistolen aan hun buik hebben hangen. Het ziet er allemaal geweldig uit, maar dat mag ook wel voor dat geld, denk je dan meteen, je komt tenslotte uit Nederland. Ook dit wordt een lange dag; van acht uur 's ochtends tot half elf 's avonds.


In het hotel drinken we nog een biertje met David Zabel en Henry Thomas, een ietwat onzekere jongen, die als 11-jarige na één test door Steven Spielberg voor ET werd gecast en wiens leven nadien nooit meer hetzelfde was. Heel klassiek had hij niet het juiste contract getekend: de film voerde jarenlang de box office aan, maar Henry kreeg aan het eind van het jaar weleens 10.000 dollar, maar niet altijd. Tegenwoordig komt hij lang zo makkelijk niet meer aan werk en hij hoopt vurig dat Betrayal het tot een serie schopt. Hij zet overigens een prima Björn (hier: T.J.) neer.


David vertelt dat ABC niet wilde dat Sara (onze Iris) bij een psychotherapeut loopt om van haar demofobie af te komen. Dan zou ze te veel een 'geval' worden. Dus heeft ze nu een vriendin gekregen. Amerikanen hebben meer geld, maar wij hebben toch net iets meer artistieke vrijheid.


Als we gaan slapen worden we voor de zoveelste keer bedankt voor ons mooie origineel, dat really awesome was. Mocht het uiteindelijk niet lukken verzekert David ons dat he must have screwed up, en dat het zeker niet aan onze serie ligt.


Enigszins in verwarring gaan we naar bed. Morgen nog een dagje Betrayal en dan weer terug naar Overspel, waar we bijna klaar zijn met de montage van de tweede serie.


Als Patty en David erin slagen om de eindstreep te halen, gaat in september in Amerika hun eerste en in Nederland ons tweede seizoen op de de buis.


Overspel is niet de enige Nederlandse dramaserie die in Amerika is opgevallen. Zender ABC kocht in 2012 ook VARA-serie Vuurzee en KRO-serie Penoza. De laatste is onder de titel Red Widow sinds januari al te zien op de Amerikaanse televisie. Ook de rechten voor de Bellicherboeken zijn afgelopen jaar in Amerika verkocht. De studio 20th Century Fox gaat de thrillers verfilmen. Van de eerste twee boeken uit de trilogie maakte de VPRO een dramaserie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden