nieuws

Overwinning in historische corruptiezaak voor Portugese oud-premier Sócrates

De meest beladen corruptiezaak van Portugal is vrijdag uitgelopen op een overwinning voor oud-premier José Sócrates. Volgens de rechter is er geen bewijs om Sócrates te kunnen vervolgen wegens corruptie, mede omdat een groot aantal beschuldigingen verjaard zijn. Sócrates zal nog wel terechtstaan voor witwassen en valsheid in geschrifte.

José Socrates Beeld Reuters
José SocratesBeeld Reuters

‘Een historische beslissing – voor justitie, voor de politiek, en voor het land’, noemde de Portugese publieke omroep RTP vooraf het oordeel van de rechter over de vervolging van José Sócrates. Nooit eerder werd een voormalig hoofd van de regering in Portugal onderworpen aan een strafrechtelijk onderzoek. Historisch was ook de tijd die het proces heeft gekost: zeven jaar, en dan was de daadwerkelijke rechtszaak nog niet eens begonnen.

Sócrates (63), voormalig partijleider van de socialistische PS en van 2005 tot 2011 premier van Portugal, werd verdacht van 31 vergrijpen, waaronder passieve corruptie, witwassen en belastingontwijking. Rechter Ivo Rosa maakte vrijdag in een urenlang betoog gehakt van het gros van die beschuldigingen. Volgens Rosa ontbreekt het volledig aan bewijs om Sócrates te kunnen vervolgen. Een twaalftal vergrijpen waren bovendien al verjaard, oordeelde hij. Alleen de beschuldigingen wegens witwassen en valsheid in geschriften veegde hij niet van tafel. Daarvoor zal de ex-premier wel vervolgd worden.

Het is een uiterst pijnlijke nederlaag voor het Openbaar Ministerie in Portugal, dat Sócrates beschuldigde van het ontvangen van steekpenningen in ruil voor het bevoordelen van bedrijven, waaronder de Portugese bank Banco Espirito Santo. In totaal zou Sócrates 34 miljoen euro hebben ontvangen. Het geld stalde hij volgens het OM op de Zwitserse bankrekening van een bevriende ondernemer, die Sócrates de miljoenen in delen uitbetaalde.

In onderschept berichtenverkeer vraagt de oud-premier zijn vriend onder om hem de ‘boeken’ en ‘kopieën’ te geven. Het zou verdekte taal zijn voor pecunia. Van het geld betaalde Sócrates volgens het OM onder meer zijn vakanties en een luxe woning in Parijs.

Zelf heeft Sócrates enige betrokkenheid bij criminele praktijken steevast weersproken. De oud-premier erkende dat hij geld ontving van zijn ondernemende vriend, maar volgens hem ging het slechts om leningen. ‘Ik ben hier om te vechten voor mijn onschuld’, klonk Sócrates vrijdag voorafgaand aan de beslissing over zijn vervolging strijdbaar. Met moeite slaagde hij erin zich een weg te banen naar de rechtbank door de zwerm journalisten. ‘Bewaar toch afstand’, beet de gevallen staatsman hen toe.

Terugkeer in politiek?

In de aanloop naar vrijdag stonden de Portugese media bol van de artikelen over Sócrates, die in 2014 werd gearresteerd op het vliegveld van Lissabon. Die artikelen gingen vooral ook over de politieke gevolgen van de beslissing van de rechter. Voor zijn voormalige partij PS, die momenteel eveneens regeert, groeide de zaak de afgelopen jaren uit tot een publicitaire nachtmerrie. De huidige PS-premier Antonio Costa zei in 2018 dat het ‘een schande’ voor de Portugese democratie zou zijn als de beschuldigingen werden bewezen, maar hield zich verder zoveel mogelijk op de vlakte.

De vraag is wat Sócrates doet, nu hij zegevierend de rechtbank heeft verlaten. Zelf vergeleek hij zichzelf eerder met de Braziliaanse oud-president Lula da Silva, die na een lang proces werd vrijgesproken van corruptie en zich nu weer verkiesbaar kan stellen. Mogelijk denkt ook Sócrates aan een terugkeer in de politiek, speculeerde de Portugese krant Expresso. Bronnen rond de oud-premier verzekerden de krant dat Sócrates zich ‘niet rustig zal houden’ en ‘zeker nieuwe politieke projecten zal ondernemen’. Voor de PS belooft het weinig goeds.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden