Overtuigingskracht moet groei WAO tegengaan

De Tweede Kamer praat alweer over de WAO, kort na het reces. Staatssecretaris Hoogervorst zint op nieuwe maatregelen om de toeloop af te remmen....

Het is een mammoettanker en het zal veel tijd kosten daarmee de bocht te nemen, zei staatssecretaris Hoogervorst van Sociale Zaken dinsdag over de WAO. De Tweede Kamer hervatte gisteren haar werkzaamheden na het zomerreces en de WAO prijkte weer boven aan de agenda.

Hoogervorst moest de Kamer uitleggen hoe hij aan zijn schatting kwam dat van de 925 duizend mensen met een WAO-uitkering zeker 10 procent, of misschien wel enkele tientallen percenten, 'onnodig' als arbeidsongeschikt te boek staat.

De staatssecretaris had geen moeite met zijn antwoord. De organisaties van werkgevers en werknemers hebben zelf gezegd dat honderdduizend WAO'ers met de nodige hulp weer aan de slag kunnen. Verder wordt 40 procent van de mensen die in de WAO terechtkomen uitsluitend door een arts gekeurd. Er komt geen arbeidsdeskundige aan te pas, die beoordeelt of iemand nog ander werk kan doen.

Verder laten werkgevers en bedrijfsartsen bij arbeidsconflicten werknemers bewust in de ziektewet belanden, wat na een jaar WAO betekent. Ook jonge vrouwen met psychische klachten worden veel te makkelijk voor een tijdje naar huis gestuurd. Duurt dat te lang, dan wordt het ziektebeeld alleen maar erger, aldus de staatssecretaris, en komt zo iemand in de WAO. De groei van de WAO komt sinds enkele jaren geheel op het conto van vrouwen.

De VVD-bewindsman staat sinds twee jaar aan het roer van de mammoettanker. Onmiddellijk na zijn aantreden begon het aantal WAO'ers explosief te stijgen. Hij hees kort na zijn aantreden de stormbal, toen de WAO harder dreigde te gaan groeien dan de beroepsbevolking. Dat is uiteindelijk meegevallen. De groei van de beroepsbevolking blijkt zelfs voor de WAO moeilijk bij te benen.

Sindsdien is er weinig spectaculairs van de staatssecretaris vernomen. Vooral zijn eigen VVD wordt daar nerveus van. Maar ook premier Kok voelde zich geroepen de bewindsman tot wat meer ijver te manen.

Toch zit Hoogervorst niet stil. Althans: er is volgens hem vooral een 'cultuuromslag' nodig. Overtuigingskracht werkt dan misschien beter dan harde ingrepen, die de VVD misschien kan willen, maar die in een regeringscoalitie met PvdA en D66 vooralsnog ondenkbaar zijn.

Daarom probeerde hij al meteen met cijfers aan te tonen dat de keuringen kennelijk weer verslapt zijn, sinds tien jaar geleden een strenger regime was ingevoerd. Hij kondigde maatregelen aan ter verbetering. Of die al werken is niet te zeggen, maar blijkens de jongste gegevens worden de keuringen inderdaad strenger.

Hoogervorst wil ook dat werkgevers wachtdagen invoeren voor iemand ziektegeld krijgt, of dat zij ermee stoppen de wettelijk verplichte loondoorbetaling van 70 procent tijdens ziekte op te rekken tot 100 procent. Maar toen hij dat voor het eerst opperde, kreeg hij onmiddellijk premier Kok in zijn nek.

Zonder dat aan de grote klok te hangen, heeft de staatssecretaris die suggestie alsnog meegegeven aan de commissie van buitenstaanders, die in juni benoemd is om een uitweg te vinden in de WAO-impasse.

Gisteren kwam Hoogervorst met cijfers waaruit blijkt dat vooral het aantal aanvragen voor een WAO-uitkering (na een jaar ziekte) schrikbarend is gestegen: van 110 duizend in 1998 naar 140 duizend in 1999 tot naar verwachting 160 duizend dit jaar.

'Ik geloof niet dat Nederland in twee jaar zoveel zieker is geworden', zei hij. Hij wees op de neiging van werknemers zich eerder ziek te melden naarmate de arbeidsmarkt krapper is en de economie florissanter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden