Overtuigend bewijs ontbreekt in Endstra-proces

De rechtbank sprak maandag drie verdachten van betrokkenheid bij de liquidatie van Willem Endstra vrij. De verklaring van getuige Hidr K. is niet betrouwbaar. Maar zijn ze ook onschuldig?

Rechercheurs van de technische recherche lopen langs de huizen op de Apollolaan op zoek naar sporen na de moord op Willem EndstraBeeld Raymond Rutting

De zaal lacht. Advocaat Nico Meijering dringt aan op openbaarmaking van een proces-verbaal. Officier van justitie Michiel Zwinkels antwoordt: 'Dat ligt in ons geheime laatje met al het andere ontlastend bewijs.' Hij wil maar zeggen: wat een onzin dat Meijering steeds verkondigt dat wij bewijs achterhouden.

Diezelfde advocaat heeft zojuist betoogd dat getuige Hidr K. inconsistent en tegenstrijdig verklaarde over de zaak-Endstra. Vastgoedmagnaat Willem Endstra, die bekendstond als 'bankier van de onderwereld', werd op 17 mei 2004 voor zijn Amsterdamse kantoor op klaarlichte dag doodgeschoten. Ook zijn zakenpartner David Denneboom werd daarbij geraakt. In 2012 overleed de vermoedelijke schutter, de Rus Namik Abassov, aan een hersenbloeding tijdens zijn voorarrest. Nog altijd is dan de inhoudelijke behandeling van de strafzaak niet begonnen. Het Openbaar Ministerie verdenkt al jarenlang de voortvluchtige Ziya G. en twee Alkmaarse neven, Ali N. en Özgur C., van betrokkenheid bij de liquidatie.

In 2014 tovert het OM ineens een nieuwe getuige uit de hoge hoed: Hidr K. Die verklaart, in ruil voor opname in een getuigenbeschermingsprogramma, onder meer dat Ziya G. en Özgur C. op de uitkijk stonden en dat een heel nieuwe verdachte, Ali T., samen met de Rus Abassov de trekker overhaalde.

Inconsistenties

Onzin, betoogt advocaat Meijering wekenlang als de inhoudelijke behandeling van de strafzaak in 2015, ruim 11 jaar na de moord op Endstra, eindelijk begint. De advocaat hamert op inconsistenties in de verklaringen van K., benadrukt dat toezeggingen van het OM aan deze getuige ('bescherming en mogelijk een zak geld'), onrechtmatig zijn en 'gruwt' van het feit dat het Openbaar Ministerie ontlastend bewijs 'achterhoudt': Hidr K. blijkt tien jaar eerder tegenover de Criminele Inlichtingen Eenheid (CIE) te hebben verklaard dat de vluchtauto, een Mercedes Vito, 'helemaal niets met de zaak heeft te maken', terwijl hij op dat moment, anno 2015, het tegendeel beweert. Over de bestuurder van de vluchtauto, Meijerings cliënt Özgur C., grapte K tegen de CIE: 'Die arme jongen wordt straks in de boeien geslagen.'

Maandag krijgt Meijering gelijk. De rechtbank oordeelt niet mals over Hidr K.: zijn verklaringen zijn 'in strijd met vastgestelde feiten', zijn uitlatingen zijn 'onderling tegenstrijdig', zijn beweringen 'komen niet overeen met die van andere getuigen'. En: 'Dit is nog maar een selectie van onjuistheden, onduidelijkheden en tegenstrijdigheden zoals de rechtbank deze heeft vastgesteld.'

Páts. In één klap is deze cruciale getuige van het OM onderuitgeschoffeld. Daarmee ontbreekt voldoende bewijs en worden C., N. en de voortvluchtige Ziya G., tegen wie 14, 14 en 16 jaar celstraf was geëist, vrijgesproken.

Rechters F. Salomon, voorzitter C.P.E. Meewisse en S. van Eunen bij aanvang van de uitspraak in de strafzaak rondom de moord op Willem EndstraBeeld anp

Heimelijk vreugdedansje

Zijn zij onschuldig? Dat is allerminst zeker: de rechtbank stelt vast dat ten aanzien van alle drie verdachten in deze zaak 'veel is dat - populair gezegd - stinkt'. Maar zonder overtuigend bewijs geen veroordeling, legt de rechtbankvoorzitter de nabestaanden van Willem Endstra uit.

Rest een nog interessantere vraag dan de schuldvraag: wat betekent dit oordeel voor Hidr K.'s uitlatingen in de twee aanpalende strafzaken Vandros en Passage, over een reeks liquidaties waarvan Willem Holleeder mogelijk opdrachtgever is?

Daar waagt de rechtbank zich niet aan. Die doet 'nadrukkelijk geen uitspraak over de vraag of K. als betrouwbare getuige kan worden aangemerkt in andere zaken'. Maar het zal niemand verbazen als Willem Holleeder, met de vrijspraak van maandag, toch even in zijn extra beveiligde onderkomen in detentiecentrum Vught heimelijk een vreugdedansje maakt.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden