Overstromingen Balkan: plastic in de bomen en hele dorpen onder water

In Doboj, een stad in Bosnië, komt geen water meer uit de kraan. 's Avonds laat brandt op straat een enkel licht, maar in de meeste huizen is de elektriciteit uitgevallen. Het stadje is zwaar getroffen door de overstromingen op de Balkan. Volkskrant-correspondent Jan Hunin is in de overstroomde regio. 'Je ziet de vervuiling van het water aan het plastic dat hoog in de bomen hangt.'

Luchtfoto van Gunja, een dorpje in het oosten van Kroatië, afgelopen zondag. Beeld ap

Hunin is in Brcko, een stad in Bosnië die grenst aan Kroatië. 'In deze stad valt het mee met de schade. De mensen wisten hier dat het water zou komen, dus het verrassingselement was weg', vertelt hij. Er is water en elektriciteit in Brcko en de hotels zijn gewoon open. Door de straten rijden vrachtwagens met hulpmiddelen onder de Japanse en Turkse vlag naar omliggende, overstroomde dorpen.

In Doboj, waar Hunin gisteren was, is dat een ander verhaal. De stad is zwaar getroffen door de overstromingen, de inwoners van de plaats werden overvallen door het water. De rivier Bosna, een vertakking van de Sava, trad hier buiten haar oevers. Er is geen elektriciteit of stromend water. In de lege flat waar Hunin gisteren sliep, kwamen maar een paar druppels water uit de kraan.

Van alle kanten komen vrachtwagens met hulpgoederen aangereden, uit het Servische gedeelte van Bosnië maar ook uit de Bosnische-Kroatische federatie.

Ook aan de andere kant van de Sava is de situatie ernstig. Gunja, een dorp in Kroatië, staat volledig onder water en is nauwelijks te bereiken. Veel bruggen over de Sava zijn afgesloten en de rivier is te breed om met en bootje over te steken. Ook Maglaj, een stadje ten Oosten van Brcko, staat volledig onder water.

Mondkapjes
Door de overstroming ligt op veel plaatsen modder op straat. Het is zonnig en warm op de Balkan, waardoor de modder opdroogt. Dit veroorzaakt stofwolken. Het wordt de mensen daarom aangeraden om een mondkapje te dragen. De opgedroogde modder is vervuild doordat het water van de Sava flink vervuild is. Daardoor kan het gevaarlijk zijn om het stof in te ademen.

'Je ziet de vervuiling van het water aan het plastic dat hoog in de bomen hangt,' vertelt Hunin. 'Het is onbegonnen werk om al dat plastic weg te halen. Je hebt tienduizenden mensen nodig om die bomen leeg te plukken.' Ondanks de viezigheid op straat zijn er nog geen epidemieën uitgebroken op de Balkan.

Ook kwamen door het stromende water landmijnen die nog onder grond lagen boven drijven. Vooral in Doboj liggen veel mijnen, tijdens de Bosnische Oorlog (1992-1995) is hier zwaar gevochten. Hunin: 'Ik hoorde dat er in Doboj ten minste één mijn is weggehaald. Maar we moeten het niet overdrijven, de mijnen zijn altijd al een probleem geweest in dit gebied. Ze zitten zo diep in de grond dat ze niet zomaar boven komen drijven.'

In de Volkskrant van vandaag schreef Hunin dat de etnische wrevel en het pijnlijke verleden van Bosnië even naar de achtergrond verdwijnen door de omstandigheden van de overstroming. In Bosnië wonen verschillende bevolkingsgroepen: islamitische Bosniakken, Servisch-orthodoxe Bosnische Serviërs en rooms-katholieke Bosnische Kroaten.

Na de Bosnische Oorlog werd het land verdeeld in twee deelrepublieken: de Federatie van Bosnië en Herzegovina, bestuurd door de Bosniakken en de Kroaten en de Servische Republiek, bestuurd door de Serviërs. De Bosniakken en de Bosnische Kroaten zijn het normaal gesproken weinig eens met de Bosnische Serviërs. De Servische Republiek stuurde de laatste jaren aan op onafhankelijkheid.

Nu helpen Bosnische Serviërs en Bosniakken elkaar. De vraag is of de samenhorigheid op de lange termijn stand houdt, maar voor nu gaat het goed. 'Als het water zakt, komen de oude emoties boven drijven'

Een bord met 'mijnenveld' erop, op de oever van de rivier Sava. Beeld ap

Noodhulp
Dinsdag werd bekend dat Nederland 500.000 euro vrijmaakt voor de Balkan. Minister Timmermans van Buitenlandse Zaken was in Servië om te overleggen met de Servische premier Aleksandar Vucic. Ze spraken over hoe Servië en Bosnië er samen voor kunnen zorgen dat de noodhulp op de juiste plekken terecht komt. Ook is giro 6251 geopend voor de slachtoffers.

Hulpgoederen voor Bosnië worden ingepakt en verzameld in een loods in Barendrecht. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden