Overreden door een Ford Ka

Is een roman een thriller als daarin een moord centraal staat? Wie aan De tuin der herinnering van Andrea Canobbio (1962) begint, is al meteen op het verkeerde been gezet door het etiket 'Meulenhoff Noir' op het omslag....

Edwin Krijgsman

Canobbio heeft bij het schrijven van De tuin der herinnering zeker geen thriller voor ogen gehad, al opent de roman met een moord. Op de parkeerplaats van een winkelcentrum wordt op een mistige novemberavond een wachtende man aangereden door een bestelbusje. Vervolgens verschijnt een Ford Ka ten tonele, die, als om de klus te klaren, over de op de grond liggende man rijdt.

Claudio Fratta, een alleenstaande, teruggetrokken tuinarchitect, is getuige van de moord niet toevallig, zoals later zal blijken. Fratta besluit de Ford te volgen, raakt hem in het donker kwijt en vindt de auto uiteindelijk terug nadat deze van de weg is geraakt. De bestuurster, Elisabetta Renal, is gewond en Fratta brengt haar naar de eerste hulp. Hij ziet haar pas enkele maanden later terug, wanneer ze zich bij hem aandient met het verzoek een tuin voor haar en haar invalide man te ontwerpen.

De tuin der herinnering is geen thriller als met die aanduiding wordt bedoeld dat alle elementen van de plot zich voegen naar de misdaad. Canobbio vertelt het verhaal van Fratta, van de moeizame relatie met zijn gescheiden broer Carlo, met wiens kinderen hij vaak het weekeinde doorbrengt, van zijn liefdesrelatie met Elisabetta, en van de rol die de mysterieuze, inmiddels overleden Alfredo Renal, genie en filantroop, in haar leven speelde.

Naarmate de tuin van Elisabetta vorm krijgt, worden Fratta's herinneringen aan het familieverleden steeds grondiger omgewoeld: het faillissement van de meubelfabriek van zijn vader, bespoedigd door twee oplichters die ook in Fratta's heden opduiken, de dood van zijn broer Fabio, die op jonge leeftijd overleed aan drugs, en het onvermogen van zijn ouders om met dat verdriet om te gaan alles komt op duizelingwekkende wijze in het heden samen, waardoor de geestelijk toch al weinig stabiele Fratta in korte tijd alle zekerheden in zijn leven kwijtraakt.

Dat Canobbio, redacteur bij de prestigieuze uitgeverij Einaudi, geen thrillerschrijver pur sang is (eerder schreef hij vier romans), wreekt zich aan het eind: de ontknoping die hij in petto heeft, is vergezocht en dus weinig elegant. Het is de enige smet op een roman die zo indrukwekkend is, dat je hem in de simplificerende terminologie waarmee genres worden onderscheiden, misschien wel literair zou moeten noemen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden