Column

Overnemen, het gamen van topmanagers

De kwestie

Fuseren en overnemen is voor topmanagers net zo verslavend als gamen voor pubers. Behalve voor de financiële adviseurs zijn fusies en overnames een poel van ellende. Aandeelhouders, klanten en werknemers worden er zelden beter van.

AT&T kondigde aan in een megadeal van 108,7 biljoen dollar Time Warner te willen overnemen. Beeld anp

In de afgelopen jaren zijn tientallen onderzoeken gepubliceerd waaruit bleek dat zeven van de tien, acht van de tien of zelfs negen van de tien overnames in een fiasco eindigen. En hoe groter de overname, hoe groter de kapitaalvernietiging. Vraag het maar aan het bankentrio dat in 2007 ABN Amro overnam.

Twee bedrijven weten dat beter dan bijna alle andere bedrijven: het Amerikaanse telecomconcern AT&T en het Amerikaanse mediabedrijf TimeWarner. Beide grootmachten hebben in de geschiedenis al zo vaak de plank misgeslagen dat ze nu wijzer zouden moeten zijn.

Maar de verslaving is hun te machtig. Daarom deed AT&T dit weekeinde toch een overnamebod van 85 miljard dollar (78 miljard euro) op TimeWarner met de smoes dat iemand die verbindingen legt ook inhoud moet kunnen bieden. Om het terug te brengen tot Nederlandse verhoudingen: Ziggo denkt geen nieuwe abonnees meer te kunnen werven zonder het voetbalgewauwel van Jack van Gelder en zijn jakhalzen, dat heel hip content wordt genoemd.

Fusies en overnames worden verkocht met toverwoorden als schaalvergroting en synergievoordelen. Of basisverbreding en verticale integratie, zoals in het geval van AT&T en TimeWarner. Zakenbankiers, accountants en advocatenkantoren weten het management daarmee te verlekkeren. Zelden wordt naar de valkuilen gekeken: hoge schulden, cultuurverschillen, lijken in de kast, te grote ego's van managers en vooral ook kuddegedrag - als de concurrent iets overneemt kan de ander niet achterblijven.

Van de 25 duizend fusies en overnames in 110 jaar die onderzoeksinstituten hebben onderzocht, mislukte driekwart. Dat wil zeggen dat de beurswaarde na drie jaar 20 procent is gedaald. En dat is nog een geflatteerd cijfer, omdat veel kleine overnames uit begin vorige eeuw nog wel goed uitpakten. Uit een onderzoek van de Hay Group en de Sorbonne in Parijs bleek dat slechts 9 procent van alle fusies en overnames het gewenste resultaat heeft.

De zakenbankiers vinden 91 procent mislukkingen niet erg, de private-equitybedrijven evenmin. Het is een mooie markt. Dan kunnen de bedrijven onder het mom van 'terug naar de kernactiviteiten' en 'small is beautiful' weer worden ontmanteld en gestript waarbij er voor de adviseurs opnieuw miljoenen aan de strijkstok blijft hangen.

En daarna begint het spel opnieuw met een volgende generatie managers. Dat de levensduur van bedrijven de afgelopen decennia zo is verkort heeft niet alleen te maken met de dynamiek van de nieuwe economie.

Het wordt vooral ook veroorzaakt door het verslavende gamen van topbestuurders.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.