Overleg Likud en Kadima mislukt

Formateur rest voorlopig weinig anders dan rechtse coalitie met kleinere nationalistische en religieuze partijen...

JERUZALEM De besprekingen tussen de twee grootste Israëlische partijen, Likud en Kadima, om tot een regering van nationale eenheid te komen, zijn vrijdag mislukt. Formateur Benjamin Netanyahu (Likud) rest voorlopig weinig anders dan een rechtse coalitie te vormen met kleinere nationalistische en religieuze partijen. Het programma van zo’n coalitie kan in Europa en de VS op weerstand stuiten.

Geen van beide partijen was bereid op principiële kwesties concessies te doen. Netanyahu had Tzipi Livni (Kadima) naar eigen zeggen voorgesteld gezamenlijk een regeerakkoord te schrijven en haar ook twee van de drie belangrijkste ministersportefeuilles beloofd. Meestal bestaat een Israëlische regering uit een kern van twee partijen, waar andere partners zich bij aansluiten.

Maar Netanyahu liep vrijdag aan tegen de ‘totale weigering’ van Livni. Zelf gaf de Kadima-voorvrouw deze verklaring: ‘Ik heb geen teken van bereidheid gezien om in te gaan op onze kernpunten. We kunnen geen zitting nemen in Netanyahu’s regering. We zullen een verantwoordelijke oppositie zijn.’ Hoewel enkele kopstukken van Kadima die keuze bekritiseren, is er nog geen openlijke rebellie in de Israëlische middenpartij.

Het opnemen in de regeertekst van het streven naar ‘twee staten voor twee volken’ als oplossing voor het Israëlisch-Palestijns conflict is een halszaak voor Livni. Als minister van Buitenlandse Zaken heeft ze daar sinds 2006 voor geijverd. Het was ook haar verkiezingsbelofte. Maar Netanyahu bleek daar niet toe bereid. De oprichting van een Palestijnse staat op korte termijn is onbespreekbaar voor Likud. De kleinere partijen van religieuzen en kolonistenpartijen, die Netanyahu eerder zijn ‘natuurlijke partners’ heeft genoemd, zijn mordicus tegen.

‘Twee staten voor twee volken is geen loze kreet’, zei Livni. ‘Het is de enige manier waarop Israël kan blijven bestaan als een Joodse, democratische staat. Net zoals ik geen vage verklaringen kan accepteren, zo kan de wereld dat ook niet.’

De verwachting is dat de coalitieonderhandelingen vanaf zondag in een stroomversnelling raken. Netanyahu heeft al de steun van de rechtse meerderheid in het Israëlische parlement. De linkervleugel is sinds de verkiezingen van 10 februari slechts 16 zetels voor Arbeidspartij en Meretz samen.

‘Het is mogelijk dat er eerst een rechtse regering komt’, zegt politicoloog Shmuel Sandler van de Bar Ilan-universiteit . ‘In een tweede fase sluit Kadima zich daar dan bij aan om een eenheidsregering te vormen zodra er een internationale crisis is. En die komt altijd wel.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.