Nieuws Noodweer

Overlastseizoen eikenprocessierups vroeg begonnen door noodweer

Na het noodweer van vorige week is het overlastseizoen van de eikenprocessierups dit jaar vroeg begonnen. Hevige onweersbuien en windstoten hebben op veel plaatsen gesponnen nesten vol rupsen uit de bomen gerukt. Tijdens hun val verspreiden ze meer brandharen dan gewoonlijk. Juist die haartjes veroorzaken bij mensen gezondheidsklachten, zoals jeuk en irritatie aan de ogen of luchtwegen.

Eikenprocessierupsen op een boom in Altforst. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Ook tijdens de terugtocht van de rupsen de bomen in laat hun huid brandhaartjes los, meldt het Kenniscentrum Eikenprocessierups. Sommige rupsen verlaten het nest en zoeken een nieuwe stek. Die kan zich in andere bomen dan de eik bevinden, in struiken of zelfs in muren en speeltoestellen. Het bemoeilijkt de bestrijding en vergroot voor mensen de kans op contact.

De Thaumetopoea processionea, zoals de rups officieel heet, kruipt elk voorjaar uit een eitje van een bruingrijze nachtvlinder. In zijn rupsenbestaan vervelt het beestje vijf keer. Vanaf zijn derde huidwisseling groeien er uit zijn kronkelige lichaam de voor het menselijk oog onzichtbare brandharen, wel 700 duizend per rups.

Bij een volgende huidwisseling kunnen die brandharen in de lucht terecht komen. In geval van gevaar kan de rups ze zelf afschieten. De wind voert de haartjes vervolgens naar de huid of kleren van mensen.

De overlast van de eikenprocessierupsen is sinds de jaren negentig een terugkerend verschijnsel, net als de berichten dat de overlast weer groter is dan het jaar ervoor. Zo ook deze vroege zomer. Verschillende bestrijdingsbedrijven hebben moeite om aan de vraag te voldoen.

‘In april en mei behandelden we bomen preventief’, legt Rick Smeets van het Limburgse Smemo uit. Zijn bedrijf maakte vorige maand het gehele Pinkpopterrein rupsvrij. In deze tijd gaat Smeets alleen nog de levende rupsen te lijf. ‘Het is nu zo druk dat we aanvragen van particulieren soms moeten afslaan. Bomen langs openbare wegen gaan even voor.’

Toch vindt Smeets dat de hectiek niet overdreven moet worden. ‘Tussendoor vinden we steeds wel ruimte om ook bomen van particulieren schoon te zuigen.’

Uit een enquête vorig jaar van het Rode Kruis blijkt dat 88 procent van de Nederlanders niet weet wat te doen bij door de rups veroorzaakte klachten.

De GGD’s uit Noord-Brabant ontwikkelden daarom samen de website Oakie – een verkleining van de Engelse vertaling van het woord eik. Online zijn drie informatiefolders te vinden, waarin een rupsje met een bolhoed uitlegt welke risico’s hij met zich meebrengt en hoe hij bestreden kan worden. Zijn vingertje steekt hij belerend in de lucht. ‘Trek kleren waarin brandharen zitten voorzichtig uit en strip de huid zo snel mogelijk met plakband.’

In Altforst wordt de rups verdelgd. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden