Overlastgevende asielzoeker voortaan naar 'aso-azc'

Asielzoekers die voor problemen zorgen in de reguliere opvang, worden binnenkort overgeplaatst naar een aparte, sobere voorziening. Dit plan van het ministerie van Veiligheid en Justitie heeft echter nog veel voeten in de aarde, zegt Lieneke Slingenberg, docent Migratierecht verbonden aan de Vrije Universiteit. Zo'n overplaatsing is gebonden aan strenge Europese wetgeving.

Opvanglocatie voor 1200 asielzoekers in vakantiepark Droomgaard in de gemeente Loon op Zand.Beeld anp

Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) kan besluiten tot uitzetting wanneer een asielzoeker een delict pleegt waar langer dan zes maanden celstraf op staat. Met het huidige plan kunnen asielzoekers voor minder zware incidenten binnen worden overgeplaatst. Staatssecretaris Dijkhoff schrijft dat in een brief aan de Tweede Kamer.

De voorziening moet nog worden gebouwd. Waar het asielzoekerscentrum komt, is nog niet duidelijk. Met het plan wil het ministerie van Veiligheid en Justitie dat overlastgevers worden geïsoleerd en gestraft. Het gaat dan om delicten waarbij discriminatie, intimidatie en bedreigingen van medebewoners een rol spelen.

Geen oplossing

Een slecht idee, vindt VluchtelingenWerk Nederland. De organisatie stelt dat incidenten in een azc het gevolg zijn van de slechte leefomstandigheden. Daardoor ontstaat een gespannen sfeer. Asielzoekers hebben weinig rust, privacy en krijgen geen duidelijkheid over wat ze te wachten staat.

Volgens VluchtelingenWerk lost de maatregel onderliggende problematiek niet op. 'Het is geen kwestie van een paar rotte appels isoleren: door nijpende omstandigheden in zulke centra zullen zich geweldsincidenten blijven voortdoen, ook in de reguliere opvang.' Er moet daarom niet meteen naar preventieve maatregelen worden gegrepen, maar meer ingezet worden op gedragsveranderende gesprekken en voorlichting. Bijvoorbeeld over het discrimineren van homoseksuele vluchtelingen.

Het COA is al bevoegd om bij slecht gedrag sancties op te leggen. In 2015 werd dat ruim zevenduizend keer gedaan. Het ging vooral om inhouding van zakgeld. In de toekomst mag het COA dus ook besluiten om een asielzoeker definitief over te laten plaatsen. Na hoeveel incidenten dit precies gebeurt en hoe zwaar de aard van de incidenten moet zijn, is ook nog niet duidelijk. Het COA laat weten nog druk in overleg te zijn met het ministerie over de plannen.

Op de alternatieve locatie zal in ieder geval een strenger beleid worden gevoerd dan in reguliere azc's. Bewoners krijgen geen leefgeld en ook moeten zij zich houden aan een dagelijkse meldplicht. Bovendien wordt onderzocht of er gevangenispersoneel kan worden ingeschakeld ter beveiliging.

Proportioneel

Voorzieningen mogen volgens Europese opvangrichtlijnen alleen beperkt worden bij grove schending van de huisregels en bij ernstige vormen van geweld. Daarbij moet volgens Slingenberg altijd naar de persoonlijke situatie van de overlastgever gekeken worden, bijvoorbeeld bij geestelijke ziekte. 'Ook al heeft een asielzoeker iets heel ernstigs gedaan, de beperking moet wel proportioneel zijn. De leefomstandigheden binnen zo'n aparte opvang moeten ten alle tijden acceptabel blijven.'

Volgens een woordvoerder van het Ministerie van Justitie en Veiligheid is de maatregel bedoeld om de criminele asielzoekers verder aan te pakken. 'Asielzoekers komen hier voor de veiligheid: als die in een AZC niet gegarandeerd kan worden omdat ze lastig worden gevallen, willen we hun bescherming bieden. De maatregel gaat inderdaad ver maar dat gaat het gedrag ook van overlastgevers ook.' Op de kritiek van Vluchtelingenwerk wil het Ministerie niet reageren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden