Nieuws

Overheid wil steviger optreden tegen ouders die omgangsregeling met ex niet nakomen

De overheid wil steviger optreden tegen ouders die na een scheiding de officiële afspraken met hun ex over de omgang met de kinderen niet nakomen. Dit schrijft demissionair minister Sander Dekker (VVD, Rechtsbescherming) in een brief aan de Tweede Kamer. Hij wil laten onderzoeken of het bijvoorbeeld effectief is om boetes op te leggen.

Leden van Fathers 4 Justice voeren actie bij het paleis van Justitie in Den Bosch, 2005. Beeld Koen Verheijden / ANP
Leden van Fathers 4 Justice voeren actie bij het paleis van Justitie in Den Bosch, 2005.Beeld Koen Verheijden / ANP

‘Dwang moet zo veel mogelijk worden vermeden, maar is in bepaalde situaties nodig’, schrijft Dekker aan de Kamer. Zo moet worden voorkomen dat kinderen na een complexe scheiding een van de ouders niet meer zien. Ook moeten er sneller specialistische hulpverleners worden ingezet bij lastige scheidingen, om erger te voorkomen. Die moeten een ouder ook vertellen dat hij of zij sancties riskeert als er niet wordt meegewerkt.

De minister neemt hiermee de belangrijkste aanbevelingen over van het expertteam ouderverstoting/complexe omgangsproblematiek. Dat team, onder voorzitterschap van familierechter Cees van Leuven, kreeg in juli 2019 van het ministerie van Justitie de opdracht te onderzoeken hoe ouderverstoting kan worden voorkomen. ‘Ouderverstoting leidt tot schrijnende gezinssituaties en soms tot blijvende schade, bij zowel het kind als de ouders’, zegt Dekker. Alleen met ‘ingrijpende maatregelen’ kan dit euvel volgens hem worden tegengegaan.

Het moet voor ouders gemakkelijker worden om aangifte te doen tegen hun ex die de omgangsregeling niet nakomt, adviseert het expertteam. Ook moeten hulpverleners nauwer samenwerken met politie en justitie. Het expertteam adviseert dat een daartoe opgeleide agent in burger langsgaat bij de betreffende ouder om te waarschuwen dat er een sanctie op komst is. Als een tweede waarschuwing geen effect heeft, kan een boete worden opgelegd.

Een scheidend stel krijgt uitleg van een zogeheten scheidingsspecialist. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Een scheidend stel krijgt uitleg van een zogeheten scheidingsspecialist.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Ook zou de weigerachtige ouder tijdelijk uit de ouderlijke macht kunnen worden ontzet. ‘Maar zulke sancties wil iedereen zo veel mogelijk voorkomen’, zegt voorzitter Van Leuven. ‘Doel is dat de weigerachtige ouder gaat meewerken aan het co-ouderschap en de hulpverlening.’ De politie wilde vooralsnog niet reageren. In zijn eerste reactie op het advies van het expertteam noemt minister Dekker de nieuwe rol van de politie nog niet.

Omslag

Als de aanpak met sancties werkelijk tot uitvoer wordt gebracht, is dat een omslag. Veel ouders, met name vaders, klagen al jaren dat hun ex in het huidige systeem weg kan komen met het niet naleven van de omgangsregeling. Veel kinderen verliezen zo na de scheiding contact met een van hun ouders. 20 procent van de volwassen kinderen heeft na de scheiding geen contact meer met zijn vader en 5 procent ontbeert contact met zijn moeder; overigens soms ook om andere redenen dan een complexe scheiding.

De complexe scheidingen leggen veel beslag op de rechtspraak en zorg. Zo gaat een groot deel van het werk van jeugdbescherming op aan complexe scheidingen. Het hele systeem moet daarom op de schop, vindt het expertteam. Het constateert dat vaders in het nadeel zijn in de hulpverlening en de rechtspraak door de heersende maatschappelijke stereotypen over vader- en moederschap. De rol van de vader in opvoeding wordt nog steeds onderschat en benadeeld.

Ook gebeurt het dat de omgang van het kind met een ouder wordt gestopt, als hij door de andere ouder wordt beschuldigd van bijvoorbeeld kindermishandeling. Ouders kunnen deze mogelijkheid manipulatief inzetten. Het expertteam adviseert de omgang met de beschuldigde ouder gedurende de vaak lange procedure toch door te laten gaan, indien nodig onder begeleiding. Het onderzoek moeten sneller worden afgerond. Bovendien moet er een maximum worden gesteld aan het aantal procedures dat een ouder kan voeren.

Lees ook:

‘Ouders moeten niet ongestraft kinderen bij hun ex kunnen weghouden’
Er moet eerder en veel harder opgetreden worden tegen ouders die na een scheiding de kinderen weghouden bij de ex-partner. Dat is het advies van een speciaal opgericht expertteam aan de overheid. De tijd van aanmodderen moet voorbij zijn, stelt familierechter en teamvoorzitter Cees van Leuven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden