'Overheid veel te terughoudend in bestrijding van overgewicht'

AMSTERDAM - 'Marineer de wijken in een anti-overgewichtsausje om zwaarlijvigheid te bestrijden.' Met die culinaire verwijzing geeft Sjaak de Gouw, directeur GGD Hollands Midden, een advies aan de overheid.

Hij promoveerde donderdag aan de faculteit Gedragswetenschappen van de universiteit Twente met een onderzoek naar de effectiviteit van het overheidsbeleid op de publieke gezondheid. Hij richtte zich op overgewicht, voeding en bewegen.

Dat beleid werkt volgens De Gouw (54) onvoldoende. Nu neemt de regering nog vaak maatregelen die te weinig effectief zijn. Een integraal beleid werkt wel. Hij baseert dat op Frans onderzoek waar in een viertal plaatsen overgewicht met succes is bestreden.

Door middel van een liveverbinding is zijn voordracht voor een groot publiek toegankelijk gemaakt. De Gouw, zelf fors van postuur, benadrukt dat beleid pas tot stand komt als de urgentie van het probleem wordt onderkend, als de oplossing zichtbaar is en als de tijd er rijp voor is. Op dat moment is er meestal ook een politiek draagvlak. De helft van de Nederlandse bevolking heeft overgewicht en het aantal mensen met obesitas - ook kinderen - stijgt.

Vettaks

Volgens De Gouw benut de overheid de kennis over overgewicht onvoldoende en is er geen beleid gericht op de rol die de omgeving speelt. Daarnaast werken ministeries en gemeentelijke overheden te weinig samen. Overgewichtbehandeling vereist een langetermijnaanpak terwijl de politiek, zowel landelijk als gemeentelijk, daarvoor te weinig oog heeft. Doordat er elke vier jaar verkiezingen zijn, houden veel ambtenaren zich bij de korte termijn.

Complicerende factor is ook dat gemeenten in de praktijk te weinig merken van de problemen die door overgewicht ontstaan - want de kosten komen uiteindelijk bij de zorgverzekeraars en de regering terecht.

Overgewicht zou in de ideale situatie de verantwoordelijkheid moeten zijn van het hele kabinet, nu ligt die voornamelijk bij het ministerie van VWS. 'Denk aan de invoering van een vettaks of de aanleg van snelfietspaden', aldus de promovendus. En: 'De minister zou wel wat stappen terug mogen nemen in haar angst voor betutteling.'

De Grouws conclusie is dat de overheid overgewicht effectiever had kunnen bestrijden als in een vroeg stadium sturend was opgetreden. Het huidige kabinet voert een terughoudend beleid stelt hij, zoals blijkt uit de nota Gezondheid Dichtbij (2011) van VWS: 'De overheid en professionals kunnen niet voor alle problemen een oplossing bieden. Daarvoor hebben we de financiële middelen en menskracht niet, maar belangrijker is dat we dat ook niet willen.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden