'Overheid riskeert forse toename blauwalg’

De overheid neemt een groot risico door toe te staan dat alle diepe plassen kunnen worden volgestort met bagger. BlauwaIgen zullen de kwaliteit van het water in deze plassen aantasten, zoals nu al gebeurt in alle ondiepe Nederlandse plassen.

Dit zeggen aquatisch ecologen Ellen van Donk van het Nederlands Instituut voor Ecologie, Jan Roelofs van de Radboud Universiteit en Andy Lotter van de Universiteit Utrecht onafhankelijk van elkaar tegen de Volkskrant.

Het Rijk wil dat ‘plassen beter gaan functioneren’ door ze te ‘verondiepen’. Dit zou de soortenrijkdom (biodiversiteit) bevorderen. In Nederland gaat het om zo’n duizend plassen, waarvan er al tachtig worden volgestort. De vraag is of dat nodig is.

De ecologen waarschuwen de nieuwe Tweede Kamer, die er binnenkort over besluit, voor een fosfaattijdbom in waterbodems. Het ecologisch evenwicht in een plas kan de extra fosfaat uit bagger een tijdje ‘hebben’, maar zal dan plotseling omslaan met de giftige algenbloei als resultaat. De ecologen zijn zeer verbaasd dat de kennis bij het ministerie van Milieu ontbreekt. Van Donk: ‘Dit is basiskennis.’

Zomer

Blauwalgen spelen vooral op in de zomer bij hoge watertemperaturen en geven aan dat het fosfaatgehalte veel te hoog is. Fosfaat is vooral een erfenis uit het verleden (bijvoorbeeld uit wasmiddelen), maar ook nu zorgen kunstmest en mest uit de landbouw voor een constante toevoer.

Fosfaat heeft als vervelende bijkomstigheid dat het blijft opgeslagen in de waterbodem. Door een combinatie van factoren komt de stof in ondiepe plassen veel sneller vrij dan in diepe plassen, waarna algen gaan groeien. Het water wordt troebel. Dat maakt de bestaande ecologie kapot en remt de biodiversiteit.

Als blauwalgen eenmaal in een plas voorkomen, valt deze toestand nauwelijks terug te draaien. Nu al wordt voor sommige ondiepe plassen, bijvoorbeeld de Loosdrechtse plassen, veel geld uitgegeven om ze te bestrijden. Brasem wordt weggevist, ijzerchloride toegevoegd, en mosselen worden uitgezet. ‘Maar het zijn lapmiddelen’, zegt Van Donk. ‘Beter is om deze milieuvervuiling te voorkomen.’

Ecoloog Lotter noemt de baggerstort ‘een Frankenstein-scenario’. De bestaande ecologie die vaak in decennia is opgebouwd en waarbij de hele flora en fauna (van bacterie tot oeverplant) van elkaar afhankelijk zijn, wordt in één klap verstoord.

Zwemverbod in juli 2010 in Krimpen aan de Ijssel vanwege blauwalg (ANP) Beeld
Zwemverbod in juli 2010 in Krimpen aan de Ijssel vanwege blauwalg (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden