'Overheid moet zelf dure medicijnen inkopen'

De overheid moet zelf dure medicijnen gaan inkopen, het liefst samen met andere Europese landen. Zo kunnen de prijzen van deze medicijnen, die vaak tienduizenden euro's per jaar per patiënt kosten, in de hand worden gehouden. Een andere manier kan zijn verzekeraars en ziekenhuizen te laten samenwerken bij de inkoop van die medicijnen.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Dit zijn de belangrijkste adviezen van de Nederlandse Zorgautoriteit aan minister Schippers van Volksgezondheid. De NZa stelt dat er een 'reële kans' is dat de toegankelijkheid van deze dure medicijnen 'onder druk komt te staan'.

Volgens de NZa worden de hoge prijzen van de medicijnen veroorzaakt door het patentrecht van de medicijnfabrikanten. Daardoor hebben bedrijven in feite een monopolie als ze een nieuw werkzaam middel op de markt kunnen brengen.

Bovendien hoeven de medicijnfabrikanten niet te vrezen dat hun afzet daalt als ze de prijs te hoog opschroeven. Dat komt door het verzekeringssysteem: patiënt noch arts hoeft de medicijnen zelf te betalen; de rekening komt bij de verzekeraar terecht en die kan daar vrijwel niet onderuit. Hoge prijzen en gegarandeerde afzet: het is het paradijs voor ondernemers.

Patentperiode

De kosten voor medicijnen in het ziekenhuis stijgen al jaren met 4 tot 7 procent per jaar. Dat komt doordat steeds meer nieuwe medicijnen op de markt komen, ook voor betrekkelijk zeldzame ziektes. Voor die medicijnen is een patentperiode afgesproken in Europa van tien jaar vanaf het moment dat het middel op de markt is toegelaten. Al die tijd geldt dus die hoge prijs.

Dat begint op korte termijn te knellen, zegt de NZa. Er ligt immers een zorgakkoord tussen regering, ziekenhuizen en verzekeraars, waarin staat dat de ziekenhuiskosten niet méér mogen stijgen dan 1 procent per jaar. Door de stijgende medicijnenrekening wordt dat een probleem.

De NZa wil niet zeggen wanneer die grens van 1 procent overschreden gaat worden, maar als niet wordt ingegrepen staat vast dat het op korte termijn zal gebeuren. Een woordvoerder van de NZA verzekert dat de patiënt dan niet de klos zal zijn. De patiënt heeft recht op zijn medicijn en de verzekeraar is verplicht te betalen.

Ruzie

Maar er zal wel ruzie ontstaan over de kosten. Daarvan waren in de afgelopen maanden al signalen. Het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis in Amsterdam stelde dat andere ziekenhuizen probeerden patiënten die dure medicijnen behoefden door te verwijzen. En een arts vertelde op tv, anoniem weliswaar, dat hij zijn patiënten soms niet de medicijnen kon geven waarop ze recht hadden. De NZa zegt geen bewijzen van dergelijke praktijken te hebben gevonden.

De Zorgautoriteit constateert ook dat het de medicijnfabrikanten wel erg makkelijk wordt gemaakt. De medicijnen worden eerst tot de markt toegelaten en pas daarna wordt over de prijs onderhandeld. Soms wordt een hoge prijs vastgesteld omdat het middel slechts voor enkele patiënten geschikt zou zijn. Maar als daarna alsnog duizenden patiënten het gaan gebruiken, wordt de prijs niet naar beneden bijgesteld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden