Opinie

'Overheid, leg ons uit tegen wie wij in Mali strijden en waarom'

'Ik wil graag weten welke vijand Nederland in Mali bestrijdt', schrijft student Christiaan Gevers Deynoot. 'Door ze af te schuiven als jihadisten of terroristen wordt niet alleen de waarheid onrecht aangedaan, maar is ook sprake van overheidsbetutteling.'

Een lid van het Regiment Genietroepen test een veldtelefoon, op de plek bij Gao in Mali waar het Nederlandse kampement oor de opgebouwd voor de hoofdmacht, die in maart naar het Afrikaanse land vertrekt. Beeld anp

Maandag vertrokken de eerste veertien Nederlandse militairen naar Mali. Onze jongens worden 'de ogen en oren' van de VN-missie MINUSMA rond de stad Gao. Op dinsdag kondigde een terreurorganisatie genaamd Al-Mourabitoun (de naam refereert aan de Almoraviden; een Berberstam uit de 11de eeuw die een rijk stichtten dat grote delen van Algerije en Mali besloeg) aan dat er represailles zouden volgen voor Frankrijk en zijn bondgenoten. Ook Defensie verwacht dat er zal worden gevochten. Nu de missie zo gevaarlijk blijkt wil ik eigenlijk wel weten wie die vijand is die Nederland gaat zoeken en bestrijden. Maar tot nu toe heeft de regering daar weinig over gezegd. Is maatschappelijk draagvlak dan niet van belang? Of interesseert het ons niet wie in onze naam wordt neergeknald?

In de brief aan de Tweede Kamer worden verschillende gronden aangedragen voor onze deelname aan MINUSMA. Naast internationale vrede en veiligheid worden solidariteit met de Malinese bevolking en economische belangen genoemd. Met in totaal 368 Nederlandse militairen gaan we tot tenminste eind 2015 de VN missie steunen. Deze steun zal hoofdzakelijk bestaan uit het verzamelen van inlichtingen, hoewel de 90 commando's waarschijnlijk ook wapendepots gaan ontmantelen en arrestaties zullen verrichten.

Schimmengevecht
De brief noemt verschillende strijdgroepen bij naam, maar een gedetailleerd overzicht blijft achterwege. Het zijn jihadisten, terroristen of extremistisch islamisten, maar met welk doel ze vechten is niet van belang. Zij hebben geen geschiedenis en hun casus belli en politieke eisen worden niet genoemd. Volstaat dat er ergens een link is met het netwerk al-Qaida, dat zelf al lang geleden van iedere vorm van menselijkheid is ontdaan. Kortom, we gaan een schimmengevecht voeren in de Sahara.

 
Het zijn jihadisten, terroristen of extremistisch islamisten, maar met welk doel ze vechten is niet van belang.
De eerste Nederlandse militairen vertrekken vanaf Schiphol naar Mali. Zij zullen daar voornamelijk de komst voorbereiden van de rest van de ongeveer 380 militairen die naar verwachting in maart naar het Afrikaanse land komen voor de zogeheten operatie Minu Beeld anp

Er wordt niet geprobeerd onze volksvertegenwoordiging te laten begrijpen met wie we gaan vechten. Het doelwit wordt niet in detail blootgelegd. Dat wij als Nederlandse burgers weten tegen wie wordt gestreden lijkt al helemaal niet relevant. De Tweede Kamer heeft de missie gezegend, dus maatschappelijk draagvlak wordt verondersteld.

Het is inderdaad waar dat er geen juridische verplichting is voor de overheid om de burger van specifieke informatie te voorzien. Ook hoeft de Tweede Kamer niet om toestemming gevraagd te worden. Dat de regering dat toch heeft gedaan is enerzijds om draagvlak te creëren en anderzijds verantwoordelijkheid voor het succes of falen van de missie te delen met oog op toekomstige verkiezingen.

Probleem
Maar de overheid verwacht niet dat de Nederlandse burger zich met de details bezig gaat houden. De overheid stuurt bijna 400 Nederlandse militairen naar Noord-Afrika om op zoek te gaan naar vijanden, maar de vijand zelf behoeft geen invulling. Deze houding verschilt misschien niet van de pr bij eerdere Nederlandse militaire missies, maar is wel degelijk een probleem.

 
Volstaat dat er ergens een link is met al-Qaida, dat zelf allang van iedere vorm van menselijkheid is ontdaan. Kortom, we gaan een schimmengevecht voeren in de Sahara.

Als ik zie dat onze jongens sneuvelen door zelfmoordaanslagen van schimmige vijanden, dan zal mijn stilzwijgende steun snel verdwijnen. En dat die stalen kisten ook nu zullen gaan landen, is bijna zeker. Toch zal de regering niet meteen rouwen om de afbrokkelende steun. De rekening komt pas bij de verkiezingen.

Maar een verkiezingszege is geen vrijbrief om alles te doen wat de wet toestaat. Integendeel, de politieke werkelijkheid laat juist zien dat polderen weer helemaal in is. De zoektocht naar beleidssteun is niet alleen ingegeven vanuit opportunistische motieven, maar toch ook vanuit een morele overtuiging? Het betrekken van maatschappelijke partners en oppositiepartijen bij het maken van beleid is een teken van goed bestuur. Dit credo moet ook gelden voor militaire missies.

Sharia
Ik als Nederlandse burger wil serieus genomen worden door mijn regering. Ik wil weten wie de vijanden zijn en waarom zij strijden. Door ze af te schuiven als jihadisten of terroristen en de vestiging van een lokaal kalifaat en invoering van de sharia als enige doelstellingen te noemen wordt niet alleen de waarheid onrecht aangedaan, maar is ook sprake van overheidsbetutteling.

Ik doe een moreel beroep op de Nederlandse overheid om uit te leggen tegen wie we gaan strijden en waarom zij tegen ons zullen strijden. Dat lijkt mij een redelijk verzoek. Of is dit een schreeuw in de woestijn en boeit het ons inderdaad niet wie we onder Nederlandse vlag de dood in jagen?

Christiaan Gevers Deynoot is student MA International conflict and Security aan de University van Kent in Brussel.

 
Het betrekken van maatschappelijke partners en oppositiepartijen bij het maken van beleid is een teken van goed bestuur. Dit credo moet ook gelden voor militaire missies.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden