NIEUWSVARKENSHOUDERIJEN

Overheid koopt een op de tien varkenshouders uit om stank tegen te gaan

De overheid gaat zo’n 10 procent van alle varkenshouders in Nederland uitkopen. Van de 502 varkenshouders die interesse toonden in een zak geld, voldoen 407 aan de eisen voor uitkoop. 

Varkenshouderij in Boekel.Beeld ANP

Dit maakte het ministerie van Landbouw woensdag bekend over de subsidieregeling sanering varkenshouderijen. Deze stond al in het regeerakkoord en staat los van de maatregelen om de uitstoot van ammoniak (stikstofaanpak) en broeikasgassen (Klimaatakkoord) terug te dringen. De sanering is bedoeld om in met name Zuidoost-Nederland de stank van de intensieve veehouderij op het platteland te verminderen.

Vanwege de grote animo onder varkenshouders om te stoppen, wordt de subsidie verhoogd van 180- naar 455 miljoen euro. Van dit geld krijgen alle 407 boeren een vergoeding voor de restwaarde van hun stallen en een vastgesteld bedrag per dier. De varkenshouders die voor de meeste geuroverlast zorgen, hebben inmiddels bericht gehad en krijgen acht maanden de tijd om hun veestapel te ruimen. In totaal gaat het om ruim 900 duizend van de bijna 12 miljoen varkens in Nederland - mits goedgekeurde aanvragers zich niet terugtrekken. 

Het is de vraag of het genoeg is om de problemen weg te nemen. Woensdag werd bekend dat een stichting die opkomt voor de belangen van de burgers in het buitengebied in Brabant naar de rechter stapt vanwege de stinkstallen. Het Brabants Burgerplatform eist een betere bescherming tegen intensieve veehouders. Hun ‘recht op ongestoord woongenot’ zou worden geschonden doordat boeren – weliswaar binnen de wet – te veel hun gang kunnen gaan. Net als in de klimaatzaak, aangespannen en gewonnen door Urgenda, beroept de stichting zich op het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Het ministerie is zich ervan bewust dat niet alle problemen zijn opgelost met 10 procent minder varkenshouders. Daarom zoekt het voor veertig afgewezen bedrijven, die net niet genoeg geuroverlast veroorzaken om voor subsidie in aanmerking te komen, met provincies en gemeenten naar mogelijkheden om ze toch vroegtijdig te laten stoppen. 

Voor veel boeren kan uitkopen aantrekkelijk zijn, omdat ze geen opvolger hebben klaarstaan - wat in de meeste gevallen betekent dat een concurrent ze opslokt. Die schaalvergroting is goed terug te zien in cijfers van Wageningen Universiteit: tussen 2000 en 2017 daalde het aantal varkensbedrijven van bijna 13 duizend naar zo’n 3.500, terwijl het aantal dieren in die periode nagenoeg gelijk bleef.

Uitstoot

Het kabinet is om nog een reden gretig om zo veel mogelijk boeren te faciliteren bij vrijwillige bedrijfsbeëindiging. Zo betekent een kleinere veestapel ook minder uitstoot van broeikasgassen en stikstof uit mest. Wat betreft stikstof komen provincies binnenkort met programma’s om veehouders uit te kopen nabij kwetsbare Natura 2000-gebieden. Maandag kwam de commissie-Remkes met het advies dit niet alleen te doen op basis van vrijwilligheid, zoals wel het geval was bij de varkenssanering.

Meer over varkenssanering en stikstof

De oude varkensboer is ‘regelmoe’ en laat zich maar al te graag uitkopen door het Rijk.
Varkensboeren konden zich tot medio januari inschrijven voor een uitkoopregeling met het Rijk. Doel is het verminderen van stankoverlast op het platteland. De regeling komt de Brabantse varkensboer Bart Verhees niet slecht uit. ‘De gemeente begon de geureisen al te verhogen.’

Houdt Nederland nog wel van zijn varkensboer?
In een serie verhalen onderzocht de Volkskrant Nederland varkensland. In deel 1: de zes onzekerheden van de varkensboer.

Remkes’ laatste stikstofrapport: kabinet is na een jaar nog steeds niet doordrongen van omvang stikstofcrisis.
In haar vierde en laatste rapport over de stikstofcrisis is de commissie-Remkes maandag opvallend hard: het kabinet doet te weinig, maakt opnieuw dezelfde fouten en zoekt uitwegen met slimmigheidjes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden