Overheid heeft positie 'kampers' verslechterd

Door woonwagenbewoners stelselmatig als een probleem te zien, heeft de overheid hun positie uitgehold. Er zijn 'tal van ernstige beoordelingsfouten' gemaakt bij de pogingen iets te doen aan de maatschappelijke achterstand, met alle gevolgen van dien....

Dat schrijft S. Khonraad in zijn proefschrift, waarop hij woensdag promoveerde aan de Universiteit Utrecht.

Niet alleen de overheid krijgt de schuld, ook de woonwagenbewoners zelf hebben volgens Khonraad weinig ondernomen om zich een plek in de maatschappij te verwerven.

In hun zucht naar vrijheid slaan ze hulp van buiten af, en trekken zich terug in de marge. Dat versterkt het beeld van criminele kampers, die zichzelf buiten de wet stellen.

In Nederland wonen naar schatting 25- tot 35 duizend mensen in kampen, vaak in stacaravans die niet meer mobiel zijn. Volgens Khonraad worden zij ten onrechte als groep gezien. De diversiteit is groot; anders dan zigeuners hebben woonwagenbewoners geen gelijke taal of identiteit.

Het Nederlandse woonwagenbeleid ging daar echter tientallen jaren wel van uit. De bewoners zelf werd niets gevraagd. Dat leidde tot de huidige loopgravenoorlog tussen kampers en overheid, concludeert Khonraad in zijn dissertatie.

Vooral in de jaren zeventig en tachtig is veel geld gestoken in buurthuizen, scholen en opbouwwerk, maar resultaten bleven uit en de voorzieningen werden daarom uiteindelijk weer wegbezuinigd.

De kampers raakten gedesillusioneerd omdat ze niet in hun waarde werden gelaten, en trokken zich verder terug. Zo werkte het woonwagenbeleid averechts.

'Het enige contact dat overheid en woonwagenbewoners nog met elkaar hebben, is via de politie', zegt Khonraads promotor prof. H. Coenen, refererend aan de massale invallen van ME'ers in onder meer Dordrecht, een aantal jaren geleden. 'Dan hebben alle andere middelen gefaald.'

Die nadruk op criminaliteit heeft de patstelling versterkt. 'Er is maffia, maar niet elke woonwagenfamilie is maffia', zegt Coenen. 'Slechts een klein deel opereert in een soort niemandsland, maar die verpesten het wel voor de rest. De échte problemen zitten elders. Er is veel werkloosheid, analfabetisme; dat vraagt om meer dan één soort beleid.'

Promovendus Khonraad kent de woonwagenwereld goed. Voor zijn proefschrift verrichtte hij twaalf jaar veldwerk bij onder anderen kampers' in Emmen en Breda.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.