Analyse Cybercriminaliteit

Overheid geeft steeds meer geld uit aan cyberveiligheid maar de cybercrimineel blijft vaak onbestraft

Iedereen kan tegenwoordig cybercrimineel worden. En dan is de pakkans ook nog eens klein. Geen wonder dat het Openbaar Ministerie maandag aandacht vraagt voor het onderwerp tijdens een themazitting. Hoe staat het ervoor met cybercriminaliteit in Nederland?

Het Security Operations Centre waar alle verkeer van de Rabobank gemonitord wordt. Een eventuele DDos aanval zal hier als eerste opgemerkt en bestreden worden. Beeld Jeroen de Bakker

11 procent van de respondenten werd in 2017 slachtoffer van een vorm van cybercriminaliteit, aldus de CBS Veiligheidsmonitor. De jaren ervoor waren de cijfers vergelijkbaar. Hacks komen het meest voor, gevolgd door (ver)koopfraude, cyberpesten en identiteitsfraude.

Door dit soort activiteiten liep 3 procent van de Nederlanders volgens het CBS financiële schade op. In ruim de helft van de gevallen meer dan 100 euro. De zakelijke dienstverlener Deloitte schat dat de Nederlandse economie als geheel jaarlijks 10 miljard euro kwijt is als gevolg van cybercriminaliteit.

Het stelen van inloggegevens of het platgooien van websites is steeds eenvoudiger: ook de leek kan criminele software kopen en inzetten. ‘Cybercriminaliteit als dienst’ heet deze illegale handel. Doorgaans kost zo’n ‘dienst’ een paar honderd euro. Volgens het rapport Cybersecuritybeeld Nederland 2018 neemt het gebruik ervan toe.

Weinig aangiften, lage pakkans

Ondertussen doet slechts 8 procent van de slachtoffers van cybercriminaliteit aangifte, aldus de CBS Veiligheidsmonitor 2017. Dit is laag, vergeleken met andere vormen van criminaliteit. Overigens is ook na aangifte de pakkans laag: in 2015 kwam bijvoorbeeld in slechts 4,6 procent van de gevallen een verdachte in beeld, volgens hetzelfde rapport.

De regering geeft steeds meer uit aan cyberveiligheid, waarvan cybercriminaliteit een onderdeel is. Jaarlijks gaat het om 95 miljoen euro. Daar komen incidentele uitgaven bovenop; zo maakte het kabinet dit jaar eenmalig 30 miljoen euro extra vrij.

Dit geld belandt onder meer bij de cyberafdelingen van de politie. Die hebben een nationaal ‘Team High Tech Crime’, dat zich specialiseert in complexe cyberonderzoeken. Het was dit team dat de illegale online marktplaats Hansa Market infiltreerde, stilletjes het beheer wekenlang overnam en het uiteindelijk neerhaalde in 2017.

Elke regionale politie-eenheid heeft verder een groep cyberspecialisten, die zich bezighoudt met zaken als hacks en identiteitsfraude. Daarbij zijn er landelijk nog eens zo’n zeshonderd specialisten, omdat, zo mailt een woordvoerder van de politie, ‘vrijwel ieder traditioneel opsporingsonderzoek tegenwoordig een digitale component heeft.’

Een grote zwakte op gebied van cyberveiligheid is het gebrek aan maatregelen bij mensen zelf. Vier tips om uw persoonlijke cyberveiligheid te verbeteren.

1.Gebruik een wachtwoordmanager. Die bedenkt én onthoudt ingewikkelde wachtwoorden op een veilige, gebruiksvriendelijke manier. LastPass is een prima gratis variant.

2.Wacht niet met het toestaan van apparaatupdates, bijvoorbeeld van de telefoon of computer. Soms bevat een update oplossingen voor beveiligingszwaktes.

3.Gebruik tweetrapsverificatie of tweefactor-authenticatie. Je krijgt bijvoorbeeld in een app een nummer dat je extra moet invoeren als je niet op je standaardapparaat inlogt.

4.Een bank laat klanten nooit inloggen via een linkje in een e-mail.

Lees meer veiligheidstips die experts deelden met de Volkskrant.

Om maatschappelijke aandacht te vragen voor cybercrime bundelde het Openbaar Ministerie (OM) maandag acht soortgelijke strafzaken in een zogenoemde themazitting in Groningen. De boodschap van justitie is helder: digitale criminaliteit wordt steeds gewoner.

Hackers hebben zeer persoonlijke informatie buitgemaakt van Pratenonline.nl, een chatplatform waar mensen met professionals over hun psychische problemen kunnen praten. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden