Nieuws

Overheid financierde zelf de complete deal met Van Lienden

Minister voor Medische Zorg Tamara van Ark heeft donderdag bekendgemaakt dat de overheid de deal van 100 miljoen met Sywert van Lienden en zijn compagnons volledig voorfinancierde. Eerder op de dag had de VVD-bewindspersoon dat tegenover journalisten nog ontkend, naar eigen zeggen omdat ze het zelf niet kon geloven.

Toenmalig minister voor Medische Zorg Martin van Rijn (tweede van links) tijdens een presentatie in juni vorig jaar in een distributiecentrum van het Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH).  Beeld ANP
Toenmalig minister voor Medische Zorg Martin van Rijn (tweede van links) tijdens een presentatie in juni vorig jaar in een distributiecentrum van het Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH).Beeld ANP

Van Lienden zei eerder juist dat hij door de overheid betaald werd voor ‘het risico’ dat hij liep als ondernemer. Door de onthulling van Van Ark blijkt dat risico uitermate gering te zijn geweest. De ondernemers hoefden geen eigen vermogen in te brengen, terwijl ze wel een hoge winstmarge hanteerden. Van Lienden en zijn compagnons hielden onder de streep op zijn minst 20 miljoen euro over aan de deal, zo’n negen miljoen ging naar de ex-gemeenteambtenaar.

Van Lienden verklaarde eerder deze week dat de winst hoger is uitgevallen dan verwacht. Hij zou altijd van plan zijn geweest om het geld uit te geven aan maatschappelijke doelen.

Van Ark kon donderdag in debat met de Tweede Kamer nog steeds weinig duidelijkheid verschaffen over de megadeal. De hoofdvraag van de Kamer: waarom kreeg juist Relief Goods Alliance, het net opgerichte bedrijfje van Van Lienden, een van de grootste overheidsorders? Er waren op dat moment duizenden andere aanbieders. Deze vraag bleef onbeantwoord.

Volgens Van Ark speelden drie factoren een doorslaggevende rol bij het toekennen van orders: prijs, kwaliteit en volume. Toch gaf ze donderdag voor het eerst toe dat er mogelijk ook andere redenen waren om Van Lienden een grote deal te geven. Ze wees daarbij op de publicitaire macht van Van Lienden, die bekend is van televisie en heel actief op Twitter: ‘Ik sluit niet uit dat het feit dat iemand zoveel publiciteit zocht en op zoveel plekken liet weten dat hij het zelf beter kon, een rol heeft gespeeld. Dat ga ik ook uitzoeken.’

Deal doorgedrukt

Van Ark bevestigde verder dat de professionele partijen in het Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH) zich hadden verzet tegen de order voor Van Lienden en zijn compagnons. Volgens de minister was er vooral verzet omdat de ervaren inkopers meenden dat er al voldoende mondkapjes waren. Bronnen bij het LCH stellen juist dat er meer bezwaren waren, ook over de verhouding tussen prijs en kwaliteit. Toch drukte het ministerie de deal door.

Van Ark zei verder nog dat er een accountantsonderzoek loopt naar de deal met Van Lienden, al bleven verdere details achterwege. De VVD-bewindspersoon beloofde herhaaldelijk dat alles boven water komt, ‘ook als er iets lelijks uit komt’.

Van Ark benadrukte opnieuw dat het ministerie volledig op de hoogte was van de commerciële motieven van Van Lienden en zijn compagnons. Na de eerste onthulling door de Volkskrant over de geheime deals, bijna drie weken geleden, had een woordvoerder van VWS nog gezegd dat het departement wél in de veronderstelling leefde dat er een connectie was met de non-profitorganisatie Hulptroepen Alliantie, ‘aangezien het ook om dezelfde personen ging’.

Geld terug

Dat Van Lienden naar de buitenwereld volhield dat hij ‘om niet’ werkte, is volgens de VVD-bewindsvrouw geen zaak van het ministerie. Ze wilde daaraan ook geen consequenties verbinden, noch er een moreel oordeel over vellen. Als commerciële partij heeft Relief Goods Alliance – het bedrijf van Van Lienden en zijn compagnons – volgens Van Ark ‘conform de voorwaarden geleverd’. Er zijn dan ook geen redenen om het geld terug te vragen, iets waarop onder anderen PVV-leider Geert Wilders aandrong.

Dat het RIVM de helft van de 40 miljoen geleverde mondkapjes afkeurde vanwege een ‘onaanvaardbaar gezondheidsrisico’, was volgens Van Ark nooit een reden om het contract te ontbinden. De aanwezigheid van een Iers CE-certificaat maakten de mondkapjes officieel geschikt voor de Nederlandse markt. Ze zijn uiteindelijk nooit gebruikt, omdat er al meer dan genoeg mondmaskers waren ingekocht.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden