'Overheid creëert nu zelf sfeer van dreiging'

De spandoeken tegen minister Verdonk beginnen legendarisch te worden. Maar uitingen in de jaren zestig, zeventig en tachtig waren veel heftiger....

'Levend verbrand, Rita bedankt' en de poster van 'Rita Reisbureau'noemen ook vele actievoerders smakeloos. Maar dat de gewraakte teksteneen grens overschrijden die in het verleden nog gerespecteerd werd,bestrijden ze.

'Onze teksten waren altijd al bot', zegt Kees Hudig, in de jaren tachtigin de kraakwereld bekend onder de naam Kees Stad. 'Onze spandoeken warenniet braver of ludieker en we speelden evengoed op de man.' Het groteverschil met vroeger is volgens Hudig dat de politie nu over veel meermiddelen beschikt om op te treden.

Ed van Thijn, ex-burgemeester van Amsterdam, vindt het tegenwoordig ookvrij rustig. 'In 1985 werd ik voor moordenaar uitgemaakt, nadat krakerHans Kok in een politiecel was gestorven.' Krakers scandeerden 'Van Thijnzwijn, we krijgen je wel klein'. Op een spandoek was de tekst 'Van Thijnmoordvent' te lezen.

'In die dagen bleef het niet bij smaad', zegt Van Thijn. 'In hetleegstaande huis naast het mijne, pal naast mijn slaapkamer, plaatstenactivisten bommen, kennelijk om me enige hinder te doen ondervinden. Zezijn niet afgegaan. Toch ben ik altijd zonder beveiliging over straatgegaan.' Van Thijn heeft destijds weinig ruchtbaarheid gegeven aan deactie. Klaas Wilting was politievoorlichter tijdens het incident. Ook hijnoemt de huidige periode rustig. 'Er circuleerden na de dood van Hans Kokpamfletten in de stad met de namen en adressen van leden van hetpolitiekorps. Ruiten werden daar ingegooid. Ik heb zelf veel last gehad vantelefonische bedreigingen en kon in de Staatsliedenbuurt niet alleen overstraat.'

Een verschil met de huidige protesten is dat veel acties in de jarenzestig, zeventig en tachtig zich richtten op internationale conflicten,zoals de apartheid en de Vietnamoorlog. De tekst 'Johnson moordenaar' werdlegendarisch, vooral na het verbod erop en de creatieve vervorming tot'Johnson molenaar'.

In 1992 was het wel een lid van de Nederlandse regering die gesmaadwerd. Het Autonoom Centrum verspreidde in Amsterdam een poster met de tekst'Gezocht wegens moord op zwangere vluchtelinge: Aad Kosto, sober dochhumaan.' Kosto had als staatssecretaris van Justitie onder meer hetasielbeleid in zijn portefeuille. Hij werd persoonlijk verantwoordelijkgehouden voor het overlijden van een Zaïrese vluchtelinge in het eventevoren gebouwde grenshospitium.

'Het verschil met nu is dat de overheid hard wil zijn', zegt Wilting.'Maar daardoor creëert ze zelf een sfeer van dreiging. Zo'n spandoek isheel wat minder schadelijk. De AIVD moet versterkt worden, hoor ik steeds.Nou, maak die dienst eerst maar eens professioneel. Je moet de wijkteamsversterken. Dan merk je wat er broeit in de buurten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden