Overgenomen personeel hoeft geen loon in te leveren

Het is nog onzeker of de uitspraak van het Europees Hof tot veel claims zal leiden.

amsterdam Het Europees Hof van Justitie heeft donderdag geoordeeld dat bedrijven bij uitbesteding van de werknemers hun arbeidsvoorwaarden moeten respecteren. Volgens veel arbeidsrechtjuristen is het een van de belangrijkste uitspraken van het jaar. 'Gedupeerde werknemers kunnen het gemiste salaris van de afgelopen vijf jaar gaan claimen', zegt Ronald Beltzer van de Universiteit van Amsterdam. 'We kunnen gaan lachen komende tijd.' Anderen zijn minder onder de indruk.


Waar gaat het ook al weer over?


Kantinemedewerker John Roest spande de zaak aan met hulp van FNV Bondgenoten. Samen met zeventig andere collega's was hij tot eind 2004 werkzaam in de kantine van Heineken. In 2005 werden deze werkzaamheden overgenomen door cateraar Albron. Roest en zijn collega's konden overstappen naar de nieuwe werkgever, maar kregen wel een lager loon. Het personeel zag zijn salaris met 35 tot zelfs 55 procent dalen.


In principe geldt dat werknemers moeten worden overgenomen als een onderneming wordt gekocht door een andere werkgever. Zij behouden dan hun arbeidsvoorwaarden. Heineken en Albron stelden dat dit hierbij niet gold. Roest en zijn collega's vielen immers onder de personeel-bv van Heineken. Deze bv 'verhuurde' hen slechts aan de catering-bv.


Waarom maken bedrijven gebruik van deze constructies?


Een van de voordelen is een eenvoudiger loonadministratie. Niet alle dochterondernemingen hoeven er hun eigen administratie op na te houden. Het is efficiënter dit centraal te regelen.


Het is ook handig als je flexibel met je personeel om wilt gaan, stelt Steven Jellinghaus van de Universiteit van Tilburg. Bijvoorbeeld als je bedrijfsonderdelen van de hand wilt doen. Tot donderdag gold dat de nieuwe eigenaar de gedetacheerde krachten niet hoefde over te nemen. En als ze wel overstappen, hoeft de koper hun bestaande arbeidsvoorwaarden niet te respecteren.


Hoeveel bedrijven dit doen, is onduidelijk. Maar volgens deskundigen komt het heel vaak voor. 'AkzoNobel, Unilever, SNS Reaal, ze doen het denk ik allemaal', zegt Beltzer. 'Maar ook ict-bedrijven en banken doen het', voegt Marnix Holtzer, partner van advocatenbureau DLA Piper toe.


Het Europees Hof heeft nu geoordeeld dat dit niet meer mag. Personeel dat permanent wordt verhuurd aan een dochteronderneming hoort bij die werkmaatschappij.


Wat zijn de gevolgen?


Bedrijven willen hier nog geen antwoord op geven, omdat de kwestie officieel nog 'onder de rechter is'. Het gerechtshof had de zaak geschorst en vragen voorgelegd aan het Europees Hof van Justitie. Op basis van het donderdag gegeven antwoord gaan de Amsterdamse rechters met de zaak aan de slag. Aangezien EU-wetgeving leidend is, verwachten de deskundigen dat het vonnis van de rechter niet veel zal verschillen.


Juristen zijn het oneens over de consequenties. Een van de gevolgen kan een stroom van claims zijn, stelt Beltzer. FNV Bondgenoten gaat waarschijnlijk op zoek naar andere gedupeerde werknemers. Beltzer verwacht dat het een flinke rekening voor het bedrijfsleven kan worden. Afgelopen jaren is er veel werk uitbesteed. Denk aan schoonmakers en beveiligers, maar ook receptiewerk en ict-afdelingen.


Leonard Verburg, advocaat bij Allen & Overy en hoogleraar bij de Radboud Universiteit, denkt dat het wel zal meevallen. 'Ik verwacht geen grote stroom claims. Mijn ervaring is dat veel bedrijven afgelopen jaren netjes met hun personeel zijn omgegaan.'


Een ander gevolg is dat het uitbesteden van personeel minder rendabel wordt, omdat de personeelskosten niet zullen dalen. In dit geval moet Albron het jaarsalaris van John Roest ruimschoots verdubbelen, van 20- naar 46 duizend euro.


Is dit het einde van de personeel-bv?


Dat zal wel meevallen, denkt Holtzer van DLA Piper, omdat deze constructie ook andere voordelen heeft. 'Het wordt pas een discussie als je een bedrijfsonderdeel wil afstoten.'


Elsbeth Stoker


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden