Overgangsprognose helpt de dochter van vroegoude moeder

AMSTERDAM - Komt een vrouw bij de dokter met een kinderwens. Ze is 35, heeft geen partner en vraagt zich af of ze eicellen moet invriezen. Of ze heeft wel een partner, raakt niet zwanger en wil ivf. Als kan worden aangetoond dat ze op haar 42ste in de overgang komt, heeft dat allemaal weinig zin.


Immers: tien jaar voordat de menopauze intreedt, begint een periode van sterk verminderde vruchtbaarheid. Maar als ze pas op haar 58ste de menopauze bereikt, heeft ze nog een vruchtbare periode te gaan. Dan kan ze op zoek naar een geschikte partner, óf maakt ivf bij haar een kans.


Twintig jaar is gezocht naar een manier om te voorspellen op welke leeftijd een vrouw haar overgang kan verwachten. Dat is wetenschappers van het UMC Utrecht nu gelukt. Het Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism publiceert deze week de onderzoeksresultaten.


Alles draait om het anti-Müllers hormoon (AMH). Dat wordt geproduceerd in de wand van de eiblaasjes en bepaalt hoe snel eicellen uit de reservevoorraad rijpen, zeggen Frank Broekmans en Bart Fauser, hoogleraren voortplantingsgeneeskunde aan het UMC Utrecht. Een meisje wordt geboren met één tot anderhalf miljoen eicellen en die raken in zo'n vijftig jaar op. De hoeveelheid AMH daalt vanaf de puberteit. Hoe minder hormoon, hoe kleiner de voorraad eicellen. En hoe kleiner de voorraad, hoe slechter de kwaliteit ervan.


De 250 vrouwen die aan het onderzoek meededen, waren bij aanvang tussen de 21 en 46 jaar oud. In hun bloed werd de hoeveelheid AMH gemeten en na elf jaar werden ze weer benaderd. Toen hadden 48 van hen de menopauze achter de rug.


Terugrekenend bleek er een verband te bestaan tussen het niveau van het AMH en het moment van de laatste menstruatie. Fauser laat de tabellen zien: per leeftijdscategorie kan het AMH-niveau worden opgezocht en de bijbehorende overgangsleeftijd worden becijferd.


De hoogleraren willen de AMH-meting gebruiken bij vrouwen van wie de moeder vroeg in de overgang kwam en die willen weten of ze familiair belast zijn. Ook vrouwen met een slechte prognose voor ivf kunnen er baat bij hebben. 'Als blijkt dat ze sterk verminderd vruchtbaar zijn, besparen we ze mogelijk stress en kosten', aldus Broekmans.


Voordat de AMH-meting standaard wordt ingevoerd, zijn meer gegevens nodig. De meeste vrouwen uit de onderzoeksgroep waren nog niet in de overgang wat de vraag oproept of de voorspellende waarde van het hormoon ook voor twintigers geldt.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden