Overal grasveldjes sinds de marktwerking

Wie is er bereid in een wijk als de Schilderswijk te investeren? Een projectontwikkelaar kan daar niets verdienen...

Van onze verslaggever Menno van Dongen

De gemeente Den Haag en woningcorporatie Haag Wonen maken maken zich grote zorgen over de kritiek van eurocommissaris Kroes van Mededinging op het Nederlandse huisvestingsbeleid. Als de rol van woningbouwverenigingen wordt teruggedrongen, dreigt gettovorming, denken ze.

Wethouder Marnix Norder (PvdA) van ruimtelijke ordening en wonen is somber over de toekomst van zijn stad. ‘Als je de woningbouw aan de markt overlaat, zoals Kroes wil, weet ik niet hoe je nog betaalbare woningen kunt bouwen. En veel mensen kunnen hun huur nu al niet betalen.’

Projectontwikkelaars zijn vooral geïnteresseerd in geld verdienen, stelt Norder. Als zij de taken overnemen van woningcorporaties, zal er minder worden geïnvesteerd in achterstandswijken. Dat leidt tot grote problemen. ‘Je krijgt overal woekeraars, huisjesmelken wordt een legitiem beroep.’ Ook in Den Haag zal het misgaan, vreest hij, ‘bijvoorbeeld in de Schilderswijk’.

Woningbouwvereniging Haag Wonen heeft negenduizend woningen in de Schilderswijk. Annius Hoornstra, directeur Vastgoed & Ontwikkeling, laat zien dat zijn corporatie – in tegenstelling tot sommige projectontwikkelaars – bereid is om in de wijk te investeren. Hij wijst op een omheind bouwgebied op het Hobbemaplein, waar de fundering ligt voor tientallen luxe appartementen en eengezinswoningen. In december is de corporatie begonnen met de bouw van vijftig koopwoningen, met prijzen van 160 duizend tot 200 duizend euro.

De woningen komen naast een nieuwe moskee te staan, in een gebied waar etages zijn dichtgetimmerd en veel huizen te koop staan (‘daaruit blijkt dat dit een moeilijke buurt is’). Haag Wonen vindt het belangrijk om hier luxe koopwoningen te bouwen, zegt Hoornstra. ‘We willen graag de middenklasse hiernaartoe halen. Dat is belangrijk, want als er te veel mensen met een laag inkomen bij elkaar wonen, is dat niet goed.’

Haag Wonen verdient een paar ton als alle woningen worden verkocht. Dat bedrag is nodig voor de exploitatie van goedkope huurwoningen, zegt Hoornstra. Daarom is het volgens hem belangrijk dat corporaties commerciële activiteiten ondernemen; iets waar Kroes kritiek op heeft.

Maar volgens Hoornstra is dat niet de kern van het probleem. Bij corporaties draait het niet om geld, maar om leefbaarheid. ‘We kunnen een miljoen verdienen als we hier goedkope appartementen bouwen met een grote winstmarge. Maar dan komen hier meer arme mensen wonen.’

Er is nog een verschil. Haag Wonen is begonnen met het nieuwbouwproject toen er nog nauwelijks appartementen verkocht waren. Projectontwikkelaars doen dat meestal niet. ‘Sinds de marktwerking hier is geïntroduceerd, hebben we overal grasveldjes’, zegt Hoornstra cynisch. Hij wijst op twee braakliggende stukken grond, aan de Hoefkade. ‘Het ligt er hier al jaren zo bij. Er was een marktpartij die dit zou ontwikkelen, maar het niet aandurfde. Nu gaan wij hier bouwen.’

Woningcorporaties worden bevoordeeld door de overheid en daarom is er mogelijk sprake van oneerlijke concurrentie, in de visie van eurocommissaris Kroes. In Den Haag worden projecten van woningcorporaties ‘heel vaak’ gesubsidieerd door de gemeente, erkent wethouder Norder. ‘Wij helpen met het financieren van de onrendabele top, het verschil tussen de bouwkosten en de te verwachten huuropbrengst.’ Volgens hem is dat niet oneerlijk. ‘Corporaties hoeven geen winst te maken.’

Soms geeft Norder ook subsidie aan een projectontwikkelaar, maar dat gebeurt niet vaak. ‘Met corporaties kun je afspreken dat ze de winst gebruiken voor sociale woningbouw, terwijl een projectontwikkelaar dat geld gewoon in zijn zak steekt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden