Over the Edges

Een operarecensie schrijven over een maaltijd, het was een aardige vondst van Joep Habets (NRC Handelsblad) twee weken geleden. Uit huis gegaan om een opera te bezoeken, bleek hij met zijn gezelschap in de verkeerde stad beland; uit arren moede besloten ze wat te gaan eten....

Na het lezen van Habets zie ik plotseling in alle kunstbesprekingen dwarsverbanden die me anders wellicht waren ontgaan. De camera van het Werkteater 'drinkt elke nuance op' (de Volkskrant). Beeldend kunstenaar Joseph Beuys wordt vergeleken met een architect - van nota bene een 'heideggeriaans gewortelde boshut' (De Groene). En schrijfster Janet Fitch vergelijkt haar eigen werk met een film (NRC). In sommige artikelen kun je de beeldende kunst horen, de muziek voelen, de poëzie proeven.

Het nieuwe project van Jan Hoet, tentoonstellingmaker en museumdirecteur te Gent, nodigt onomwonden uit tot het leggen van dwarsverbanden tussen de verschillende zintuigen. Het project heet Over the Edges en moet het hebben van kruisbestuivingen en grensoverschrijdingen. Hoet wil de kunstwerken mengen met de stad waarin ze zijn tentoongesteld, ze moeten verankerd raken in het stedelijk weefsel van Gent, zegt hij.

Straathoeken vormen het thema van de manifestatie. Op de straathoeken van Gent zijn kunstenaars uit alle landen tewerk gesteld. Ze lieten er 'baasloze blindegeleidehondjes' achter, onzichtbare wensen en een zeven meter hoge roze Cycloop. De journalisten en critici kijken hun ogen uit. 'Last van een voorjaarsdepressie?' vraagt Marina de Vries in Het Parool: 'ga naar Gent en u wordt op slag vrolijk. Waar ham in marmer verandert, schildpadden rondzeulen met verkeersborden en een politiebureau is omgetoverd tot boudoir'.

In dit boudoir, ingericht door de Kosovaarse kunstenaar Sisley Xhafa, tast Serge van Duijnhoven de grenzen af: 'Ik schenk wat van Xhafa's whiskey in een glas' (De Groene). Zo ondervindt hij de smaak van kunst aan den lijve.

Toch worden niet alle grensoverschrijdingen door de pers gewaardeerd. Soms is de kunst zo verweven met het stedelijk weefsel dat de bezoekers de kunst niet herkennen en alleen maar de stad zien. 'Is de vogel deel van het artistiek complot?', vraagt Van Duijnhoven zich af bij het zien van een duif.

Ariejan Korteweg (de Volkskrant) haalt de kunstwerken en het stedelijk weefsel zo vaak door elkaar dat hij tenslotte alleen nog esthetische bewondering wenst op te brengen voor een straathoek indien die duidelijk als kunst staat aangemerkt. En dan nog blijft de twijfel: 'Inmiddels begint de vraag zich op te dringen of Hoet met opzet een paar kunstwerken heeft verdonkeremaand, om zo de zintuigen van zijn publiek op scherp te zetten.'

De concurrentie van de stad is voor sommige kunstwerken te zwaar, schrijft ook Hans den Hartog Jager (NRC). Jonge eigentijdse kunstenaars zijn naarstig op zoek naar een verhouding tot de nieuwe beeldcultuur en hier in Gent, schrijft hij, 'kan de beeldende kunst laten zien wat ze vermag. Maar dat valt niet mee'.

Gelukkig laat de bijdrage van Jan Fabre aan duidelijkheid niets te wensen over. Fabre heeft de zuilen van de universiteitsaula verpakt in ham, tot ongenoegen van vegetariërs en dierenactivisten. Het marmereffect en de toenemende stank van de ham stemmen echter de critici unaniem tevreden. Al kiezen ze allemaal hun eigen woorden om het werk te beschrijven: 'Plakjes gerookte ham,' schrijft Vrij Nederland zuinig, en Het Parool roept wervend: 'Rauwe ham. Extra gezouten.' Dagblad de Limburger, met bestudeerde nonchalance: 'Zo'n 629 kilo parmaham.' Jan Hoet verduidelijkt de kwestie in een interview in Het Parool: 'Echte beenhesp, verstaat u wel.' Ja, die beenhesp, die is goed te verstaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.