'Over roebel praat Poetin liever niet'

In de jaarlijkse tv-marathon van Vladimir Poetin zaten donderdag geen verrassingen en grote nieuwe inzichten. 'Het probleem is', zegt politicoloog Belkovsky, 'dat steeds minder mensen hem serieus nemen.'

Vladimir Poetin Beeld reuters

Het is vijf over twaalf 's middags. Terwijl Vladimir Poetin het woord neemt, schenkt de bekende Russische politicoloog Stanislav Belkovsky zichzelf een groot glas Armeense cognac in. Met moeite loodst hij zijn omvangrijke lijf de trap af richting de kelder van een geïmproviseerde studio. Terwijl jongeren druk in de weer zijn met webcams, licht en microfoons legt Poetin uit dat de crisis over twee jaar wel overwaait. 'De wereldeconomie zal doorgroeien en onze economie zal terugveren uit de huidige crisis. Als de situatie zich verder negatief ontwikkelt moeten we natuurlijk onze plannen wijzigen, het is vanzelfsprekend dat we hier en daar moeten snijden in de uitgaven. Maar het kan niet anders dan dat er een positief einde aan de huidige situatie komt.'

Belkovksy bromt. 'Dit is voor een politicoloog helemaal geen interessante dag. Als je een beetje verstand hebt van politiek kun je wel voorspellen wat Poetin zegt. De vragen zijn interessanter dan de antwoorden. Het is niet meer dan logisch dat Poetin zijn koers niet wijzigt en niet als signaal bijvoorbeeld het hoofd van de Centrale Bank of de premier ontslaat. Dat zou een teken van zwakte zijn. Poetin heeft ze toch zelf benoemd? Dan is die keuze goed. Bovendien, Poetin neemt nooit besluiten onder druk.'

Wanneer Poetin praat over de economie komt hij slecht uit zijn woorden. Hij hakkelt, moet vaak hoesten. Pas wanneer hij over internationale politiek praat, leeft hij op. 'Hij hoest nu ineens niet meer', zegt Belkovsky. Poetin legt uit dat de Russen zich bedrogen voelen door de NAVO. 'Het Westen wil dat de Russische beer rustig blijft zitten, dat de beer honing en bessen eet en niet door het bos achter biggetjes aan zit. Het Westen zal die beer nooit alleen laten, ze zullen altijd proberen de beer aan een ketting te leggen. En als dat zo is, trekken ze zijn tanden en klauwen', volgens Poetin een analogie voor de Russische nucleaire wapens. 'Je ziet het, hij leeft helemaal op. Praten over de roebelcrisis doet Poetin liever niet, hij weet dat hij er geen oplossing voor heeft', bromt Belkovsky. Dat er al snel een Oekraiense journalist opstaat die kritische vragen stelt over de situatie in het oosten van zijn land is volgens de politicoloog doorgestoken kaart. 'Dan kan Poetin de economie laten rusten.'

De politieke positie van Belkovsky is onduidelijk. Tien jaar geleden coördineerde hij een pr-campagne tegen Poetinopponent Michail Chodorkovski. Net als de meeste politicologen is hij het afgelopen jaar geradicaliseerd. Hij ziet hoop noch toekomst in de huidige Russische politiek. 'Poetin heeft een open confrontatie gezocht met het Westen en dat kan alleen maar leiden tot een krach. Niets anders. Want Rusland is in moreel en vooral economisch opzicht afhankelijk van het Westen.'

Geen groot plan

In de zaal, waar 1.200 journalisten de aandacht van Vladimir Poetin proberen te trekken, stelt iemand de vraag of de huidige crisis de prijs is die Rusland moet betalen voor het annexeren van de Krim. 'Nee, dit is niet de prijs die we voor de Krim moeten betalen, dit is de prijs die we moeten betalen voor ons vermogen tot zelfbehoud, ons zelfbehoud als een natie, als een beschaving, als een land.' De boodschap is duidelijk, Poetin roept een vijandbeeld op. De rest van de wereld probeert Rusland eronder te krijgen.

Er zit volgens Belkovsky geen groot plan achter. 'Hij bekijkt het simpelweg van dag tot dag, zeker nu het crisis is. Dit soort persconferenties zijn daarom waardeloos. En om eerlijk te zijn: hij zegt vaak maar wat. Het probleem is dat steeds minder mensen hem serieus nemen, zijn woord is niet langer wet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden