Over onverschilligheid - en erger ****

De raadzaal als toneel om vragen aan te snijden over de samenleving.

BANG door de Veenfabriek

Regie: Paul Koek. Raadzaal Leiden, 12/11. Tournee; veenfabriek.nl, zie ook: geloofongeloof.nl

Ze rijdt liever op de fiets naar de winkel op de Kinderdijk dan dat ze boodschappen doet bij een landelijke super in het centrum. Die hoofddoekjes daar achter de kassa, hè. En niet zo zeer die doekjes zelf, maar wat eronder zit. Die lieve mooie gezichtjes van die meisjes die thuis natuurlijk heel wat te verduren krijgen aan onderdrukking - en erger.

Actrice Lizzy Timmers is bijna onherkenbaar als de dame op leeftijd die bovenstaande theorietjes debiteert. Naast haar zit Reinout Bussemaker als haar bejaarde man. Nurks kijkt hij opzij. Af en toe bromt hij een reactie.

Zo verteld, lijkt het wel een realistisch toneelstukje, maar niets is minder waar. BANG, de nieuwste voorstelling van de Veenfabriek, wordt om te beginnen gespeeld in raadzalen; de première was in die van Leiden, daarna doen ze er een heel aantal aan.

Voor de Veenfabriek niet uitzonderlijk. Het muziektheatergezelschap van Paul Koek houdt van locatietheater en ieder seizoen is er wel weer een originele plek bedacht, zoals er ook vaak een thema bij de kop wordt gepakt.

BANG is dan de eerste in een reeks van vier onder het motto 'Geloof-Ongeloof: geloven we nog in de samenleving?' Gerardjan Rijnders, Rob de Graaf en Arjen Duinker schreven in dat kader teksten met - op verzoek - in het achterhoofd de gedachte dat er een groeiende onzekerheid in Nederland voelbaar is. Een reëel uitgangspunt, dat alles behalve een realistisch toneelstukje oplevert.

Zo neemt de bode al snel plaats achter een keyboard en komt de schoonmaakster in vele (geestige) gedaanten op, evenals de verhuizer die zich te pas en te onpas meldt. Al snel gaat het in de zaal over dingen die niet in geld uit te drukken zijn.

Timmers en Bussemaker zetten de twee hoofdverhaallijnen neer. Afwisselend zijn ze bovengenoemd ouder echtpaar en twee rijke, maar eenzame types in de bloei van hun leven. Het echtpaar, hoe knurftig hun uitlatingen ook zijn, wekt tevens deernis. De acteurs spugen hun woorden de zaal in, er zitten lange pauzes in de dialoog - en dat werkt erg goed. Twee mensen, geen houvast meer, bang, verliezen uiteindelijk zelfs hun kleinkinderen omdat hun moeder het niet meer verantwoord vindt dat ze naar die rare opa en oma luisteren. Kortzichtigheid en onverschilligheid - alom.

Als de rijke, geslaagde man en vrouw zijn Bussemakers en Timmers behoorlijk eng. Zij doet een poging haar geweten te zuiveren met betrekking tot haar wezenloos kapitalistische inslag, hij hoeft niet eens zijn best te doen om haar er binnen de kortste keren van te overtuigen dat dat niet nodig is, dat een mens het beste voor zichzelf leeft, en vooral ook geen overheidsbemoeienis nodig heeft.

Geloven we nog in de samenleving? Deze voorstelling snijdt die vraag op een slimme en ook heel geestige manier aan. Niks opgeheven vingertje, maar met betrokkenheid. En de raadzaal is dan bepaald geen gekke plek.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden