Over Esiri Erherienne-Essi: 'Ik houd van haar commentaar'

Kunstenaar Esiri Erherienne-Essi (Londen, 1982), voorgedragen door Mirjam Westen, conservator hedendaagse kunst Museum voor Moderne Kunst Arnhem.

Esiri Erheriene-Essi: Warsaw or the first breath you take after you give up, 2010. © Marc Pluim

Als het even kan draagt conservator Mirjam Westen bij prijzen een vrouwelijke kunstenaar voor 'omdat vrouwen op dit moment ongelooflijk goed zijn'. Bovendien zoekt ze graag naar kunstenaars met een andere dan een westerse achtergrond, 'om niet steeds te blijven steken bij de usual suspects.' De onder meer aan De Ateliers opgeleide Esiri Erherienne-Essi is zo'n bepaald niet alledaags, groot talent. In expressief kleurgebruik, met veel geel en rood, en rauwe, schetsmatige streken borduurt zij voort op een beeldtaal uit het verleden, waarbij zij inspiratie haalt uit zowel kranten en tijdschriften als uit films, muziek en literatuur. Westen zag haar werk - schilderijen en collages met vrouwfiguren en tijdschriftteksten - voor het eerst in 2008 en kon 'gelukkigerwijs' de hand leggen op een van haar doeken. Een jaar later kreeg Erherienne-Essi de Koninklijke Prijs toegekend.

Obama

Het aangekochte werk, The Benefits of Being in a Gang (2008), is eigenlijk een oproep om op Obama te stemmen, zegt Westen. Achter een halfnaakte, donkere vrouw houden mannen in roze oplichtend Ku Klux Klan-kostuum een billboard vast met de tekst 'Gay, Black, Jewish Klansmen for tolerance and understanding.' 'Die onverwachte combinatie vind ik geestig. Ik houd van het commentaar waarmee ze dingen aan de orde stelt.' Hoewel Erherienne-Essi ook 'gewone', indringende portretten schildert van oudere en jongere mannen, verdiept ze zich vaak in afbeeldingen van oorlog. Juist doordat zij zich baseert op echte foto's en beelden uit het verleden, krijgt het werk iets dramatisch, vindt Westen, zoals in Warsaw or the first breath you take after you give up (2010) waarin een op 23-jarige leeftijd opgehangen Poolse kampbewaakster is afgebeeld overladen met tekst; of in de gehangenen, die zij schilderde voor de Koninklijke Prijs. Daarbij werkt ze met verschillende stijlen. Naïef, posterachtig en relativerend in het Ku Klux Klandoek, realistisch en grimmig bij de gehangenen, waarbij de frivole muzieknoten fa so la de confrontatie op scherp zetten. Weliswaar vertrekt Erherienne-Essi vanuit belangrijke gebeurtenissen uit het verleden, maar het gaat niet om nostalgie. Door bijvoorbeeld de zwarte damessoulgroep de Supremes af te beelden en te voorzien van teksten als 'Set me free' of 'Why don't you care' vloeien heden en verleden in elkaar over en prikkelt ze de actualiteit. 'Ik houd van die scènes, waarin alles bij elkaar wordt gehaald, waarin verschillende, aangeboorde bronnen en uiteenlopende disciplines - kunst, politiek en popsongs - een nieuw geheel vormen.' Juist die verschillende stijlen en bronnen, dat zoeken naar verdieping, maken van haar een echte kunstenaar vindt Westen.

Waarom zij moet winnen? 'Als stimulans voor haar aanpak en insteek, en om te bevestigen dat ze inspirerend bezig is. Ik heb hoge verwachtingen van Esiri Erherienne-Essi.'

Esiri Erherienne-Essi. © Julius Schrank / de Volkskrant
Meer over