Over de Turkse nationaliteit hebben wij geen zeggenschap

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 15 april 2017.

Beeld afp

Brief van de dag: twee sterke staaltjes van luchtfietserij

Coen de Jong, die zich mengt in de discussie over het Turkse referendum (O&D, 16 april), is historicus en politicoloog, maar geen jurist. Dat blijkt uit zijn ongezouten adviezen aan onze regering: er moet een commissie komen om vast na te denken 'over de vraag hoe en op welke termijn Nederland de dubbele nationaliteit voor Turkse Nederlanders gefaseerd gaat afschaffen', en Nederland moet 'in NAVO-verband duidelijk maken dat Turkije geen enkele militaire bijstand van Nederland hoeft te verwachten als het in conflict komt met een niet-NAVO-land'.

Wat het eerste punt betreft. Nederland kan dubbele nationaliteit alleen bestrijden door het Nederlanderschap te ontnemen; over de Turkse nationaliteit hebben wij geen zeggenschap. Nederland heeft het Europees verdrag over nationaliteit (1998) geratificeerd, en dat verbiedt het ontnemen van een nationaliteit, behalve in een aantal gevallen, die geen van alle van toepassing zijn. Bovendien verbiedt dit verdrag discriminatie; een speciale regeling voor bipatride Turken is dus niet toegelaten. Het verdrag opzeggen is een optie, maar een belangrijk deel geldt ook zonder verdrag.

Een algemene regeling bedenken die zonder discriminatie bipatridie bestrijdt, is natuurlijk mogelijk, maar die kennen we al in onze nationaliteitswetgeving: mensen die vrijwillig een buitenlandse nationaliteit aannemen, verliezen daardoor de Nederlandse nationaliteit, en iedereen kan desgewenst de Nederlandse nationaliteit opzeggen als hij daardoor niet staatloos wordt.

Te bedenken valt dat veel mensen hun buitenlandse nationaliteit danken niet aan naturalisatie, maar aan een buitenlandse ouder die met een Nederlander is getrouwd. Beide ouders geven hun nationaliteit door aan hun kinderen. Daaraan tornen is afdoen aan het keiharde beginsel van gelijkheid tussen partners.

Dan het tweede punt. Formeel weigeren om militaire bijstand te verlenen aan een NAVO-partner die in conflict is met niet-NAVO-landen haalt het hart uit het NAVO-verdrag. De artikelen 5 en 6 zijn er duidelijk over. Gewapende aanvallen op het grondgebied van Turkije gelden als aanvallen op alle NAVO-partners en dienen collectief bestreden te worden. Formeel de centrale dienst weigeren die voortspruit uit het verdrag impliceert de opzegging ervan. Daarvan zal Nederland de dupe zijn. Natuurlijk kan Nederland wel in zijn NAVO-besprekingen inbrengen op welke wijze het met zijn uiterst beperkte middelen zal deelnemen aan de strijd in het Midden-Oosten.

Kortom: beide voorstellen van de heer De Jong, historicus en politicoloog, zijn juridisch en politiek sterke staaltjes van luchtfietserij.

H.U.Jessurun d'Oliveira, oud-hoogleraar migratierecht, UvA

Bok met Pasen?

Lamsvlees vind ik lekker, en geitenvlees ook. Ik gun geitenhouders ook van harte een groeiende populariteit van het vlees van hun bokjes. Maar kom op zeg! Uitgerekend het restaurant van een cultuurtempel als het Rijksmuseum beseft niet dat het als een tang op een varken slaat (om bij vlees te blijven) om uitgerekend met Pasen geen lam, maar geit te serveren (Ten eerste, 14 april).

Het lamsvlees symboliseert het offer: Isaac in het Oude Testament, Jezus in het Nieuwe Testament. De geitebok staat daarentegen sinds de Tempeliersprocessen - de christelijke kruisridderorde werd ten onrechte beschuldigd van ketterij - symbool voor de duivel. Ik zou zeggen: prima, meer geit op het menu, maar niet met Pasen.

Christianne Muusers, Kortenhoef

Pasen en Hemelvaart

Clemens van Rossum bekritiseert Max Pam omdat deze in zijn rubriek Orthopraxis van 13 april niet beschikt over basiskennis van Pasen: toen is Jezus namelijk niet ten hemel gestegen (O&D 14 april).

De hemelvaart van Jezus wordt echter gezien als onderdeel van de paascyclus en daarin telt Hemelvaartsdag als de veertigste Paasdag. Om de ingezondenbriefschrijver te parafraseren: anderen de maat nemen vergt een bredere basis dan die waar Van Rossum zelf over beschikt.

Rudy Schreijnders, Amsterdam

Goede Vrijdag

De Volkskrant op Goede Vrijdag 2017: dictatoriaal bezoek uit Eritrea, gifgas in Syrië, wijdverbreide corruptie in Brazilië. Het kwaad is van alle tijden. Maar wat hoopgevend om dan te lezen over Ozbilici, die per toeval met zijn camera een moord registreerde en plots een podium krijgt om het belang van tegenspraak te verkondigen (V). Moro, de onderzoeksrechter die in zijn eentje naar voorbeeld van de bestrijders van de Italiaanse maffia de democratie in Brazilie probeert te zuiveren van corruptie (Ten eerste). En Keyvan Shahbazi, een gevluchte Iraniër, die ongetwijfeld ondanks diepe angst een opiniestuk stuurt om te waarschuwen voor een nieuwe tiran in Iran. Wat een Goede Vrijdag!

Thijs Winthagen, Tilburg

Tussenbanen

Nu weer tussenbanen! Wat zijn we toch creatief in het zoeken naar oppervlakkige oplossingen. Het probleem is - zoals zo vaak - veel concreter en banaler: we hebben te weinig banen voor te veel mensen. Banale problemen lijken me gebaat met banale oplossingen: als we te weinig werk hebben dan verdelen we de pot en gaan we minder werken.

Allemaal een dag minder; natuurlijk kost dat geld; nou, dan hebben we maar wat minder en herverdelen we tevens salarissen ten gunste van mensen die door deze ingreep te weinig gaan verdienen. Komen we er misschien ook door praktische ervaring achter dat veel werken en veel geld moderne heilige koeien zijn. Weg daarmee. Met een Frans spreekwoord: aux grands maux les grands remèdes (voor grote kwalen grote oplossingen).

Jacques Plettenburg, Tilburg

Bommetje

In de krant van 14 april staat dat de 'moeder van alle bommen', die door de Amerikanen in Afghanistan werd afgeworpen 'een kracht had van 11 ton TNT, iets minder dan de kernbom die de VS op Hiroshima liet vallen'. De atoombom die in 1945 boven Hiroshima ontplofte had een kracht van 15- tot 20 duizend ton TNT, dus ruim 1.400 keer meer. 'Iets minder'?

Jan Bovenlander, De Wilgen

Money well spent?

Een 'moeder van alle bommen', van 314 miljoen dollar, werd onlangs op IS gegooid. Daarbij kwamen 36 mensen om. Dat is meer dan 8,7 miljoen dollar per persoon. Misschien is omkopen toch een beter idee?

Dienand Christe, Amsterdam

Kip en ei

Student Dirk Hulst verwijt de directeur van Bionet, Bavo van den Idzert, dat die een drogreden gebruikt (O&D, 14 april). De laatste beweert dat de biologische sector de consumenten gezondere producten laat kopen. Hulst zegt dat dat een zelfstandige keuze is van de consument waar die biosector los van staat. Een geitenwollensok eet liever linzen dan een koekje.

Maar Hulst vergeet dat er zonder biologische productie helemaal niks te kiezen valt. Bovendien wordt door biologische producten de consument zich (mede) bewust van het feit dat er iets te kiezen is. Conclusie: door facilitering en bewustwording heeft de biologisch producent wel degelijk invloed op de keuze van de consument.

Thomas de Boer, Groningen (gepensioneerd methodoloog)

Uitleg svp

Als ik het goed begrijp zijn er voor- en tegenstanders van het regime in Eritrea; dit naar aanleiding van het jeugdcongres georganiseerd door de voorstanders van het regime (Ten eerste, 14 april). Bij tegenstanders van het regime kan ik mij iets voorstellen, gezien de situatie in dat land. De vraag die mij bezighoudt is: om welke reden zoeken de voorstanders in ons land hun toevlucht? Misschien dat iemand mij dat kan of wil uitleggen.

Wil Alink, Ootmarsum

Bizar besluit

Volgens deze krant protesteerden tientallen betogers tegen de Eritrese conferentie. Dat was voldoende voor de Veldhovense burgemeester om met een beroep op de openbare orde de conferentie - die achter gesloten deuren zou plaatsvinden - te verbieden.

Dit mag blijkbaar als het gaat om een bijeenkomst waarvan we eigenlijk liever hadden dat die niet zou gebeuren. Met dezelfde logica had de sinterklaasintocht en zowat iedere voetbalwedstrijd ook verboden kunnen worden. Zulke willekeur zouden we ons in een democratie niet moeten willen permitteren.

Camiel Rouweler, Eindhoven

Britse meiden (niet 'lekker')

Ik ben een Brit die sinds 2003 in Nederland woont en werkt. Zelden heb ik zo'n slecht geïnformeerd, humorloos, xenofoob stuk gelezen als dat van Max Pam, 'Opgehoepeld met die Engelsen' (O&D, 12 april).

Pams techniek is om een reeks ongure Engelsen en gebeurtenissen zo te extrapoleren dat ze Engeland typeren. Hij begint met Nigel Farages laatste toespraak in het Europees Parlement. Die was, zoals verwacht, onaangenaam en provocerend. Maar in vergelijking met Wilders' haatdragende tweets of diens pleidooi voor minder Marokkanen is Farage mild. Maakt dat Holland een natie van racistische stront-roerstaafjes? Volgens het logica van Pam wel.

Vervolgens komt aan bod: Engelse humor (bestaat niet), zaken doen (hebzuchtig), 'meiden' (niet 'lekker'), militairen (mijn vader was blijkbaar ook uitbuiter toen hij vocht om Pams landgenoten te bevrijden) en meer. Ook de Engelse keuken, inclusief 'kidney pie' (hij bedoelt steak & kidney pie, een van de talloze onjuistheden), en 'verschaald' Engels bier, terwijl elke serieuze Nederlandse brouwer nu bezig is met variaties op Engelse bitters, India Pale Ale (IPA) en ciders.

Pam citeert ook Mays (typisch Engelse) goedkope bewering dat ze Gibraltar zal verdedigen, een politieke list natuurlijk om de aandacht af te leiden van de Brexit-onderhandelingen. Godzijdank zou geen Nederlandse premier zo diep zinken. Want anders zou het volk tegen hem zeggen: 'pleur op'. My thoughts exactly, Max.

Tom Collingridge, Haarlem

Engelsen verkleden zich tijdens het vrijgezellenfeest Beeld Joost van den Broek

Artsen-eed

President Bashar al-Assad heeft als oogarts de 'eed van Hippocrates'afgelegd maar weet volgens mij totaal niet wat dit inhoudt.

Wim Olthof, Bergen

Ongemeen tolerant

Ik lees in uw krant dat een naar mijn oordeel fundamentalistische groep geseculariseerden in Utrecht een door hen genoemde groep 'katholieke fundamentalisten' de Willibrordkerk niet gunnen aan de Pius X Broederschap, om daar de eredienst van de aan de Wereldkerk gelieerde groep christenen exclusief te doen plaats vinden. (Ten eerste, 11 april)

Nederland noemt zich zelf zo ongemeen tolerant, maar het een ander wat gunnen is daarmee klaarblijkelijk niet terstond verbonden, zo lijkt het.

Al jaren ben ik persoonlijk betrokken bij het adequaat en duurzaam gebruiken van de Willibrordkerk als lid van een destijds in het leven geroepen commissie van zo genoemd 'wijze' (!) mensen om tot een oplossing inzake het gebruik van het gebouw te geraken.

Pater Winand Kotte, die het kerkgebouw heeft gered van de sloper ten behoeve van de heilige liturgie, ken ik van mijn kinderjaren en heb ik steeds gevolgd - zo ook in de restauratie van de Willibrordkerk. Het is in de geest van hem dat de kerk exclusief aan de katholieke eredienst wordt teruggegeven; want daarvoor heeft hij al die dure subsidies gekregen en dus niet om van de Willibrord een multifunctioneel gebouw te maken.

Aggie van den Eijnden legt de kussens neer in de kerkbanken van de Sint Willibrordkerk. Beeld Raymond Rutting/ de Volkskrant

De Pius X Broederschap moge dan nog omstreden zijn, maar de weldra opnieuw aanbrekende eenheid met de Moederkerk is aanstaande - vooral door de bemoeienis van paus Benedictus XVI, in wiens voetspoor paus Franciscus nu vergaande vorderingen maakt.

Genoemde broederschap heeft het benodigde geld bijeengegaard en haar bod op het gebouw past de gemeente beter - want het is hoger - dan de huidige vrijwilligers bijeen kunnen brengen. Aan alle geseculariseerden in Utrecht - vrijwilligers en anderen - staat een veeltal van voorhene bedehuizen in Utrecht beschikbaar om die aan te wenden voor artistieke en andere vooral wereldlijke activiteiten. Dat zij hun gegund. Maar waarom zou de Willibrordkerk niet louter mogen worden aangewend waarvoor zij is gebouwd? Dat is de r.k. liturgie.

Antoine Bodar, priester, Rome

In de etalage

Dacht ik net alle pandapagina's achter me te hebben gelaten, komt onder de titel 'keten in de etalage' (Beurs en Bedrijf, Economie, 13 april) de etalage van de Hema in Rhenen in beeld met daarin een roedel (ont)ketende panda's. Het kan niet dubbelzinniger nu de winkelketen zelf in de etalage staat. We hebben dubbel gelegen en dachten even dat we in De Speld waren beland. Misschien is er vanuit China wel interesse. Hoe heet ook weer die milieubewuste Alibababaas?

Frans Zoon, Wageningen

VVD is goed bezig

De VVD is helemaal niet raar bezig met vaders en verlof (O&D, 14 april), om de doodeenvoudige reden dat vaders en moeders zelf de keuze kunnen maken of ze al of niet volledig betrokken willen zijn bij de opvoeding van hun kinderen en daar werktijd voor willen inleveren.

Waarom zou de belastingbetaler financieel moeten meewerken aan keuzes die mensen zelf moeten maken? Vrouwen die carrière willen maken zullen heus wel een oplossing vinden voor een goede opvoeding van hun kinderen. Heb ik ook gedaan. Dat geldt exact hetzelfde voor vaders!

Nel Tijburg, Monnickendam

Lofzang op E-nummers

Harriet Duurvoort (O&D, 13 april) moet niets hebben van Rosanne Herzberger en haar lofzang op de E-nummers. Ze huivert bij het idee dat ze boorzuur met E-nummer 284 naar binnen krijgt, en wijst op het schadelijk effect van boorzalf op nieren en zenuwstelsel.

Helaas, Harriet, alle groente, ook biologische, bevat borium; planten hebben het nodig voor het maken en stabiliseren van hun celwanden. Planten met boriumgebrek zien er vreselijk uit. Het gaat om de hoeveelheden.

Planten in het veld, en hun vruchten, kunnen makkelijk tot rond de 0,001 procent borium bevatten, oftewel 1 mg per ons. Boorzalf bevat 10 procent boorzuur, oftewel rond 1,7 procent borium. Dat is wel even wat anders.

Maar, zegt Harriet, Europa staat ook nog boorzuur toe in kaviaar, wel 4 gram per kilo! Ja, dat komt neer op 0,7 gram borium per kilo. Anderhalve gram kaviaar kan dan evenveel borium bevatten als een ons groente. Geef mij voor een keertje maar een portie van die kaviaar, inclusief E 284.

Frits Bienfait, plantenfysioloog, Utrecht

Eerste weigeraar

Ten onrechte wordt Piet Kruithof in de aan hem gewijde necrologie als de 'eerste weigeraar van defensiebelasting' aangeduid (Weer en service, 12 april). Die eer komt toe aan de toenmalige baptistenpredikant F.E. Huizinga uit Hengelo die al in 1967 uit hetzelfde principe 15 procent minder inkomstenbelasting afdroeg, zijnde toen het defensie-aandeel in de landelijke begroting.

Hij haalde hiermee landelijke bekendheid.

Jan de Boer, Leeuwarden

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.