Over de Pijngrens

Een van de acts op het Tilburgse Roadburnfestival is hardcoreband Amenra. Keiharde schreeuwmuziek over donkere thema's. Pijn is niet alleen een imago, zanger Colin Van Eeckhout voelt het echt.

De muziek van de Belgische band Amenra is verpletterend. Bijna letterlijk. Wie de band ooit live heeft zien en horen spelen, in een rond zichzelf opgetrokken gitaarkathedraal, herkent het gevoel. Alsof je met je rug tegen de muur wordt geprakt, de lucht uit je longen wordt geperst en je alleen nog maar met open mond kunt staren naar die haast sacrale bak herrie die van het podium dreunt. Oef! Een 'wall of sound', maar dan wel een muur van een vochtige kerker waarin geen kiertje licht meer schijnt.


Keiharde muziek maakt Amenra dus. Doom, hardcore, sludge, post-metal; geef het maar een naam. Muziek als ingehouden woede, met weinig uitbarstingen maar vol intens uitgespeelde mokergitaren en de overslaande, gepijnigde schreeuwzang van Gentenaar Colin Van Eeckhout (33). Muziek rond donkere thema's, zo mag blijken uit liederen genaamd De dodenakker, Terziele of het meer poëtische Le gardien des rêves. Van platen als sombere kerkdiensten: Mass IIII, Mass V. En muziek die, het klinkt misschien merkwaardig, toch ook gewoon overweldigend mooi kan zijn.


Vrijdag speelt Amenra op het vierdaagse Tilburgse festival Roadburn, dat van zichzelf al een soort jaarlijkse zwarte mis is voor heavy muziek. Amenra treedt aan in de kerk Het Patronaat en dat is volgens Colin Van Eeckhout een geschikte locatie. 'In Gent spelen we ook vaak in kerken. Dat voelt goed.'


Na een concert van Amenra moet het publiek echt even bijkomen. Jij ook, denk ik?

'Onze muziek kan nogal intens overkomen, daarvan zijn we ons bewust. We willen graag muziek maken die je door het hart snijdt en waarbij je het liefst op je knieën zou willen vallen. Muziek die je klein krijgt.'


Het lijkt alsof je pijn hebt, als je op het podium staat.

'Die pijn voel ik ook. Geen alledaagse frustraties hoor, maar pijn die wij allemaal verzamelen, gedurende ons leven. Mijn vader is in mijn armen gestorven. Mijn zoontje van twee heeft een hartafwijking. Wij wenden thema's aan die onszelf ooit klein hebben gekregen. Noem het een uitlaatklep, voor ons is het ook zingeving. Toen wij begonnen als hardcorebandje, een jaar of vijftien geleden, waren we nog van de maatschappijkritiek. Maar als de leeftijd vordert, denk je: maatschappijkritiek my ass. Dan ga je toch meer aan de gang met de rampen uit je eigen leven. Daar is iedereen toch eigenlijk mee bezig?'


Moeilijk om te spelen, zulke pijnmuziek?

'Toch wel. Voor een optreden worden we allemaal heel stil. We doen niet aan rituelen of zo, zoals veel metalbands van tegenwoordig. Beetje belachelijk vinden we dat, met bloed en verf. Die sfeer, belangrijk in onze muziek, komt vanzelf. Omdat we authentiek zijn. We doen niet alsof en waarschijnlijk heb je dat bij onze concerten gemerkt. Dat horen we na afloop ook bij ons publiek. En we vragen het elkaar, na een optreden: 'Heb je het gevoeld?' Ik kan je vertellen: zo'n show trekt echt alle energie uit ons. We proberen toch terug te grijpen naar al die nare dingen.'


Voel je het ook weleens niet?

'Helaas. Als de sfeer in een zaal niet goed is. Als het publiek komt voor een avondje rock 'n' roll. Als bijvoorbeeld ergens een airco aan staat. Dan klopt er iets niet. Je zou moeten baden in het zweet, maar je hebt het ijskoud. Of als een podium zo klein is dat je moet oppassen niet over de kabels te struikelen. Niet goed voor de beleving.'


Je zingt, of schreeuwt, steevast met je rug naar het publiek gekeerd. Waarom?

'Omdat ik me gelijk wil stellen aan het publiek. Vroeger zong ik vanuit de zaal, dus ook nog tussen het publiek. Zo wil ik iedereen meetrekken, ook mensen die geremd zijn. Dat ze denken: als die Pipo naast me zo los gaat in zijn muziek, dan mogen wij het ook. Ik heb er ook niet zo'n behoefte aan mijn publiek in de ogen te kijken. Ik sta hier met mijn vrienden, denk ik dan. Hoe minder afleiding hoe beter. Ik heb er sowieso problemen mee dat zangers altijd zo het gezicht van de band moeten zijn. Je gaat toch niet de showman uithangen?'


Jullie gebruiken nogal sinistere symboliek, op platenhoezen, bij videoprojecties op het podium. Fans dragen T-shirts met 'Church of Ra'. Van de Satanskerk?

'Helemaal niet. Die Kerk van Ra is een liefkozende benaming voor de kleine gemeenschap die we zijn gaan vormen. Van band, publiek, vormgevers. Maar we houden zeker van donkere symboliek.'


Op je rug staat een enorm omgekeerd Antoniuskruis getatoeëerd. Op je T-shirts staat dat kruis trouwens ook.

'Dat staat voor heel veel zaken. Voor mij is het bijvoorbeeld een teken van een dubbele, omgekeerde galg. Een galg waaraan je je niet kunt ophangen. Mijn stiefvader heeft zich verhangen, vandaar.'


Na een optreden ben je direct, en nahijgend, te vinden tussen je publiek. Waarom?

'Ik ben geen gitarist of drummer, dus ik hoef niets op te ruimen. Ik vind het belangrijk contact te houden met wie naar ons is komen luisteren, dat is dan maar mijn taak. We krijgen ook veel mails van mensen die iets vreselijks hebben meegemaakt. Of we dit of dat nummer willen spelen, omdat het voelt alsof het voor ze geschreven is. Dat doen we dan uiteraard. Toch zot dat wij in al onze bescheidenheid zoiets groots kunnen oproepen of zelfs helend kunnen zijn? Daar zijn we heel dankbaar voor.'


Geeft jullie muziek niet ook een zekere euforie? Dat je met je vuist in de lucht wilt slaan?

'Euforie? Die heb ik eerlijk gezegd nog nooit in mijn leven gevoeld. Wanneer voel je dat dan? Ik ben echt niet heel pessimistisch hoor, heb ook geen medelijden met mezelf, maar we zitten als mens toch meer met onze handen in het haar dan dat we fluitend over straat lopen, nietwaar?'


Fijne trend in de harde muziek: female fronted, want zo heet dat dan, seventies rock. Klassieke harde rock, gezongen dus door dames met een strot. Op Roadburn 2013 komen een paar stoere vrouwen voorbij. Mlny Parsonz bijvoorbeeld, van de Amerikaanse band Royal Thunder en Elizabeth Blackwell van de ook al Amerikaanse doomband Castle. Uit Nederland komt de band Gold, met de zangeres Milena Eva. De Eindhovense aanvoerders van het genre, The Devil's Blood, hebben afgezegd, want zijn inmiddels uit elkaar.


John Dyer Baizley: muzikant én kunstenaar


Bijzondere gast op het Tilburgse festival Roadburn is dit jaar de zanger, gitarist, bandleider en beeldend kunstenaar John Dyer Baizley. De Amerikaan treedt op, wordt publiekelijk geinterviewd en exposeert.


Met zijn band Baroness maakte Baizley vorig jaar een opzienbarend dubbelalbum, Yellow & Green, dat internationaal werd geprezen als een van de hoogtepunten voor de harde muziek van dat jaar. Een toegankelijke plaat vol universele en melodieuze liedjesrock, instant meezingers en ook de nodige psychedelische verdieping.


De plaat viel ook op vanwege het weldadige tekenwerk, op buiten en binnenhoezen, van Baizley zelf. De zanger is van huis uit beeldend kunstenaar en heeft in zijn eigen band een dankbare afnemer gevonden. Hij schilderde al eerder hoezen van de eerste Baroness-albums Red Album en Blue Record en maakte covers voor een reeks aan metalbands, maar ook voor bijvoorbeeld de countryzangeres Gillian Welch.


Baizley schildert hypergedetailleerd en leeft zich uit in vooral vrouwen en dierfiguren, die hij kunstig in elkaar verweeft. Zijn werk zweeft ergens in de vrije ruimte tussen art nouveau, heidens symbolisme, romantiek en fantasy. Ideaal albumhoezenwerk dus, dat het ook nog eens goed doet op de na concerten aan te schaffen bandshirtjes. Maar de Tilburgse Gust van Dijk Galerie durft het aan het werk van Baizley als op zichzelf staande beeldende kunst te presenteren. 'Eindelijk eens verlost van barcodes en logo's', aldus Baizley.


Morgen zingt hij in het Tilburgse Patronaat liedjes van de door hem bewonderde Amerikaanse liedschrijver en folkmuzikant Townes van Zandt, samen met Nate Hall van de psychedelische bluesrockband U.S. Christmas en de violiste en celliste Katie Jones.


Voor John Dyer Baizley moet de uitnodiging bij Roadburn in goede aarde zijn gevallen. Vorig jaar verongelukte de bandbus van Baroness, tijdens de Europese tournee. Bandleden en entourage raakten ernstig gewond, en kwamen in het ziekenhuis terecht. Vorige maand maakte Baroness bekend dat de drummer en bassist uit de band zijn gestapt, in de nasleep van het ongeluk.


Amenra speelt vrijdag 19/4 in Het Patronaat, op het Tilburgse festival Roadburn.


De laatste plaat Mass V is verschenen bij Neurot/ Konkurrent. Roadburn is van 18 t/m 21/4. In en rond podium 013, Tilburg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden