Vijf vragenPrivacy reiscontrole

Over de grens laat de CoronaCheck-app veel meer gegevens zien dan hier. Hoe zit het met mijn privacy?

De douane in het buitenland kan veel meer gegevens zien dan een controleur in Nederland. Is privacy voldoende beschermd bij de CoronaCheck-app, die vanaf 1 juli werkt als reis- en toegangspas?

Bij de CoronaCheck-app krijgen gebruikers na een QR-code die gescand kan worden op het vliegveld. Beeld ANP
Bij de CoronaCheck-app krijgen gebruikers na een QR-code die gescand kan worden op het vliegveld.Beeld ANP

Wie mag er naar mijn coronavaccinatiepaspoort vragen en wat kan die persoon daaruit aflezen?

De CoronaCheck-app heeft twee petten op: een binnenlandse en een buitenlandse. In het eerste geval gaat het om toegang tot bijvoorbeeld (sport-)evenementen. Daarbij toont de app een beperkt aantal gegevens aan de controleur: initialen en een deel van de geboortedatum. In combinatie met de informatie op een legitimatiebewijs moet dat genoeg zijn om misbruik te voorkomen. De app, die al is te downloaden in de appwinkels van Android en Apple, genereert een zogenoemde QR-code die je aan een controleur toont. Die moet, om je toe te laten, dan een groen scherm zien. Of die gunstige code is gemaakt op basis van een negatieve test, een volledige vaccinatie of iets anders, ziet de controleur niet. Gebruik je de app om de grens over te gaan, dan krijgt een controleur meer te zien.

Waarom kan een buitenlandse controleur meer gegevens uitlezen? En wat voor gegevens dan?

Omdat de Europese lidstaten in theorie allemaal verschillende inreisregels kunnen hanteren, zijn er meer gegevens nodig om elk deelnemend land tevreden te houden. Allereerst ziet de controleur waarom iemand groen licht krijgt. Dat kan op drie manieren: op basis van een volledige vaccinatie, een negatieve test, dat kan onder andere een PCR-test zijn, of een bewijs van herstel (als iemand al een keer besmet is geweest). Daarnaast geeft de app ook specifieke informatie per categorie. Bijvoorbeeld: deze persoon heeft twee keer een Pfizer-vaccin gehad op 6 juni en 15 juli. Ook is de volledige naam en geboortedatum te zien.

Waar komen die gegevens vandaan?

Wie met de app via DigiD inlogt, haalt vanaf deze week zijn vaccinatiegegevens automatisch op uit de registratiesystemen van het RIVM, de GGD en ziekenhuizen. Voor de gegevens die in een ander systeem staan (bij de huisarts bijvoorbeeld) zoekt de overheid nog een andere oplossing. In de app kun je ook zelf een herstel-, test- of vaccinatiebewijs uploaden, op Rijksoverheid.nl staat hoe dat werkt.

Komen al mijn gegevens nu in heel Europa terecht?

Het zijn inderdaad nogal wat persoonlijke gegevens die reizigers moeten overhandigen, toch maakt Jaap-Henk Hoepman, universitair hoofddocent privacy aan de Radboud Universiteit en Rijksuniversiteit Groningen, zich weinig zorgen over privacyproblemen. ‘De check-app die de douane of een portier gebruikt, slaat niets op.’ Met andere woorden: de persoonlijke gegevens verlaten de app van de reiziger niet om opgeslagen te worden op de telefoon van de controleur. Die controleur ziet ze en vergelijkt de gegevens met een paspoort, meer niet.

Hoepman heeft andere, fundamentele bezwaren bij dit soort apps: ‘Wat me meer zorgen baart, is de normalisering van een gezondheidscheck voordat je mag reizen of toegang tot een evenement krijgt. Dat geldt net zo goed voor de Nederlandse versie als de Europese.’ Hoepman hamert op toezicht op het tijdelijke karakter van de maatregelen: ‘Nu er een complexe controle-infrastructuur wordt opgezet, is de kans waarschijnlijk dat de gezondheidschecks gewoon zullen blijven.’

En als ik geen smartphone heb of wil gebruiken?

Een smartphone is niet verplicht. Wie dat wil, kan op de site Coronacheck.nl inloggen met DigiD en vervolgens zelf een papiertje met daarop een QR-code uitdraaien. Die code kun je ook per telefoon aanvragen bij het ministerie van Buitenlandse Zaken, dan wordt hij thuisgestuurd. Dit werkt voor de rest hetzelfde als de app: de douane of een andere controleur krijgt op basis van deze code een rood of groen scherm te zien én ziet de rij persoons- en vaccinatiegegevens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden