Oudrussische plattelandszang op de verjaardag van Malevich

Iedere week bezoekt de Volkskrant de leukste feestjes voor u. Deze week: Mirjam Bosgraaf tussen de Malevich-liefhebbers in Assen.

Er hangt wel degelijk een flink zwart vierkant aan de muur in Assen. Maar het gaat op de Malevichtentoonstelling in het Drents Museum eigenlijk over de late Malevich, de Malevich die de vierkanten die hem beroemd maakten links liet liggen en mensen ging schilderen. Boeren en boerinnen.

Het museum viert vandaag de verjaardag van de schilder die op 23 februari 1878 óf 1879 in Kiev werd geboren. Het feestje is een smörgåsbord van Russische bezigheden: cupcakes versieren à la russe, een lezing, zang, dans. Het is aardig druk. Veel voorjaarsvakantiegezinnen, vrouwen in de meerderheid.

Boven in het museum houdt Elsien van der Veen van winkel Cupcake en taart een suprematistische cupcake omhoog, met een zwart vierkantje van rolfondant bovenop. Een kamer verder geeft kunstenares Aksana Hartman les in het beschilderen van matroesjka's. De eerste in elkaar passende popjes waren in 1890 boerenmeisjes met een hoofddoek, bedoeld als speelgoed. Nu staan ze symbool voor Rusland. Aksana laat een set persiflagematroesjka's zien: Poetin als grootste pop, Merkel en Obama veel kleiner. Hollande is de baby.

Verderop in een zaaltje repeteert Zarjanka, een gezelschap dat Oudrussische plattelandszang met antropologische precisie wil doen herleven. Met accordeon en dans. En in folklorekostuum. Halverwege het lied komt een suppoost binnengestormd. 'De eieren. De eieren beven!' roept hij. 'Niet stampen graag.' De dure Fabergé-eieren in een andere tentoonstelling, vlak onder het oefenzaaltje, dansen mee. De groepsleidster, Irina Raspopova, die van vaders kant nog afstamt van de Don-kozakken, schudt streng haar hoofd. Onmogelijk, Oudrussische zangkunst zonder klakkende hakken.

Beneden staan de heiligenaura's van iconenschilder Ronald Medema opgesteld. Ronald werkt met bladgoud en tempera, poederverf die wordt aangemaakt als hollandaisesaus, met eigeel en witte wijn. Zijn werk is onlosmakelijk verbonden met zijn geloof, zegt hij. 'In de jaren zeventig, toen iedereen bij de Bagwhan of Hare Krishna ging, ontdekte ik de spirituele traditie van de Russisch-orthodoxe kerk.' Ronald wijst naar de icoon van de aartsengel Michael: 'Via de heilige op het schilderij kom je in contact met de andere wereld.'

In de statenzaal laat kunsthistorica Inge Wierda in haar lezing over 'het boerenleven in het werk van Malevich' aan zo'n 25 zeer stille toehoorders de kop van een boer van Malevich zien. Dat Malevich boeren ging schilderen, wil niet zeggen dat hij de abstractie van vierkanten en rechthoeken helemaal los liet, stelt Inge. 'Hij bleef trouw aan de schoonheid van de eenvoud.'

In de grote zaal, naast Malevich' boerenwerk, speelt de Armeense Anna Fado melancholieke Russische romances. Buiten staan drie witte kale berken voor het raam.

Wat?
Malevich is jarig!

Waar?
Drents Museum, Assen

Wanneer?
Zaterdag 21 november, 13.00 - 16.00 uur

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.