ReportageStudentenwoningen

Ouderwets dringen voor studentenkamers: zo is het om te hospiteren tijdens de pandemie

De aanwas van internationale studenten mag dan uitblijven, reguliere studenten gaan onverminderd op zichzelf wonen, met een enorme woningnood als resultaat. Zelfs nu het collegejaar, dat maandag begint, voornamelijk digitaal is.

Freek Uittenbogaart (rechts) moest met zijn huisgenoten op zoek naar vervangers voor de vertrekkende Devika en Simone (links en midden).Beeld Eva Faché

Het mag dan de 21ste keer zijn dat Sephira de Groot hospiteert voor een kamer in Utrecht, de trilling in haar stem verraden nog steeds zenuwen. Ze heeft vanavond maar een kwartier om ‘zichzelf samen te vatten’ en zo de kleine zolderkamer te bemachtigen waar ze zit met de ‘jury’ en een concurrent. Het komt erop aan, de andere enthousiaste hospitant is al bijna tien minuten van dat kwartier aan het woord geweest. Sephira probeerde wel een paar keer in te haken, maar verder is het toch vooral aardig knikken en de beurt afwachten. 

Nu is de aandacht toch voor haar en zet ze zich schrap om het antwoord te geven op de vraag die haar de laatste tijd al ‘tienduizend keer’ is gesteld. ‘Ik ben Sephira, 24 jaar oud en ik ben bijna klaar met de opleiding pedagogiek, maar daar wil ik niet mee verder. Ik ga volgende week beginnen met een minor gender studies, dat lijkt me heel interessant. Mijn hobby’s zijn…’

Sephira is niet de enige voor wie de zoektocht naar een kamer dit jaar lang en vooralsnog onsuccesvol is. Een rondgang langs studentenhuisvesters leert dat de woningnood ook dit jaar enorm is ondanks de coronacrisis. Op Facebookgroepen als ‘Zoekt kamer in Leiden Community’ of ‘Kamer in Groningen’ zijn wanhopige studenten naarstig op zoek naar een woonplek. Ze prijzen zichzelf aan met zinnen als: ‘Ik kom uit Almelo, maar geen zorgen: ik kan gewoon normaal cola zeggen.’

Compenseren

De drukte in de studentensteden komt zeker niet door de instroom van internationale studenten, die blijft dankzij corona komend jaar achter. Binnenlandse studenten compenseren die terugval ruimschoots: een jaartje backpacken door Zuidoost-Azië of vrijwilligerswerk doen in Kenia zit er voorlopig niet in, dus is een tussenjaar geen optie voor veel potentiële eerstejaars. 

Bovendien: het bindend studieadvies, dat universiteiten en hogescholen de mogelijkheid geeft om studenten die niet genoeg punten halen van de opleiding te gooien, werd vorig jaar vanwege de coronacrisis een jaartje geschrapt. En laatstejaars konden veelal niet afstuderen, omdat een practicum, veldwerk of stage werd geannuleerd. 

Wat dat betreft zijn de zeventig reacties die het Utrechtse studentenhuis waar Sephira hospiteert nog weinig, zeker voor een karakteristiek oud pand op een paar minuten fietsen van de kroegen in het centrum. De huur bedraagt zo’n 300 euro per maand, een schappelijke prijs. Van alle aanmeldingen selecteerden Freek Uittenbogaart (25) en Jasper Leijten (24) zestien jonge vrouwen, want de kamers van de vertrekkende Devika en Simone moeten met twee nieuwe vrouwelijke studenten worden opgevuld.

Scherpe criteria waren er niet voor die eerste selectie. Met een biertje of twee in de hand kozen ze de mailtjes die hen het beste bevielen. ‘Iemand mailde: klik hier als je m’n parkiet wil zien. En dan met een foto van een parkiet’, vertelt Uittenbogaart. ‘Dat vinden we gewoon grappig, dus dan nodigen we diegene uit.’

Vier rondes

Over de hospiteeravond zelf is langer nagedacht. Die bestaat uit vier rondes, waarbij maximaal vier potentiële huisgenoten per keer langskomen. Bij de voordeur staat, naast een bord met ‘Kijkavond, loop naar boven!’ een flacon met desinfecterende zeep. Hospitanten krijgen in tweetallen een kwartier lang een rondleiding door het krappe maar gezellige huis met papieren wandjes, en een kwartiertje om zichzelf te verkopen. ‘Het is wel jammer dat het zo kort is’, zucht hospitant Marlijn van den Ham, die na een halfuurtje weer op de stoep staat. ‘Ik denk niet dat ze helemaal een goed beeld van mij hebben.’

Dat de kamernood in dit nieuwe, door corona gedomineerde studiejaar zo groot is, lag niet helemaal in de lijn der verwachting. Bij het uitbreken van de pandemie kozen veel studenten er juist voor hun kamer op te zeggen en weer bij hun ouders in te trekken. Ook dit jaar is er weinig noodzaak om dicht bij de universiteit te wonen. Veruit de meeste opleidingen hebben weinig contacturen, en studenten kunnen het digitale onderwijs prima volgen vanuit hun ouderlijk huis. 

‘Maar juist omdat het overgrote deel online zal zijn, wil ik op kamers’, zegt Anne Huisman, aankomend student in Leiden. ‘Mij lijkt de sociale component van studeren heel belangrijk en ik hou ervan nieuwe mensen te leren kennen.’

Balans zoek

Duwo, de grootste verhuurder van studentenkamers, meldt een gemiddelde wachttijd van 48 maanden en gemiddeld zestig tot zeventig reacties op een kamer. Op de particuliere markt vertaalt die schaarste zich vooral in hoge huren. Studentenvakbond LSVb voert komende week in vijf studentensteden actie tegen ‘belachelijke prijzen voor studentenkamers’. Huurprijzen van 600 of 700 euro per maand zijn volgens de LSVb op de particuliere markt eerder regel dan uitzondering. 

Op Facebook levert een aangeboden kamertje van 12 vierkante meter in Nieuwegein voor 500 euro per maand veel reacties op van Utrechtse studenten. ‘NIET MEER REAGEREN, GENOEG MAILTJES BINNEN’, staat bovenaan een Facebookpost waarin een kamer in Leiden wordt aangeboden. De post stond pas zes uur online. 

Nog lastiger

Corona maakt de toch al moeizame zoektocht nog lastiger. Rondvragen op borrels tijdens de introductieweek zit er niet in: ook die zijn grotendeels digitaal, gezelligheidsbijeenkomsten zijn verboden. Veel studentenverenigingen, vaak een goed netwerk voor een plek in een studentenhuis, zijn nu zo populair dat ze wachtlijsten en lotingen hebben voor nieuwe leden. 

En het onvermijdelijke hospiteren is meer gedoe dan ooit. Een borrelend studentenhuis vol hospitanten en dan na afloop degene met de beste kroegverhalen uitkiezen (of juist niet), is er niet meer bij. Sommigen, zoals de studenten in Utrecht, kiezen ervoor de avond in stukjes te knippen zodat er niet te veel mensen tegelijk over de vloer komen. Velen durven ook dat niet aan en hospiteren via een videoverbinding. Van tevoren kunnen hospitanten de kamer en de rest van het huis zien op een speciaal gemaakt filmpje.

‘In elke kamer zetten we een laptop neer met daarop een videoverbinding met één hospitant’, vertelt Thomas Disseldorp, die met zijn studentenhuis in Leiden het afgelopen halfjaar zeven nieuwe huisgenoten zocht, allemaal digitaal. ‘Wij rouleerden dan zelf door het huis, met elke keer tien tot vijftien minuten per ronde.’

Digitaal hospiteren heeft zo z’n voordelen, bijvoorbeeld dat je niet iedere keer op en neer hoeft te reizen. Maar voor velen is het een ramp. ‘Ik ben plat gezegd een idioot op camera’, zegt Molly Baas, op zoek naar een kamer in Amsterdam. ‘Ik kan mezelf niet goed comfortabel voelen en heb bijna een script nodig om de juiste dingen te zeggen. Grapjes en trekjes komen niet over, ik heb niet het gevoel dat ik mezelf ben.’

Intensief

Om 20.30 uur op dinsdagavond zijn alle hospitanten vertrokken uit het Utrechtse studentenhuis. De zes bewoners zitten er vermoeid bij. Twee uur lang dertien onbekenden beoordelen die allemaal in jouw huis willen wonen, is intensief. Maar er moeten nú knopen worden doorgehakt. 

‘Ik denk dat zij hartstikke gezellig is, maar iets te truttig voor ons huis’, zegt Luca van Voorde (23), die als enige van drie vrouwen in het huis blijft wonen. ‘Ik dacht dat zij een leuk mens was, maar toen ze begon te praten verstond ik er helemaal niks van’, zegt Jasper Leijten. Zo valt hospitant na hospitant af. 

Om 21.50 uur zijn ze eruit: de twee uitverkorenen worden gebeld. Sephira valt net buiten de boot: ze is nummer drie op de lijst. Op naar hospiteeravond nummer 22, die alweer voor woensdag staat gepland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden